Thị trường nội địa tiếp sức mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026

Năm 2025, thị trường nội địa Việt Nam chịu tác động đan xen từ nhiều yếu tố bất lợi: kinh tế toàn cầu phục hồi chậm, xung đột địa chính trị kéo dài, chi phí logistics tăng cao, trong khi thu nhập và tâm lý tiêu dùng trong nước vẫn cần thêm thời gian để phục hồi hoàn toàn sau giai đoạn khó khăn. Tuy vậy, trong bức tranh tổng thể, thị trường trong nước vẫn cho thấy sức bền đáng kể và những gam màu sáng rõ nét.

Theo báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng trưởng ổn định qua các tháng, cả năm ước đạt mức tăng khoảng 10%, cao hơn rõ rệt so với giai đoạn hậu Covid-19. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt hơn 7,09 triệu tỷ đồng.

Quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam theo đó đạt khoảng 268 tỷ USD, trong đó riêng bán lẻ hàng hóa chiếm khoảng 205 tỷ USD, con số cho thấy sức mua nội địa vẫn duy trì nền tảng vững chắc.

Đáng chú ý, hạ tầng thương mại tiếp tục được đầu tư theo hướng hiện đại, tiện lợi và đồng bộ hơn. Cả nước hiện có khoảng 8.300 chợ truyền thống, 1.300 siêu thị và gần 280 trung tâm thương mại, thu hút ngày càng nhiều thương hiệu lớn trong và ngoài nước. Dù kênh phân phối truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng lớn, song xu hướng dịch chuyển sang bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử đang diễn ra rõ rệt, tạo nên cấu trúc thị trường năng động hơn.

Cùng với đó, chất lượng hàng hóa và công tác quản lý thị trường được siết chặt. Các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng được xử lý quyết liệt, góp phần củng cố niềm tin của người tiêu dùng, yếu tố then chốt để kích hoạt tiêu dùng bền vững.

Một trong những điểm sáng nổi bật nhất của thị trường nội địa năm 2025 là tốc độ chuyển đổi số trong lĩnh vực bán lẻ. Doanh nghiệp không còn xem số hóa là lựa chọn, mà đã coi đó là điều kiện sống còn.

Từ hệ thống quản trị doanh nghiệp (ERP), quản lý quan hệ khách hàng (CRM), thanh toán không dùng tiền mặt, đến các nền tảng bán hàng trực tuyến, livestream thương mại… đều được đầu tư mạnh mẽ. Nhờ đó, thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng trên 20% so với năm 2024, đưa quy mô giao dịch toàn thị trường đạt khoảng 32 tỷ USD, chiếm gần 12% tổng doanh thu bán lẻ.

Xu hướng bán hàng đa kênh (omnichannel) ngày càng phổ biến, giúp doanh nghiệp kết nối liền mạch giữa online – offline – giao nhận, nâng cao trải nghiệm người tiêu dùng và tối ưu hóa dữ liệu khách hàng. Dữ liệu lớn (big data) và phân tích hành vi tiêu dùng đang trở thành “tài sản” mới, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn nhu cầu thị trường, cá nhân hóa sản phẩm và gia tăng sức cạnh tranh.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để thị trường nội địa không chỉ đóng vai trò “tiêu thụ”, mà còn trở thành không gian thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp Việt trước khi vươn ra thị trường quốc tế.

Bước sang năm 2026, năm đầu tiên thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 và cũng là điểm khởi đầu cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, vai trò của thị trường nội địa càng được nhấn mạnh. Dự kiến, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2026 sẽ đạt khoảng 7,88 triệu tỷ đồng, tăng 11% so với năm 2025, tiếp tục đóng góp khoảng 75% vào tăng trưởng GDP.

Với quy mô dân số hơn 106 triệu người, trong đó khoảng 60% là dân số trẻ, thị trường nội địa Việt Nam không chỉ rộng về dung lượng mà còn giàu tiềm năng về sức mua dài hạn. Quan trọng hơn, trong bối cảnh xuất khẩu ngày càng chịu tác động mạnh từ xung đột Nga – Ukraine, căng thẳng Trung Đông, xu hướng bảo hộ thương mại tại EU và Mỹ, thị trường trong nước trở thành “vùng đệm” giúp nền kinh tế giảm phụ thuộc vào các cú sốc bên ngoài.

Không chỉ là nơi tiêu thụ, thị trường nội địa còn là “bệ phóng” để doanh nghiệp Việt nâng cao nội lực, làm chủ chuỗi cung ứng, cải tiến mẫu mã, tiêu chuẩn hóa chất lượng và xây dựng thương hiệu, đây là những yếu tố cốt lõi để tăng trưởng nhanh nhưng bền vững.

Dù tiềm năng lớn, thị trường nội địa vẫn đối mặt không ít điểm nghẽn. Hạ tầng thương mại tại vùng sâu, vùng xa còn thiếu đồng bộ; chi phí logistics vẫn ở mức cao, chiếm khoảng 16,8 - 17% GDP; hệ thống bán lẻ truyền thống còn phân mảnh, manh mún.

Bên cạnh đó, năng lực quản trị, chuyển đổi số và khả năng tham gia chuỗi phân phối hiện đại của nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn hạn chế. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, khoảng cách giữa các doanh nghiệp có thể ngày càng nới rộng trong quá trình tái cấu trúc thị trường bán lẻ.

Nhận diện rõ vai trò then chốt của thị trường nội địa, Bộ Công Thương và các bộ, ngành đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, về phía Bộ Công Thương, trọng tâm là thực hiện Nghị quyết chuyên đề của Chính phủ về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng và Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” giai đoạn 2026–2030.

Bên cạnh đó, Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang hiện đại, khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng Việt.

Việc đề xuất sửa đổi Luật Thương mại, xây dựng Đề án phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, cùng các chương trình kết nối tiêu thụ trong nước cho dệt may, da giày, thủy sản, nông sản… cho thấy nỗ lực hoàn thiện thể chế và công cụ hỗ trợ doanh nghiệp đang được đẩy mạnh.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Ngọc Hòa cho rằng, nếu các giải pháp kích cầu được thực thi hiệu quả, thị trường nội địa sẽ trở thành động lực tăng trưởng rất quan trọng. Tuy nhiên, để phát huy tối đa hiệu quả, cần đồng thời cải cách thể chế, nâng cao năng lực thực thi và tinh gọn bộ máy quản lý, giúp chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số từ năm 2026 đặt ra yêu cầu rất cao, theo đó, tăng trưởng nhanh nhưng phải bền vững, kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định vĩ mô và các cân đối lớn của nền kinh tế. Trong bức tranh đó, thị trường nội địa không còn chỉ là “trụ đỡ”, mà đang dần trở thành “động cơ” quan trọng bên cạnh xuất khẩu và đầu tư.

Với phương châm “sản xuất là việc làm, giao thương mở lối, thịnh vượng mở đường”, “hàng hóa lưu thông, cộng đồng sung túc”, được Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Công Thương, nếu thị trường trong nước được khai thác hiệu quả, kết hợp hài hòa giữa chính sách và sức sáng tạo của doanh nghiệp, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho phát triển dài hạn.