Sản xuất bền vững: Điều gì đang làm khó doanh nghiệp dệt may? (NT)

​Sản phẩm sản xuất bền vững là xu hướng không cưỡng lại nhưng doanh nghiệp dệt có thể đầu tư ra sao, lộ trình thực hiện như thế nào lại là vấn đề quan tâm .

Nhiều thử thách

Ông Trương Văn Cẩm- Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho hay, dệt may là ngành xuất khẩu chủ lực, kim ngạch hàng đạt khoảng 40-45 tỷ USD chủ yếu xuất khẩu vào các thị trường như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc. Đây là những thị trường khó tính có yêu cầu rất cao về sản phẩm xanh.  

Cũng theo lãnh đạo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, để có sản phẩm xanh, khâu đầu tiên là khai thác nguyên phụ liệu xanh cho sản phẩm sản xuất. Đây là một trong những quy định của doanh nghiệp dệt. Hiện nay, ngành dệt có thể nhập trên 70% nguyên liệu, sản phẩm được sản xuất chỉ trong khoảng 30%.  

Sản phẩm bền vững: Điều gì đang làm khó doanh nghiệp dệt may? Ảnh: Dony

“ Việc nhập nguyên liệu và làm thế nào để biết nguồn gốc nhập khẩu ở đâu, có đảm bảo xanh, sạch sẽ hay không là vấn đề hết sức quan trọng. Làm như vậy, cần phải truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, vấn đề này phụ thuộc vào hình thức xuất khẩu của doanh nghiệp ”, ông Cẩm nói.

“ Nếu đối tác kinh doanh trong nước lựa chọn nguyên liệu hoặc sản xuất theo hình thức mua bán đoạn thì doanh nghiệp hết sức lưu tâm về kiểm soát nguồn gốc. Ví dụ, bông sản xuất ở đâu, sợi sản xuất như thế nào, kết cấu ra sao. Tất cả những vấn đề đó liên quan đến nguyên sạch liệu sạch, sản xuất sản phẩm xanh ”, lãnh đạo Hiệp hội dệt có thể biết thêm.

Đáp ứng tiêu chuẩn xanh của các thị trường nhập khẩu, những năm gần đây, doanh nghiệp dệt có thể trong nước đã phát triển nguồn nguyên phụ liệu thân thiện môi trường như: Tơ tằm, xơ cứng, xơ chuối, vỏ sò, bã cà phê… Đặc biệt, các doanh nghiệp đã trồng cây gai xanh với diện tích rộng 5.000-6.000 ha tại Thanh Hóa, Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên… đây sẽ là nguồn cung cấp nguyên liệu xanh cho sản xuất. Dù vậy, để phát triển đủ nguồn nguyên liệu phục vụ cho nhà sản xuất xuất khẩu cần có nguồn vốn đầu tư thì đây cũng là công thức lớn nhất của doanh nghiệp.

Khuyến nghị từ chuyên gia

Sản phẩm sản xuất bền vững, phát triển sản phẩm xanh là xu hướng không thể cưỡng lại. Ý thức được vấn đề này, ngay từ đầu năm 2018 Hiệp hội Dệt may Việt Nam đã đưa ra mô hình PPP (P- doanh nghiệp phát triển xanh nhưng phải có lãi; P- nhân ngành dệt may thiếu động lao không thể sản xuất được xuất; P- bảo vệ môi trường).

Bản thân Hiệp hội cũng đã phối hợp với nhiều tổ chức quốc tế tổ chức hội thảo, huấn luyện viên để nâng cao nhận thức về công thức cho người sử dụng lao động và cả lao động về phát triển bền vững.

“ Với khoảng 85% có quy mô vừa và nhỏ, doanh nghiệp dệt có thể ở nước có nguồn lực khác dành cho sản phẩm xanh, bền vững. Cho nên sản xuất xanh không thể tiến hành bằng mọi giá mà cần phát triển khai phù hợp theo nguồn lực của doanh nghiệp và có bước đi phù hợp. Chỉ như vậy mới có thể đảm bảo doanh nghiệp vừa tồn tại phát triển vừa đảm bảo các yêu cầu xanh và sạch ”, ông Cẩm phân tích.

Để không làm hậu phương sản xuất, tiêu dùng xanh của thị trường dệt có thể thế giới, lãnh đạo Hiệp hội Dệt Việt Nam có thể cho rằng, đầu tiên, doanh nghiệp phải tự chủ được nguồn nguyên liệu.

Về điều này, ông Cẩm cho biết thêm, Chiến lược phát triển ngành dệt may và da giày Việt Nam đến năm 3030, tầm nhìn đến năm 2035 trong đó có nội dung rất quan trọng là thành lập các tổ hợp dệt may, da giày lớn với các doanh nghiệp, nhà tư vấn có công nghệ tiên tiến. Những tổ hợp lớn như vậy có thể tập trung đủ nguồn nước để xây dựng khu trung tâm xử lý nước thải, tái sử dụng cho các doanh nghiệp trong khu công nghiệp.

“ Khu công nghiệp Tam Thăng – Quảng Nam đã thu xử lý khoảng 80% lượng nước thải, từ đó quay trở lại tái sử dụng với giá thành thấp hơn 15-20% ”, ông Cẩm cho hay.

Đồng thời, lắp đặt điện mặt trời trên mái nhà để có thể mua bán, trao đổi và sử dụng nguồn năng lượng sạch sẽ.

Mặt khác, sản phẩm xanh hóa hóa, sản phẩm cần nguồn kinh phí rất lớn. Doanh nghiệp mong muốn nhà nước có chính sách về tín dụng xanh và hỗ trợ tốt nhất về lãi suất, đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp xây dựng phương án chuyển đổi xanh.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Mạc Quốc Anh- Phó Chủ tịch kín Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội, trình bày: Một chính sách thuế phù hợp với doanh nghiệp chuyển đổi sản xuất xanh, bền bỉ Cốt là rất quan trọng.

Hiện thuế VAT giảm 2%, còn 8% cho tất cả các doanh nghiệp, do đó doanh nghiệp sản xuất xanh nhà nước có thể xem xét giảm thêm một số loại thuế như thuế tiêu thụ năng lượng, thuế an toàn dầu… kích thích đầu tư mạnh hơn nữa.

Doanh nghiệp có chuyển đổi sang sản phẩm xanh thành công hay không còn liên quan đến tiêu dùng bền vững. Theo đó, tại thị trường trong nước các chuyên gia còn cho rằng, bên cạnh công tuyên truyền, hệ thống bán lẻ cần có giải pháp hữu hiệu để người tiêu dùng xác định đâu là sản phẩm xanh, ứng dụng với sản phẩm đó như thế nào .