Nâng sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu trong chuỗi thương mại toàn cầu

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều biến động sâu sắc, chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh mẽ, chiều 3/2, Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu” đã diễn ra tại Hà Nội. Diễn đàn được tổ chức trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 - sự kiện xúc tiến thương mại quy mô quốc gia đầu tiên của năm, do Bộ Công Thương chỉ đạo, Cục Xúc tiến thương mại phối hợp với Alibaba.com tổ chức.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn khi xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, cùng với các yêu cầu khắt khe hơn về phát triển bền vững, tiêu chuẩn môi trường - xã hội, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số.

“Những yêu cầu mới này đang tạo ra áp lực rất lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, buộc các ngành hàng phải thay đổi tư duy và cách tiếp cận thị trường”, ông Hoàng Minh Chiến nhấn mạnh.

Trong giai đoạn hội nhập sâu rộng hiện nay, cạnh tranh trong xuất khẩu không còn chỉ dựa vào lợi thế chi phí hay sản lượng, mà ngày càng chuyển sang chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực tham gia sâu vào chuỗi thương mại toàn cầu. Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Hoàng Minh Chiến cho rằng, yêu cầu đặt ra đối với các ngành xuất khẩu của Việt Nam không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng, mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực cạnh tranh thực chất của sản phẩm trong toàn bộ chuỗi giá trị.

“Gia tăng giá trị không thể chỉ dừng ở khâu sản xuất, mà phải được thực hiện xuyên suốt từ thiết kế, nguyên liệu, sản xuất, xây dựng thương hiệu đến phân phối và mở rộng thị trường quốc tế”, ông Chiến nêu rõ.

Thực tế cho thấy, nhiều ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, gỗ và lâm sản, thủ công mỹ nghệ đang đứng trước áp lực phải đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn mới về môi trường và xã hội, nếu muốn giữ vững và mở rộng thị phần trên các thị trường lớn.

Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn đó, Diễn đàn được tổ chức như một không gian đối thoại cởi mở, thực chất và mang tính định hướng, nơi các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành hàng, tổ chức xúc tiến thương mại, đối tác quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp cùng chia sẻ thông tin, trao đổi kinh nghiệm và đề xuất giải pháp.

Theo ông Hoàng Minh Chiến, Diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, mà hướng tới việc hỗ trợ doanh nghiệp tìm ra những hướng đi cụ thể, phù hợp với bối cảnh mới của thương mại toàn cầu.

“Diễn đàn là nơi các bên cùng thảo luận chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp cụ thể, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu”, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại khẳng định.

Thông qua các phiên tọa đàm chuyên đề, Diễn đàn đã tập trung làm rõ xu hướng thị trường và cơ hội xuất khẩu đối với các ngành hàng chủ lực; các giải pháp nâng cao giá trị gia tăng và tính bền vững của chuỗi cung ứng; vai trò của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thương mại điện tử trong phát triển xuất khẩu; cũng như những mô hình, kinh nghiệm thực tiễn trong xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường quốc tế.

Một điểm nhấn đáng chú ý của Diễn đàn là vai trò của thương mại điện tử B2B trong việc hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu tiếp cận thị trường quốc tế. Trong bối cảnh giao thương truyền thống gặp nhiều rào cản, các nền tảng số đang trở thành công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp kết nối trực tiếp với nhà mua hàng toàn cầu.

Nhấn mạnh nội dung này, ông Hoàng Minh Chiến cho rằng chuyển đổi số và thương mại điện tử không chỉ là xu hướng, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

“Thông qua các sáng kiến như ‘Gian hàng Quốc gia Việt Nam - Vietnam Pavilion’, chúng tôi kỳ vọng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao năng lực tiếp cận thị trường quốc tế, gia tăng độ nhận diện thương hiệu và mở rộng cơ hội hợp tác kinh doanh theo hướng bền vững”, ông Chiến nhấn mạnh.

Tại Diễn đàn, nhiều mô hình thành công trong khai thác thương mại điện tử B2B, đặc biệt thông qua nền tảng Alibaba.com, đã được chia sẻ, mang lại những bài học kinh nghiệm thực tiễn cho cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo Ban Tổ chức, thông qua Diễn đàn, các doanh nghiệp tham dự không chỉ được cập nhật thông tin thị trường và chính sách hỗ trợ xuất khẩu, mà còn được trang bị thêm nhiều kiến thức thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu theo hướng bền vững, gia tăng giá trị, chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu phát triển hiệu quả và lâu dài.