FTA: Chìa khóa đưa Việt Nam nâng tầm vị thế thương mại toàn cầu

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế khi Việt Nam chính thức đảm nhiệm vai trò Chủ tịch CPTPP và đẩy mạnh thực thi thế hệ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mới. Với chiến lược đa dạng hóa thị trường từ Trung Đông, Nam Mỹ đến Bắc Âu, Bộ Công Thương đang nỗ lực thiết lập một “hệ sinh thái” hỗ trợ thực chất, tạo đà cho doanh nghiệp nội địa khai thác tối đa lợi thế cạnh tranh.

Bản lĩnh dẫn dắt trong năm Chủ tịch CPTPP 2026

Ngay từ đầu năm, Việt Nam đã khẳng định vai trò điều phối khi ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động năm Chủ tịch CPTPP 2026 (Quyết định số 141/QĐ-BCT ngày 21/01/2026). Trọng tâm của nhiệm kỳ này được cụ thể hóa qua Phiên họp Quan chức cấp cao lần thứ nhất (SOM1) diễn ra tại Hà Nội từ ngày 10-13/3/2026.

Việt Nam đang thúc đẩy các mục tiêu chiến lược: nâng cấp Hiệp định; hoàn tất lộ trình gia nhập của Costa Rica; khởi động đàm phán với Uruguay, Indonesia, Philippines và UAE. Đặc biệt, việc thúc đẩy vận hành Bộ phận hỗ trợ hành chính (Support Unit) vào năm 2027 và kết nối CPTPP với các khối kinh tế lớn như EU và ASEAN đang định vị Việt Nam như một mắt xích trung tâm trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

EVFTA: Giải quyết rào cản bằng cơ chế “Task Force” chuyên sâu

Tiến trình thực thi Hiệp định EVFTA đang đi vào giai đoạn chuyên sâu với việc thành lập Tổ công tác đặc biệt (Task Force). Ngày 13/02/2026, Bộ Công Thương đã chính thức đề nghị các Bộ, ngành cử thành phần tham gia nhằm xử lý dứt điểm các vướng mắc về nông sản, dược phẩm, ô tô và sở hữu trí tuệ.

Song song đó, cam kết về phát triển bền vững (Chương 13) tiếp tục được thực hiện thực chất qua Phiên họp lần thứ năm của Ủy ban Thương mại và Phát triển bền vững tại Brussels (tháng 01/2026). Đây là cơ sở để các địa phương có quy mô công nghiệp lớn như Đồng Nai định hướng doanh nghiệp chuẩn bị lộ trình sản xuất “xanh”, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất từ thị trường châu Âu.

Đột phá tại các thị trường tiềm năng mới

Vào ngày 23/01/2026, Bộ Công Thương đã trình Chính phủ Tờ trình số 506/TTr-BCT kèm dự thảo Nghị quyết về việc ấn định thời điểm có hiệu lực của Hiệp định CEPA giữa Việt Nam và UAE. Tiếp sau đó, Văn phòng Chính phủ đã phát hành Phiếu ý kiến số 120/PLYK/2026, thống nhất xác định ngày Hiệp định chính thức có hiệu lực là 03/02/2026, đồng thời giao nhiệm vụ triển khai cụ thể cho các Bộ, ngành liên quan.

Tại khu vực châu Âu và Nam Mỹ, tiến trình đàm phán cũng ghi nhận những mốc thời gian quan trọng:

• FTA với khối EFTA: Phiên đàm phán thứ 19 (tháng 2/2026) tại Geneva đã thống nhất tổ chức phiên cuối cùng vào tháng 4/2026, hướng tới ký kết chính thức vào tháng 6/2026 tại Ai-xơ-len.

• PTA với khối MERCOSUR: Sau tuyên bố khởi động vào tháng 12/2025, Bộ Công Thương hiện đang hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ về các bước đàm phán tiếp theo.

• FTA với Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC): Hai bên đã triển khai rà soát chung (JTR) và thống nhất phiên họp kỹ thuật tiếp theo tại Riyadh (Ả Rập Xê-út) vào ngày 13/4/2026.

• 

ASEAN tiên phong kỷ nguyên số và hỗ trợ doanh nghiệp thực chất

Trong khuôn khổ ASEAN, Việt Nam đóng vai trò then chốt khi thúc đẩy Hiệp định khung về Kinh tế số với 89% nội dung điều khoản chính (119/133 đoạn) đã được thống nhất. Đồng thời, đàm phán Hiệp định ASEAN – Ca-na-đa (ACaFTA) cũng đã đạt hơn 50% tiến độ công việc.

Để chuyển hóa các cam kết quốc tế thành lợi ích kinh tế, Bộ Công Thương đang tập trung hoàn thiện Bộ chỉ số FTA Index 2025 nhằm đánh giá năng lực hội nhập của các địa phương. Đồng thời, Đề án “Hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA” đang được cập nhật và trình Chính phủ phê duyệt (Văn bản số 1073/BCT-ĐB ngày 13/02/2026), hứa hẹn tạo ra mạng lưới kết nối chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và đơn vị sản xuất.

Trên nền tảng hội nhập sâu rộng, ngành Công Thương tỉnh Đồng Nai khẳng định cam kết tiếp tục đồng hành, giúp cộng đồng doanh nghiệp tận dụng tối đa “đòn bẩy” từ các FTA để bứt phá mạnh mẽ trong năm bản lề 2026./.