Đồng Nai hướng dẫn tiêu chí nông thôn mới lĩnh vực Công Thương giai đoạn 2026 - 2030(NT)

Hoàn thiện quy trình xét công nhận tiêu chí trong lĩnh vực Công Thương 

Sở Công Thương TP. Đồng Nai vừa ban hành Văn bản số 1816/HD-SCT về việc hướng dẫn số thực hiện và xét công nhận các tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 trong lĩnh vực Công Thương trên địa bàn, tập trung vào điện nông thôn, hạ tầng thương mại, cụm công nghiệp và thương mại điện tử.

Việc ban hành hướng dẫn thực hiện và xét công nhận tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 trong lĩnh vực Công Thương trên địa bàn TP. Đồng Nai được xem là bước cụ thể hóa các quy định của Trung ương, đồng thời tạo cơ sở thống nhất để các xã triển khai, tự đánh giá, hoàn thiện hồ sơ và tổ chức thực hiện các nội dung liên quan đến ngành Công Thương trong xây dựng nông thôn mới.

Theo hướng dẫn, các tiêu chí thuộc lĩnh vực Công Thương được triển khai trên cơ sở nhiều văn bản pháp lý quan trọng như Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15; Quyết định số 19/QĐ-TTCP ngày 28/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về điều kiện, trình tự, thủ tục, hồ sơ xét, công nhận, công bố và thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, xã đạt nông thôn mới hiện đại và tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030; Nghị định số 60/2024/NĐ-CP về phát triển và quản lý chợ; Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030; Thông tư số 17/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương hướng dẫn thực hiện một số nội dung tiêu chí thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Công Thương.

Trên cơ sở đó, Sở Công Thương TP. Đồng Nai hướng dẫn cụ thể trình tự thực hiện đối với các xã khi lập hồ sơ đề nghị đánh giá, xét công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới đối với các tiêu chí thuộc lĩnh vực Công Thương. Theo quy trình, UBND xã là đơn vị lập hồ sơ đề nghị đánh giá, xét công nhận. Hồ sơ phải được chuẩn bị đầy đủ, đóng thành tập, sắp xếp theo đúng thứ tự biểu mẫu và danh mục minh chứng theo quy định, bảo đảm thuận lợi cho quá trình tiếp nhận, thẩm định và đánh giá thực tế.

Sau khi hoàn thiện, UBND xã nộp hồ sơ trực tuyến, trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến Sở Công Thương TP. Đồng Nai tại địa chỉ số 02 đường Nguyễn Văn Trị, phường Trấn Biên, TP. Đồng Nai. Thời gian tiếp nhận và trả kết quả được thực hiện trong giờ hành chính, buổi sáng từ 7 giờ đến 11 giờ 30 phút, buổi chiều từ 13 giờ đến 16 giờ 30 phút, trừ thứ bảy, chủ nhật và các ngày lễ.

Đáng chú ý, quy trình thẩm định hồ sơ và khảo sát thực tế được quy định rõ ràng nhằm nâng cao trách nhiệm của địa phương cũng như cơ quan chuyên môn. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Sở Công Thương sẽ có văn bản thông báo để UBND xã bổ sung, hoàn thiện. Địa phương có trách nhiệm bổ sung hồ sơ trong thời hạn không quá 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo. Trường hợp hồ sơ hợp lệ, Sở Công Thương sẽ tổ chức đoàn thẩm định để khảo sát, đánh giá thực tế tại địa phương.

Thành phần đoàn thẩm định gồm đại diện Sở Công Thương, đại diện UBND xã và các đơn vị chuyên môn, kỹ thuật có liên quan như phòng kinh tế, điện lực địa phương, lực lượng quản lý thị trường và các đơn vị liên quan khác. Việc tổ chức khảo sát thực tế không chỉ nhằm kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ, mà còn giúp đánh giá sát hơn hiện trạng triển khai các tiêu chí tại cơ sở, nhất là các nội dung liên quan đến hệ thống điện, chợ, cơ sở bán lẻ, cụm công nghiệp và hoạt động thương mại điện tử.

Chậm nhất 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Sở Công Thương sẽ ban hành văn bản chính thức về kết quả đánh giá mức độ đạt chuẩn của xã đối với các tiêu chí thuộc lĩnh vực của ngành Công Thương. Văn bản này là căn cứ quan trọng để địa phương hoàn thiện hồ sơ chung, trình cấp có thẩm quyền xem xét, công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới theo quy định.

Việc quy định cụ thể trình tự, thời gian xử lý hồ sơ và trách nhiệm của các bên liên quan được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, thống nhất trong quá trình xét công nhận tiêu chí về nông thôn mới. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để các xã chủ động rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, bổ sung minh chứng, khắc phục các tồn tại trước khi đề nghị thẩm định, hạn chế tình trạng hồ sơ thiếu, chưa đồng bộ hoặc chưa phản ánh đúng thực tế triển khai tại địa phương.

Tập trung vào điện, hạ tầng thương mại, cụm công nghiệp và thương mại điện tử

Trong giai đoạn 2026 - 2030, các tiêu chí nông thôn mới thuộc lĩnh vực Công Thương trên địa bàn TP. Đồng Nai được hướng dẫn theo nhiều nhóm nội dung, trong đó có tiêu chí về điện nông thôn, cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, cụm công nghiệp và triển khai hiệu quả hoạt động thương mại điện tử. Đây đều là những tiêu chí có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống người dân và tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số, hiện đại hóa khu vực nông thôn.

Đối với tiêu chí 2.4 về tỷ lệ hộ có đăng ký trực tiếp và được sử dụng điện sinh hoạt, sản xuất bảo đảm an toàn, tin cậy và ổn định, hướng dẫn nêu rõ yêu cầu xã phải có hệ thống điện bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, an toàn, tin cậy của ngành điện. Hệ thống này bao gồm nguồn điện từ lưới điện quốc gia hoặc ngoài lưới điện quốc gia; hệ thống đường dây trung áp; trạm biến áp phân phối; đường dây hạ áp; công tơ đo đếm phục vụ sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của nhân dân. Bên cạnh đó, hệ thống dây dẫn sau công tơ về hộ gia đình, bảng điện và thiết bị sau bảng điện của hộ sử dụng điện cũng phải bảo đảm an toàn.

Về tỷ lệ hộ sử dụng điện đạt chuẩn, hướng dẫn quy định xã nhóm 1 và xã nhóm 2 phải đạt từ 99% trở lên; xã nhóm 3 phải đạt từ 98% trở lên. Đây là tiêu chí có ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống người dân, đồng thời là điều kiện nền tảng để phát triển sản xuất, dịch vụ, thương mại, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số tại khu vực nông thôn.

Đối với tiêu chí 2.5 về cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, nội dung đánh giá bao gồm chợ ở nông thôn, cơ sở bán lẻ khác và các yêu cầu chung đối với chợ kinh doanh thực phẩm, cơ sở kinh doanh thực phẩm theo tiêu chuẩn TCVN 11856:2017. Theo hướng dẫn, xã nhóm 1 được công nhận đạt tiêu chí khi có chợ đạt chuẩn chợ kinh doanh thực phẩm theo TCVN 11856:2017 hoặc có siêu thị hạng 3 trở lên. Xã nhóm 2 được công nhận đạt tiêu chí khi có chợ đạt tiêu chí theo quy định và đáp ứng yêu cầu chung theo tiêu chuẩn chợ kinh doanh thực phẩm; hoặc có chợ đạt tiêu chí và có ít nhất một khu vực kinh doanh đáp ứng yêu cầu đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm tại chợ; hoặc có siêu thị mini trở lên. Đối với xã nhóm 3, tiêu chí được đánh giá theo hướng có chợ đạt yêu cầu hoặc có một trong các loại hình cơ sở bán lẻ phù hợp.

Một điểm đáng chú ý là đối với xã không có hoặc chưa có cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn trong quy hoạch, hoặc đã có quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng chưa đầu tư xây dựng, thì xem xét, đánh giá không đạt tiêu chí cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn. Quy định này đặt ra yêu cầu các địa phương phải quan tâm hơn đến quy hoạch, đầu tư và vận hành hệ thống chợ, siêu thị mini, cửa hàng bán lẻ, cơ sở kinh doanh thực phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu mua bán, tiêu dùng của người dân, đồng thời góp phần kiểm soát chất lượng hàng hóa, an toàn thực phẩm và văn minh thương mại.

Đối với tiêu chí 3.10 về cụm công nghiệp, hướng dẫn yêu cầu cụm công nghiệp phải có trong danh mục các cụm công nghiệp thuộc quy hoạch hoặc điều chỉnh quy hoạch tỉnh được cấp có thẩm quyền phê duyệt; được thành lập, mở rộng theo đúng quy định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp; đồng thời được đầu tư xây dựng bảo đảm đáp ứng các quy định của pháp luật. Trường hợp cụm công nghiệp nằm trong phạm vi từ hai đơn vị hành chính xã trở lên, UBND cấp tỉnh giao một UBND xã đánh giá nội dung tiêu chí cụm công nghiệp trên địa bàn. Với xã nhóm 1 và nhóm 2, việc công nhận đạt tiêu chí được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các nội dung theo phụ lục hướng dẫn. Đối với xã nhóm 3, yêu cầu đánh giá được áp dụng theo các nội dung phù hợp với đặc điểm, điều kiện phát triển của nhóm xã này.

Bên cạnh các tiêu chí truyền thống về điện, chợ và cụm công nghiệp, hướng dẫn lần này cũng nhấn mạnh tiêu chí 7.3 về triển khai hiệu quả hoạt động thương mại điện tử. Đây là nội dung có tính thời sự, phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế số, nhất là trong bối cảnh nhiều sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đang có nhu cầu mở rộng thị trường thông qua các nền tảng số.

Theo hướng dẫn, tiêu chí thương mại điện tử cấp xã gồm ba nhóm nội dung chính: năng lực và kỹ năng số; hệ sinh thái cộng đồng thương mại điện tử địa phương; và mức độ triển khai hoạt động thương mại điện tử. Đối với năng lực và kỹ năng số, chủ thể kinh doanh cần được đào tạo một trong các kỹ năng như bán hàng livestream, bán hàng qua mạng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thương mại điện tử, quảng cáo số, bán hàng xuyên biên giới hoặc các khóa đào tạo phục vụ hoạt động thương mại điện tử. Cán bộ xã và cán bộ quản lý trên địa bàn cũng cần được đào tạo về thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong thương mại điện tử; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đấu tranh chống hàng giả trong thương mại điện tử.

Đối với người dân, tiêu chí đặt ra yêu cầu biết sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu thông tin, giá cả thị trường, xem giới thiệu sản phẩm qua nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội. Đồng thời, người dân cần được phổ biến kiến thức về nhận biết, phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng khi giao dịch mua bán. Đây là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh, song cũng phát sinh nhiều rủi ro về hàng giả, hàng kém chất lượng, gian lận thương mại và lừa đảo trực tuyến.

Về hệ sinh thái cộng đồng thương mại điện tử địa phương, hướng dẫn đề cập đến việc thành lập tổ hỗ trợ thương mại điện tử cộng đồng, thường do Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ hoặc các tổ chức phù hợp tham gia, nhằm hỗ trợ người dân và chủ thể kinh doanh chụp ảnh, viết bài, vận hành gian hàng số hoặc hướng dẫn kỹ năng số. Các xã cũng cần có nhóm hỗ trợ, kết nối trên nền tảng số như Zalo, Facebook để hỗ trợ người dân bán hàng qua mạng xã hội, tham gia hoạt động thương mại điện tử. Ngoài ra, tiêu chí còn khuyến khích có chủ thể kinh doanh tiêu biểu đóng vai trò dẫn dắt, hỗ trợ thu mua, nhận ký gửi sản phẩm để bán hộ cho người dân; có dịch vụ bưu chính, chuyển phát hoặc logistics phục vụ lấy hàng tận nơi, giao hàng cho tổ chức, cá nhân tham gia thương mại điện tử.

Đối với mức độ triển khai hoạt động thương mại điện tử, nội dung đánh giá gồm tỷ lệ chủ thể kinh doanh tham gia bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử; mức độ hiện diện của sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên hoặc sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu trên các nền tảng số; mức độ ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc; và tổng giá trị giao dịch thương mại điện tử của các chủ thể kinh doanh trên địa bàn xã.

Việc hướng dẫn thực hiện và xét công nhận tiêu chí nông thôn mới lĩnh vực Công Thương giai đoạn 2026 - 2030 tại TP. Đồng Nai không chỉ tập trung vào việc hoàn thiện hồ sơ, quy trình thẩm định, mà còn đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng hạ tầng, dịch vụ và năng lực phát triển kinh tế nông thôn. Từ điện năng, chợ nông thôn, cụm công nghiệp đến thương mại điện tử, các tiêu chí này nếu được triển khai đồng bộ sẽ góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm địa phương, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo nền tảng để các xã của TP. Đồng Nai xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bền vững hơn trong giai đoạn mới.

Phúc Hà- Báo Công Thương