Doanh nghiệp, người dùng hưởng lợi từ công nghệ truy xuất nguồn gốc (H)

​Việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa đem lại nhiều lợi ích cho cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Hàng nghìn doanh nghiệp tham gia kết nối dữ liệu

Hiện nay, truy xuất nguồn gốc đang trở thành xu thế tất yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế và yêu cầu minh bạch thông tin sản phẩm ngày càng cao.

Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa Quốc gia (gọi tắt là Cổng thông tin) chính thức đi vào hoạt động từ tháng 10/2024, đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác quản lý truy xuất nguồn gốc tại Việt Nam.

Chia sẻ thêm với phóng viên Báo Công Thương về những lợi ích mà Cổng thông tin mang lại, ông Bùi Bá Chính - quyền Giám đốc Trung tâm Mã số, mã vạch Quốc gia (đơn vị được Uỷ ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng Quốc gia giao xây dựng, vận hành cổng) - cho biết, Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa Quốc gia là một nền tảng số tập trung, cho phép người tiêu dùng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý truy cập, kiểm tra thông tin chi tiết về nguồn gốc, quá trình sản xuất, phân phối của một sản phẩm cụ thể. Nền tảng này đóng vai trò như cầu nối giữa các bên tham gia trong chuỗi cung ứng, đảm bảo tính minh bạch và tin cậy của thông tin sản phẩm.

“Cho đến nay, Cổng thông tin đã có hàng nghìn đơn vị, doanh nghiệp và địa phương tham gia kết nối dữ liệu. Cùng với đó là sự tham gia của các ngành hàng chủ lực như nông sản, thực phẩm, dược phẩm, thiết bị y tế… cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của hệ thống này trong chuỗi cung ứng tại Việt Nam”, ông Bùi Bá Chính cho hay.

Doanh nghiệp, người dùng cùng hưởng lợi

Cũng theo ông Bùi Bá Chính, việc vận hành Cổng thông tin thời gian qua mang đến nhiều lợi ích cho cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đối với doanh nghiệp, Cổng thông tin tạo nền tảng kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc tập trung, giúp doanh nghiệp dễ dàng công bố và quản lý thông tin sản phẩm.

Đồng thời, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp bởi hàng hóa có thông tin truy xuất nguồn gốc rõ ràng sẽ dễ dàng được chấp nhận tại thị trường quốc tế; đáp ứng yêu cầu pháp lý do nhiều thị trường như EU, Mỹ yêu cầu sản phẩm phải có truy xuất nguồn gốc đầy đủ.

Đối với người tiêu dùng, Cổng thông tin giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra nguồn gốc sản phẩm bằng mã QR; gia tăng niềm tin vào sản phẩm, đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm, dược phẩm và hàng tiêu dùng; bảo vệ quyền lợi bởi nếu xảy ra vấn đề về chất lượng sản phẩm, người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin để đưa ra quyết định phù hợp…

Đối với cơ quan quản lý, thông qua Cổng thông tin có thể theo dõi, kiểm soát và xử lý các vi phạm về chất lượng, an toàn thực phẩm; thu thập và phân tích dữ liệu về sản phẩm, phục vụ cho việc xây dựng chính sách và quy định.

“Việc vận hành Cổng thông tin là một trong những bước đi quan trọng trong quá trình nâng cao tính minh bạch, đảm bảo chất lượng sản phẩm và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu thị trường. Trong thời gian tới, công tác triển khai, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, giúp truy xuất nguồn gốc thực sự trở thành công cụ hữu ích trong quản lý sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam”, ông Bùi Bá Chính nhấn mạnh.

Là đơn vị tham kê khai thông tin truy xuất nguồn gốc qua Cổng thông tin, bà Đinh Thị Loan - Quản lý Hợp tác xã Dược Liệu Đông Sơn (tỉnh Ninh Bình) - cho hay, quy trình sản xuất của hợp tác xã toàn bộ được số hóa, nhập hết dữ liệu lên phần mềm truy xuất nguồn gốc tích hợp trên Cổng thông tin.

Từ khi được hỗ trợ thực hiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, sản phẩm hàng hóa của hợp tác xã được người tiêu dùng biết đến nhiều hơn, tin tưởng vào chất lượng sản phẩm hơn. Bên cạnh đó, việc công khai thông tin truy xuất nguồn gốc cũng giúp giảm nguy cơ hàng hoá của hợp tác xã bị làm giả.

“Người tiêu dùng hoàn toàn có thể xem được quy trình sản xuất sản phẩm từ công đoạn chọn giống, gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch, đóng gói sản phẩm, từ đó yên tâm khi sử dụng sản phẩm của hợp tác xã”, bà Loan cho hay.

Cũng theo bà Loan, từ chỗ chỉ bán được vài trăm đến vài nghìn sản phẩm trong một năm, nhờ các giải pháp truy xuất nguồn gốc, hợp tác xã đã bán được 12-15 nghìn sản phẩm/năm. Doanh thu của hợp tác xã năm vừa qua cũng đạt 2 tỷ đồng.

Đứng ở góc độ người tiêu dùng, trao đổi với phóng viên, anh Lê Xuân Hiệp (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, bản thân anh đã có trải nghiệm thực tế với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá Quốc gia. Trên hệ thống, anh cũng như những người dùng khác có thể tìm thông tin về nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm của hơn 4.000 doanh nghiệp đã tiến hành niêm yết, công khai thông tin.

"Ví dụ bạn muốn tìm một sản phẩm mỹ phẩm của một doanh nghiệp A thì chỉ cần vào quét mã QR sẽ có đầy đủ thông tin về doanh nghiệp này. Thêm vào đó là các thông tin chi tiết về quy cách đóng gói, ngày sản xuất, hạn sử dụng, nơi sản xuất... Việc này giúp người dùng tiết kiệm thời gian mà vẫn có được thông tin mình cần, có thể quyết định mua sản phẩm dễ dàng hơn", anh Hiệp cho hay.

Vai trò của truy xuất ngày càng được nâng cao

Theo ông Bùi Bá Chính, quyền Giám đốc Trung tâm Mã số, mã vạch quốc gia, vấn đề truy xuất nguồn gốc đang dần trở thành rào cản phi thuế quan, nội dung về truy xuất nguồn gốc trong các hiệp định thương mại tự do (FTA) gần như là những nội dung bắt buộc trong tương lai.

Khi hàng rào thuế quan ngày càng được giảm thiểu bởi các FTA, các hàng rào phi thuế quan sẽ có xu thế phát triển và tăng cường. Truy xuất nguồn gốc cũng dần trở thành một hàng rào như vậy.

Để các sản phẩm hàng hóa của chúng ta giữ vững được vị thế và phát triển thêm các thị trường mới, việc thực hiện truy xuất nguồn gốc có vai trò rất quan trọng. Ví dụ, ngay thị trường chính ngạch Trung Quốc, với các sản phẩm nông sản, công nghiệp nhẹ... yêu cầu về truy xuất nguồn gốc đang trở thành yêu cầu bắt buộc trong Nghị định thư giữa hai nước./.

                                       Nguồn: Báo Công Thương

​