Diễn biến thị trường sữa tháng 02/2020 và dự báo
- Thứ tư - 18/03/2020 15:14
- In ra
- Đóng cửa sổ này
BÁO CÁO THỊ TRƯỜNG SỮA THÁNG 2/2020 VÀ DỰ BÁO
I. TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG SỮA
1. Thế giới
- Sản lượng sữa tại các thị trường xuất khẩu chính trên thế giới tăng tại Mỹ, EU và Australia nhưng tại New Zealand lại giảm do thời tiết bất lợi. Nhìn chung, tình hình sản xuất sữa vẫn duy trì tương đối tốt sẽ là yếu tố góp phần hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực từ dịch Covid 19.
- Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), trong tháng 2/2020, giá các sản phẩm sữa tại một số thị trường xuất khẩu chính giảm do gián đoạn xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc bởi ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 bùng phát và lan rộng.
- Theo Ngân hàng Rabobank, tại Trung Quốc, do ảnh hưởng của dịch Covid 19, doanh số bán các sản phẩm sữa lỏng từ nửa cuối tháng 1 đến nửa đầu tháng 2/2020, vốn được tiêu thụ mạnh trong các dịp nghỉ lễ, đã giảm 2-4% so với cùng kỳ năm ngoái.
- Trước tác động của dịch Covid 19, Rabobank dự báo trong cả năm 2020, nhu cầu sữa tại Trung Quốc sẽ giảm 1% dẫn dến nhập khẩu có khả năng giảm 11%. Nếu tổng nhu cầu sữa giảm 5%, nhập khẩu dự kiến giảm 25%..
2. Việt Nam
- Trong tháng 2 và 2 tháng đầu năm 2020, sản lượng sữa tươi tiếp tục tăng trưởng khả quan hơn sữa bột.
- Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, tháng 1/2020, kim ngạch nhập khẩu sữa và sản phẩm sữa của Việt Nam đạt 82,5 triệu USD, giảm 17,3% so với tháng 12/2019 nhưng vẫn tăng 20,3% so với cùng kỳ tháng 1/2019.
Kim ngạch xuất khẩu sữa của Việt Nam đạt 18,09 triệu USD, giảm 34,8% so với tháng 12/2019 nhưng lại tăng 60,05% so với tháng 1/2019. Riêng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc đạt 757 nghìn USD, giảm 14,1%.
Có thể giải thích một phần nguyên nhân sụt giảm của kim ngạch xuất nhập khẩu là bởi tháng 1/2019 trùng với Tết Nguyên Đán, cộng với ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid 19 khiến ngừng trệ việc giao dịch.
Trong những tháng tới, dự báo kim ngạch xuất nhập khẩu mặt hàng này sẽ sụt giảm do dịch Covid 19 tiếp tục bùng phát và lan rộng sang nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, châu Âu.
II. DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG SỮA THẾ GIỚI
1. Tình hình sản xuất
Tại Mỹ, sản lượng sữa trong tháng 1/2020 tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2019 đạt mức 8,52 triệu tấn.
Tại Australia, sản lượng sữa trong tháng 1/2020 đạt 754 nghìn tấn, tăng 0,5% so với tháng 1/2019.
Tại New Zealand, sản lượng sữa trong tháng đầu năm 2020 đạt 2,45 triệu tấn, giảm 0,7% so với cùng kỳ năm 2019. Thời tiết khô ở miền Bắc và lũ lụt ở miền Nam New Zealand là những yếu tố bất lợi ảnh hưởng tới sản xuất sữa của nước này.
Tại EU, sản lượng sữa năm 2019 đạt 158,2 triệu tấn, tăng 0,5% so với năm 2018. Sản lượng sữa tại Đức và Pháp đều sụt giảm trong khi tăng tại Ailen và Tây Ban Nha.
2. Diễn biến giá
Chỉ số giá sữa theo cách tính của FAO trung bình đạt 200,6 điểm trong tháng 1/2020, tăng 0,9% so với tháng 12/2019 và tăng 10,2% so với tháng 1/2019. Trong đó, giá bơ, phô mai và sữa bột gầy đều tăng do nguồn cung thu hẹp tại châu Âu và châu Đại Dương trong khi nhu cầu nhập khẩu mạnh mẽ.
2.2. Diễn biến giá sữa thế giới
Giá sữa thế giới trong hai phiên giao dịch tháng 2/2020 đều sụt giảm. Trong đó, chỉ số giá sữa GDT (Global Dairy Trade) phiên giao dịch cuối tháng 2/2020 đạt 3.176 USD/tấn, giảm 2,9% so với phiên giao dịch đầu tháng 2 và giảm 7,5% so với cùng kỳ tháng 1/2020.
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), trong tháng 2/2020, giá các sản phẩm sữa tại một số thị trường xuất khẩu chính giảm do gián đoạn tiêu thụ mặt hàng này tại thị trường Trung Quốc bởi ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 bùng phát và lan rộng.
3. Đánh giá tác động của dịch Covid-19 đến nhập khẩu sữa của Trung Quốc
Sự bùng phát của dịch Covid-19 kể từ tháng 1 năm 2020 tại Trung Quốc đã dẫn đến tình trạng đóng cửa hàng loạt các cửa hàng, chuỗi bán lẻ thực phẩm và gây ảnh hưởng rõ rệt đến doanh số tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm tại quốc gia này, trong đó đặc biệt là mặt hàng sữa.
Trung Quốc đã nhập khẩu gần 670.000 tấn sữa bột nguyên kem trong năm 2019 (tăng 30% so với năm trước đó) và mức kỷ lục 340.000 tấn sữa bột gầy (tăng 23%). Trước khi có dịch Covid-19, Rabobank đưa ra dự báo nhập khẩu sữa bột của Trung Quốc giảm 3% trong nửa đầu năm 2020 song tăng 1% trong cả năm.
Tuy nhiên, Covid-19 đã tạo ra thay đổi lớn và Rabobank dự báo trong cả năm 2020, nhu cầu sữa tại Trung Quốc sẽ giảm 1% dẫn dến nhập khẩu có khả năng giảm 11%. Nếu tổng nhu cầu sữa giảm 5%, nhập khẩu dự kiến giảm 25% trong năm 2020.
Dự báo dịch bệnh có thể khiến giá sữa tại Trung Quốc giảm 3-10% trong 12 tháng tới.
4. Dự báo
4.1. Triển vọng lạc quan của thị trường sữa thế giới
Theo báo cáo của EMR, thị trường sữa vẫn đang trên đà tăng trưởng tích cực, chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu thụ sữa trên thế giới. Nhu cầu về sữa, đặc biệt là các sản phẩm từ sữa như bơ, sữa chua, phô mai… đang có xu hướng hồi phục tại các nước phát triển do nhiều người đã thay đổi thói quen ăn uống và quan tâm hơn với các sản phẩm sữa béo trong vài năm gần đây.
Tại các nước đang phát triển, lượng tiêu thụ các sản phẩm từ sữa cũng được dự báo sẽ tăng nhờ thu nhập của người dân cao hơn, dân số phát triển và chế độ ăn uống lành mạnh. Ngoài ra, việc quy trình sản xuất sữa ngày càng hiệu quả và ổn định tại các nền kinh tế đang phát triển cũng góp phần hỗ trợ tích cực tới đà tăng trưởng của ngành chế biến sữa tại những thị trường này.
Mặc dù nhu cầu tiêu thụ sữa vẫn tăng cao, song Rabobank cho rằng ngành công nghiệp sữa toàn cầu vẫn phải đối mặt với những khó khăn trong thời gian tới.
Theo Rabobank, Trung Quốc có thể nằm ngoài dự báo lạc quan về triển vọng nhu cầu tiêu thụ sữa toàn cầu trong năm 2020 bởi ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid 19, bên cạnh đó lượng nhập khẩu tăng cao.
4.2. Dự báo diến biến giá của một số sản phẩm sữa chủ yếu
- Pho mát: Giá giao dịch pho mát trên sàn CME, New York, đã giảm từ mức đỉnh 5 năm, đặc biệt là đối với pho mát khối, qua đó khoảng cách giữa giá pho mát Mỹ và thế giới được thu hẹp dần. Dự báo giá pho mát sẽ tăng trở lại trong quý I/2020 nhờ nhu cầu đặt hàng mới trong tháng 1/2020.
- Bơ: Áp lực sản lượng và tồn kho tăng khiến giá bơ có thể tiếp tục giảm trong ngắn hạn. Tại Mỹ, cả sản lượng và tồn kho bơ đều có chiều hướng tăng kể từ tháng 6/2019 do nguồn cung kem dồi dào và việc các nhà chế biến đẩy mạnh công suất sản xuất. Tính đến 30/11/2019, tồn kho bơ tại Mỹ tăng 26 triệu lb so với năm 2018. Trong bối cảnh nguồn cung sữa tiếp tục tăng, sản lượng kem và bơ được dự báo còn tăng trong năm 2020.
- Sữa bột: Giá sữa bột nguyên kem (SMP)/sữa khô không béo (NFDM) đã giảm trong tháng cuối năm 2019 song được dự báo sẽ vững trở lại khi nguồn cung toàn cầu đứng ở mức thấp. Giá SMP trên sàn GDT giảm 7% trong phiên ngày 17/12/2019 song đã lấy lại hầu hết mức giảm này phiên ngày 7/1/2020. Giá SMP châu Âu cũng dần có chiều hướng vững lên. Xu hướng tăng giá sữa bột tại sàn GDT sẽ hỗ trợ cho giá SMP toàn cầu trong các phiên giao dịch quý I/2020.
II. DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG SỮA TRONG NƯỚC
1. Tình hình sản xuất
- Trong tháng 2 và 2 tháng đầu năm 2020, sản lượng sữa tươi tiếp tục tăng trưởng khả quan hơn sữa bột.
Theo Tổng cục Thống kê, trong tháng 2/2020, sản lượng sữa tươi của cả nước ước đạt 128,3 triệu lít, tăng 16,5% so với tháng 1/2020 và tăng 16,1% so với tháng 2/2019. Tính chung 2 tháng đầu năm 2020, sản lượng sữa tươi đạt 238,4 triệu lít, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2019.
Sản lượng sữa bột tháng 2/2020 ước tính đạt 10,1 nghìn tấn, tăng 21,7% so với tháng 1/2020 nhưng giảm 0,4% so với tháng 2/2019. Tính chung 2 tháng đầu năm 2020, sản lượng sữa bột giảm 8,4% so với cùng kỳ năm 2019.
Trong tháng 2/2020, chỉ số sản xuất ngành chế biến sữa và các sản phẩm từ sữa so với tháng bình quân năm gốc so sánh 2015 tăng 16,4% so với tháng 1/2020 và tăng 11,2% so với cùng kỳ năm 2019. Tính chung 2 tháng đầu năm 2020, chỉ số sản xuất của ngành này tăng 1,5% so với cùng kỳ năm 2019.
2. Diễn biến giá
Trong tháng 2/2020, giá sữa bán lẻ trong nước vẫn ổn định.
Giá sữa thế giới không biến động mạnh, thậm chí giảm trong bối cảnh dịch Covid 19 vẫn diễn biến phức tạp. Đây là yếu tố sẽ giúp ổn định giá nguyên liệu đầu vào cho các doanh nghiệp sản xuất sữa trong nước và giúp giá sữa trong nước sẽ tiếp tục ổn định trong thời gian tới.
3. Tình hình nhập khẩu
3.1. Kim ngạch nhập khẩu
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 15 ngày đầu tháng 2/2020, kim ngạch nhập khẩu sữa và sản phẩm sữa đạt 54,15 triệu USD, tăng 3,8% so với cùng kỳ tháng 1/2020. Lũy kế từ đầu năm đến 15/2/2020, kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này đạt 136,7 triệu USD.
Trước đó, tháng 1/2020, kim ngạch nhập khẩu sữa và sản phẩm sữa của Việt Nam đạt 82,5 triệu USD, giảm 17,3% so với tháng 12/2019 nhưng vẫn tăng 20,3% so với cùng kỳ tháng 1/2019. Nguyên nhân kim ngạch sụt giảm là do rơi vào thời gian nghỉ Tết Nguyên Đán.
3.2. Thị trường nhập khẩu
Về thị trường nhập khẩu, trong tháng đầu năm 2020, kim ngạch nhập từ thị trường New Zealand chiếm thị phần cao nhất (38,1%), đạt 31,5 triệu USD, tăng 17,57% so với tháng cuối năm 2019 và tăng 75,6% so với tháng 1/2019.
Kim ngạch nhập khẩu từ thị trường Mỹ đứng vị trí thứ hai chiếm 18,5% thị phần. Kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này đạt 15,3 triệu USD, tăng 8,1% so với tháng 12/2019 và tăng mạnh 325,8% so với tháng cùng kỳ năm 2019.
Ngoài ra, kim ngạch nhập khẩu từ một số thị trường khác cũng tăng trưởng như Nhật Bản tăng 22,5% so với tháng 12/2019 và tăng 44,2% so với tháng 1/2019, thị trường Hà Lan tăng 72,1% so với tháng 12/2019 nhưng lại giảm 4,05% so với tháng 1/2019.
Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu sữa và sản phẩm sữa của Việt Nam từ một số thị trường sụt giảm so với tháng cuối năm 2019 như Thái Lan giảm 2,8%; Australia giảm 19,8%; Ailen giảm 56,65%; Đức giảm 22,9%; Malaysia giảm 65,04%; Singapore giảm 41,19%.
Riêng nhập khẩu sữa và sản phẩm sữa từ thị trường Trung Quốc đạt 216,7 nghìn USD (chiếm 0,26% thị phần) giảm 33,1% so với tháng 12/2019 nhưng tăng gấp 7 lần so với tháng 1/2019.
3.3. Cơ cấu chủng loại nhập khẩu
Trong tháng đầu năm 2020, kim ngạch nhập khẩu hầu hết các mặt hàng sữa và sản phẩm từ sữa đều sụt giảm so với tháng cuối năm 2019.
Cụ thể, sữa bột nguyên kem vượt lên là mặt hàng đạt kim ngạch nhập khẩu cao nhất trong tháng, đạt mức 22,27 triệu USD, tăng 47,5% so với tháng 12 trước đó. Trong đó, kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này chủ yếu từ thị trường New Zealand chiếm 96,4% thị phần.
Mặt hàng sữa bột đứng vị trí thứ hai về kim ngạch đạt 21,45 triệu USD, giảm mạnh 44,5% so với tháng 12/2019. Việt Nam nhập khẩu mặt hàng sữa bột với kim ngạch lớn nhất từ thị trường Thái Lan đạt 3,69 triệu USD, giảm 2,1% so với tháng 12/2019 và chiếm 17,2% thị phần. Tiếp đến là thị trường Nhật Bản với mức tăng 19,3% đạt 3,64 triệu USD, Hàn Quốc tăng mạnh nhất 37,8%. Ngược lại, nhập khẩu sữa bột từ một số thị trường khác sụt giảm mạnh như Ailen giảm 56,4%; Singapore giảm 36,08%, Đức giảm 36,7%, Malaysia giảm 65,7%.
Nhập khẩu mặt hàng sữa bột gầy đứng vị trí thứ ba với kim ngạch đạt 19,46 triệu USD, giảm 33,4% so với tháng 12/2019. Trong đó, Việt Nam nhập khẩu sữa bột gầy chủ yếu từ thị trường Mỹ đạt 13,1 triệu USD, tăng 13,9% so với tháng 12/2019 và chiếm 67,6% thị phần; thị trường New Zealand tăng 62,9%; Australia tăng 3,7%. Trong khi đó, nhập khẩu từ thị trường Đức giảm 52,2%; Canada giảm 58,2%; Ailen giảm 62,2%.
Ngoài ra, kim ngạch nhập khẩu hầu hết các sản phẩm sữa đều sụt giảm như chất béo khan của bơ giảm 126,1%; sữa tươi tiệt trùng giảm 74,5%; phô mai giảm 56,4%; bơ lạt giảm 46,6%; kem sữa giảm 19,2%; bột trộn giảm 102,8%.
4. Tình hình xuất khẩu
4.1. Kim ngạch xuất khẩu
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong tháng 1/2020, kim ngạch xuất khẩu sữa của Việt Nam đạt 18,09 triệu USD, giảm 34,8% so với tháng 12/2019 nhưng lại tăng 60,05% so với tháng 1/2019. Nguyên nhân kim ngạch sụt giảm là do rơi vào thời gian nghỉ Tết Nguyên Đán.
Có thể giải thích một phần nguyên nhân sụt giảm là bởi tháng 1/2019 trùng với Tết Nguyên Đán, nhưng cũng không thể phủ nhận ảnh hưởng của dịch Covid 19.
4.2. Thị trường xuất khẩu
Về thị trường, trong tháng đầu năm 2020, kim ngạch xuất khẩu sữa sang hầu hết các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam đều sụt giảm so với tháng 12/2019. Trong đó, thị trường xuất khẩu lớn nhất là Irăc đạt 11,3 triệu USD, giảm 43,3%. Xuất khẩu sang thị trường Hồng Kong đạt 907 nghìn USD, giảm 1,86%; Campuchia giảm 29,1%; Thổ Nhĩ Kỳ giảm 65,5%. Riêng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc đạt 757 nghìn USD, giảm 14,1%.
Ngược lại, xuất khẩu sữa sang thị trường Afganistan đạt 1,21 triệu USD, tăng 55,4%; Nhật Bản tăng 154,4%.
4.3. Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu
Trong tháng đầu năm 2020, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm sữa hầu hết đều sụt giảm so với tháng cuối năm 2019.
Mặt hàng sữa bột chiếm tỷ trọng xuất khẩu lớn nhất, đạt 10,5triệu USD, tăng 44% so với năm 2018 và chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Irăc đạt 79,1 triệu USD (chiếm 60,7% tỷ trọng).
Tiếp đến là xuất khẩu sữa bột nguyên kem đạt 51,8 triệu USD, giảm 34,2% so với năm 2018. Thị trường xuất khẩu chính là Irăc đạt 48,4 triệu USD, chiếm 93,4% tỷ trọng xuất khẩu.
Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng sữa tươi tiệt trùng tăng 14,2% lên 27,7 triệu USD. Các thị trường xuất khẩu chính là Hồng Kông đạt 10,2 triệu USD (chiếm 37,2%), Trung Quốc đạt 7,9 triệu USD (chiếm 28,8%), Philippines đạt 4,5 triệu USD (chiếm 16,4%).