Diễn biến thị trường rau, củ, trái cây tháng 02/2020 và dự báo

​1. Thị trường trái cây

1.1 Tình hình sản xuất

Tháng 2/2020, ở các tỉnh phía Bắc, thời tiết thuận lợi hơn nên các loại cây trồng vụ Đông Xuân phát triển ổn định, nguồn cung cây ăn quả khá dồi dào. Một số loại trái cây đang vào chính vụ thu hoạch rộ như: Hà Giang hiện có trên 6.700 ha cam sành,tổng sản lượng niên vụ 2019/20 ước đạt trên 60.000 tấn; sản lượng cam của tỉnh Yên Bái ước đạt trên 10.000 tấn; Lào Cai hiện có 1.875 ha chuối đang cho thu hoạch (tổng diện tích là 2.772 ha), ước sản lượng chuối năm 2020 đạt khoảng 46.875 tấn. Ngoài ra, một số loại cây đang trong giai đoạn ra hoa cũng rộ hơn so với năm trước như: nhãn, vải.

Tại các tỉnh miền Trung, dưa hấu đang vào chính vụ thu hoạch, thời tiết thuận lợi nên sản lượng đạt cao hơn so với năm trước. Tỉnh Quảng Ngãi, hiện có 756 ha dưa hấu với sản lượng dự kiến hơn 21.900 tấn, thu hoạch rộ từ nửa tháng 2 đến tháng 3/2020.

Trong khi đó, tại các tỉnh phía Nam, đặc biệt là khu vực ĐBSCL, các nhà vườn đang phải đối mặt với thách thức xâm nhập mặn cộng với thời tiết khô hạn. Từ giữa

tháng 2, các tỉnh như Tiền Giang, Hậu Giang đã phải chịu ảnh hưởng lớn của xâm nhập mặn lên các vườn cây ăn quả, đặc biệt là sầu riêng, chôm chôm, bưởi. Ước tính xâm nhập mặn sẽ gây hư hại hơn 80.000 ha đất trồng cây ăn quả của khu vực ĐBSCL.

1.2 Diễn biến giá

   Tháng 02/2020, thị trường rau trái cây biến động mạnh, giá nhiều loại trái cây tăng giảm liên tục do xuất nhập khẩu gặp khó khăn trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 lây lan nhanh chóng và diễn biến phức tạp, đặc biệt tại Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Trong nửa đầu tháng, một số loại trái cây phụ thuộc vào xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc giảm giá mạnh như: thanh long, dưa hấu, chôm chôm, xoài, sầu riêng, mít Thái. Tuy nhiên, khi các cửa khẩu biên giới phía Bắc mở cửa trở lại, tình hình thông quan xuất nhập khẩu cải thiện cộng với hiệu quả từ các chính sách thúc đẩy tiêu thụ nội địa đã giúp giá những loại trái cây này phục hồi. Một số loại trái cây khác cũng tăng giá nhẹ do nhu cầu tiêu thụ tăng và không phụ thuộc xuất khẩu như: cam, quýt, ổi, dừa... Cụ thể như sau:

   Tại các tỉnh phía Nam, tuần đầu tháng 2, giá thanh long, dưa hấu, xoài, bưởi giảm mạnh so với tháng trước, xu hướng này tiếp tục kéo dài sang tuần thứ ba của tháng, giá các loại trái cây này giảm bình quân từ 30% - 60%. Tuy nhiên, trong tuần cuối tháng, giá một số loại trái cây đã phục hồi đáng kể. Cụ thể: giá thanh long ruột trắng thu mua tại vườn hiện từ 14.000 - 20.000 đ/kg, tăng 4.000 đ/kg so với cuối tháng 01/2020; giá thanh long ruột đỏ từ 22.000 – 30.000 đ/kg, tăng 6.000 đ/kg; giá mít Thái cũng giảm 10.000 đ/kg, còn 18.000 đ/kg; dưa hấu dài tăng 2.000 đ/kg, lên 7.000 – 10.000 đ/kg; giá mít Thái thu mua tăng 3.000 đ/kg, lên 10.000 – 15.000 đ/kg; giá sầu riêng cũng tăng 7.000 đ/kg, lên hơn 50.000 đ/kg. Bên cạnh đó, một số loại trái cây tiếp tục giảm giá như: bưởi da xanh giảm 10.000 – 15.000 đ/kg, còn 45.000 – 50.000 đ/kg; bưởi năm roi giảm 10.000 đ/kg, còn 45.000 đ/kg; mãng cầu tròn giảm 30.000 đ/kg, còn 50.000 đ/kg.

Trong khi đó, tại các tỉnh phía Bắc, thị trường trái cây ổn định hơn, giá nhiều loại trái cây không đổi so với tháng trước, trừ một số loại xuất xứ từ miền Nam thì giảm nhẹ: dưa hấu Sài Gòn 18.000 - 20.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; nho Ninh Thuận giá 50.000 - 65.000 đ/kg, giảm 5.000 đ/kg; bưởi năm roi từ 30.000 - 45.000 đ/kg, giảm 5.000 đ/kg; xoài từ 30.000-65.000 đ/kg, giảm 5.000 đ/kg; cam xoàn 40.000-55.000 đ/kg; thanh long ruột trắng từ 15.000 - 35.000 đ/kg, giảm 5.000 đ/kg; Cam sành Sài Gòn 40.000 - 50.000 đ/kg, giảm 5.000 đ/kg.

2. Thị trường rau củ

2.1 Tình hình sản xuất

Tính đến ngày 15/2/2020, các địa phương trên cả nước gieo trồng được 195 nghìn ha ngô, tăng 1,6% cùng kỳ năm trước; 39,8 nghìn ha khoai lang, giảm 8%; 7,4 nghìn ha đậu tương, giảm 15%; 79,6 nghìn ha lạc, tăng 3,8%; 414,4 nghìn ha rau đậu, tăng 1,7%.

2.2 Diễn biến giá

Thị trường rau củ trong nước không chịu nhiều tác động như thị trường trái cây, nhưng giá nhiều loại rau củ cũng biến động thất thường. Nửa đầu tháng, giá một số mặt hàng như nấm, khoai lang, ớt, tỏi, hành khô, mộc nhĩ tăng cao do đây là những mặt hàng phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu từ Trung Quốc. Bên cạnh đó, ở các tỉnh phía Bắc, do thời tiết bất lợi trong tháng 1 gây hư hại lớn diện tích rau hoa màu nên có tình trạng thiếu hụt nguồn cung cục bộ, đẩy giá rau củ tăng cao, đặc biệt là các loại rau ăn lá, bắp cải, su hào, cà chua. Tuy nhiên đến cuối tháng 2/2020, giá hầu hết các loại rau củ đã giảm trở lại khi thời tiết thuận lợi hơn và nguồn cung dồi dào. Cụ thể:

-  Tại các chợ Hà Nội giá các loại rau giảm so với tháng trước: bắp cải 12.000 đ/kg, giảm 5.000 đ/kg; rau muống 6.000 đ/mớ, giảm 1.000 đ/mớ; rau mồng tơi 6.000 đ/mớ, giảm 1.000 đ/kg; cải ngọt 15.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; bí xanh 18.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; cà chua 15.000 đ/kg, giảm 5.000 đ/kg; khoai tây 15.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; cải thảo 15.000 đ/kg, giảm 3.000 đ/kg; rau cải chíp 5.000 đ/kg, giảm 1.000 đ/kg.

-  Tại Vĩnh Phúc: giá bắp cải là 9.000 đ/kg, giảm 1.000 đ/kg; su hào 7.000 đ/củ, giảm 2.000 đ/củ; súp lơ 11.000 đ/cái, giảm 1.000 đ/cái; rau muống 4.000 đ/mớ, giảm 1.000 đ/mớ; rau ngót 4.000 đ/mớ, giảm 1.000 đ/mớ; rau mồng tơi 3.000 đ/mớ, giảm 1.000 đ/mớ; rau dền 3.000 đ/mớ, giảm 1.000 đ/mớ; bí xanh là 12.000 đ/kg, giảm 3.000 đ/kg; bí đỏ là 11.000 đ/kg, giảm 1.000 đ/kg; cà chua là 11.000 đ/kg, giảm 4.000 đ/kg; cà rốt 10.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; dưa chuột là 10.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; su su quả là 10.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; rau ngót 3.000 đ/mớ, giảm 1.000 đ/mớ.

- Tại An Giang, giá rau củ giảm so với tháng trước: cải xanh 10.000 đ/kg, giảm 8.000 đ/kg; cải ngọt 12.000 đ/kg, giảm 8.000 đ/kg; rau muống 12.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; rau mùng tơi 10.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg; khoai cao 25.000 đ/kg, giảm 3.000 đ/kg; bắp cải trắng 8.000 đ/kg, giảm 4.000 đ/kg; đậu que 14.000 đ/kg, giảm 2.000 đ/kg.

- Tại TP.HCM, giá rau củ cũng giảm nhẹ: cải xanh giảm 3.000 đ/kg, xuống 11.000 đ/kg; rau muống nước giảm 1.000 đ/kg, xuống 15.000 đ/kg; rau muống hạt giảm 2.000 đ/kg, xuống 8.000 đ/kg; cải thìa giảm 2.000 đ/kg, xuống 16.000 đ/kg; khoai lang bí giảm 1.000 đ/kg, xuống 12.000 đ/kg.

3. Tình hình xuất nhập khẩu rau quả

3.1 Tình hình xuất khẩu rau quả

Tháng 02/2020, do dịch bệnh Covid-19 lây lan nhanh chóng, đặc biệt tại Trung Quốc, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đã bị ảnh hưởng nặng nề, nhất là hàng nông sản xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới phía Bắc. Trong bối cảnh đó, một số tỉnh giáp biên giới với Trung Quốc như Lào Cai, Lạng Sơn, Quảng Ninh... đã tạm dừng và siết chặt các hoạt động xuất nhập khẩu. Đến trung tuần tháng 02/2020, một số cửa khẩu chính tại Lào Cai và Lạng Sơn đã mở trở lại, lượng lớn hàng nông sản xuất khẩu chính ngạch đã được thông quan dù tiến độ chậm hơn do phải thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh. Tính đến ngày 29/2/2020, lượng hàng hóa còn tồn tại ở các cửa khẩu. Cụ thể như sau: Tại tỉnh Lạng Sơn, cửa khẩu Hữu Nghị còn tồn 216 xe xuất khẩu gồm nông sản (mít, thanh long, xoài, nhãn, ớt...), LKĐT-Tân Thanh còn tồn 250 xe nông sản (chủ yếu là thanh long, dưa hấu) đang chờ làm thủ tục xuất khẩu; tại tỉnh Lào Cai, tổng xuất nhập khẩu 465 xe, trong đó, xuất khẩu 272 xe (gồm 97 xe thanh long, còn lại là chuối, dưa hấu), nhập khẩu là 183 xe.

Hoạt động xuất nhập khẩu gặp khó khăn khiến xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 02/2020 giảm mạnh. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, ước kim ngạch xuất khẩu rau quả trong tháng 2/2020 chỉ còn khoảng 200 triệu USD, giảm 28,6% so với tháng 01/2020 và giảm 13,4% so với tháng 02/2019. Lũy kế 2 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu rau quả ước đạt 481 triệu USD, giảm 18% so với cùng kỳ năm 2019.

Còn theo số liệu thống kê sơ bộ của TCHQ, xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 01/2020 đạt 280 triệu USD, giảm 16,4% so với tháng 12/2019 và giảm 26,3% so với tháng 01/2019. Nguyên nhân giảm mạnh do tháng 1 trùng với dịp nghỉ Tết Nguyên đán, số lựợng ngày giao dịch ít hơn so với các tháng khác.

3.2 Tình hình nhập khẩu rau quả

Tương tự diễn biến hoạt động xuất khẩu rau quả, nhập khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 02/2020 cũng giảm do ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến nhập khẩu hàng hóa từ thị trường cung cấp hàng đầu là Trung Quốc giảm. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, ước kim ngạch nhập khẩu rau quả trong tháng này chỉ còn 80 triệu USD, giảm 29,2% so với tháng 01/2020 và giảm 25,2% so với tháng 02/2020. Lũy kế 2 tháng đầu năm 2020, nhập khẩu rau quả ước đạt 194 triệu USD, giảm 32% so với cùng kỳ năm 2019.

Còn theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, tháng 01/2020, kim ngạch nhập khẩu rau quả đạt 113 triệu USD, giảm 25% so với tháng 12/2019 và giảm 33,5% so với tháng 01/2019. Nguyên nhân giảm kim ngạch nhập khẩu do tháng 01/2020 rơi vào dịp nghỉ lễ Tết Nguyên đán.

Trong đó Hoa Kỳ là thị trường cung cấp mặt hàng rau quả lớn nhất cho Việt Nam với kim ngạch đạt 30 triệu USD, giảm 26,5% so tháng 12/2019 nhưng tăng 19,7% so tháng 1/2019, chiếm 27% tổng kim ngac̣h.

Trung Quốc xếp vị trí thứ hai, với kim ngạch 28,4 triệu USD, giảm 19,6% so tháng 12/2019 và giảm 30,6% so tháng 1/2019, chiếm 25% tổng kim ngac̣h.

Kế đến là thị trường Thái Lan, đạt 9,2 triệu USD, giảm 58,8% so tháng 12/2019 và giảm 84,9% so tháng 1/2019, chiếm 8,2% tổng kim ngac̣h.

4. Dự báo

Trong tháng tới, hoạt động xuất nhập khẩu rau quả của Việt Nam vẫn còn đối mặt nhiều khó khăn và nguy cơ suy giảm tăng trưởng. Nguyên nhân chủ yếu do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 tiếp tục lây lan nhanh chóng sang nhiều quốc gia khác ngoài Trung Quốc, đặc biệt là tại Hàn Quốc và Nhật Bản. Mặc dù dịch bệnh tại Trung Quốc đã có những diễn biến tích cực hơn, nhƣng chưa thực sự trong tầm kiểm soát, do vậy hoạt động thương mại, giao thương hàng hóa vẫn chưa thể phục hồi hoàn toàn. Xuất khẩu rau quả sang các thị trường lớn khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan lại gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh diễn biến phức tạp hơn ở các quốc gia này. Xuất và nhập khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 3/2020 dự báo sẽ tiếp tục giảm so với cùng kỳ năm trước.

Còn tại thị trường nội địa, do xuất nhập khẩu khó khăn, nên một số mặt hàng trái cây phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc đã được đẩy mạnh tiêu thụ ở trong nước. Đến cuối tháng 2, hầu hết các loại trái cây chịu ảnh hưởng lớn bởi dịch bệnh đã tăng giá trở lại, trong đó có thanh long, xoài, dưa hấu, mít Thái và sầu riêng. Tuy nhiên, nguồn cung rau quả thời gian tới đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt do ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn ở các tỉnh ĐBSCL và thời tiết thất thường ở một số tỉnh phía Bắc. Nguồn cung thu hẹp, dự báo, trong thời gian tới, giá nhiều loại rau quả sẽ còn tăng, nhất là các loại rau ăn lá và các loại trái cây như sầu riêng, bưởi, măng cụt, chôm chôm... Riêng giá dưa hấu dự báo sẽ vẫn ở mức thấp, do vào tháng 3, các tỉnh Quảng Ngãi, Phú Yên sẽ vào chính vụ thu hoạch rộ dưa hấu khiến nguồn cung tăng cao.

(Nguồn: Phòng Thương Mại Nội Địa - Trung tâm Thông tin CN&TM - Bộ Công Thương​)