Điểm mới thuế giá trị gia tăng, tiêu thụ đặc biệt với xuất nhập khẩu

Hôm nay (4/12),Cục Hải quan tổ chức họp báo chuyên đề thông tin thông tin về những điểm mới về thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt và nội dung Thông tư số 51/2025/TT-BTC quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.

Theo bà Nguyễn Thị Khánh Huyền, Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 cùng nghị định hướng dẫn đã bổ sung nhiều quy định trước đây chỉ được hướng dẫn bằng công văn. Một nội dung đáng chú ý là việc mở rộng danh mục hàng hóa không chịu thuế GTGT, qua đó giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý và chi phí tuân thủ.

Cụ thể, hàng nhập khẩu phục vụ cho thuê tài chính được phép vận chuyển thẳng vào khu phi thuế quan mà không phải chịu thuế giá trị gia tăng. Sản phẩm xuất khẩu thuộc nhóm tài nguyên, khoáng sản khai thác (thô hoặc đã chế biến theo Danh mục của Chính phủ) được xác định rõ là không chịu thuế, phù hợp với chủ trương hạn chế xuất khẩu tài nguyên thô.

Luật cũng luật hóa các trường hợp miễn thuế như: Tài sản di chuyển trong định mức miễn thuế nhập khẩu; hàng hóa trao đổi của cư dân biên giới trong danh mục quy định; di vật, cổ vật do cơ quan có thẩm quyền nhập khẩu.

Song song với việc mở rộng một số trường hợp không chịu thuế, một số ưu đãi được điều chỉnh lại. Các mặt hàng trước đây không chịu thuế như phân bón, tàu khai thác thủy sản, máy móc thiết bị chuyên dùng cho nông nghiệp được chuyển sang áp thuế suất 5%.

Những khoản hưởng ưu đãi thuế suất 5% trước đây cũng có điều chỉnh lên 10% đối với các nhóm hàng như đường và phụ phẩm sản xuất đường, thiết bị chuyên dùng cho giảng dạy – nghiên cứu – thí nghiệm, nhựa thông sơ chế, lâm sản chưa qua chế biến.

Luật quy định rõ nguyên tắc áp dụng thuế suất: Cơ sở kinh doanh có nhiều loại hàng hóa, dịch vụ phải kê khai theo từng mức thuế suất tương ứng; nếu không phân định được thì phải nộp theo mức cao nhất. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng kê khai sai, khai thiếu do nhầm lẫn hoặc lợi dụng.

Theo Cục Hải quan, việc luật hóa, đồng bộ các quy định sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, xuất nhập khẩu; đồng thời tạo điều kiện cho cơ quan quản lý tăng cường giám sát, ứng dụng công nghệ trong trao đổi dữ liệu thuế và giảm thủ tục hành chính...

Đối với Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1-1-2026), một số quy định mới tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp như: Bỏ quy định điều hòa từ 24.000 BTU trở xuống thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB).

Luật cũng mở rộng các trường hợp không chịu thuế TTĐB như hàng hóa sản xuất, gia công hoặc thuê gia công để xuất khẩu; hàng hóa xuất khẩu đã nộp thuế TTĐB bị phía nước ngoài trả lại khi nhập khẩu…

Tuy nhiên, một số nhóm mặt hàng có quy định chặt chẽ hơn, như bổ sung nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml vào đối tượng chịu thuế; siết chặt quản lý đối với mặt hàng thuốc lá, rượu, bia.

Luật cũng quy định rõ hơn đối tượng chịu thuế TTĐB để tránh vướng mắc phát sinh khi thực hiện.