Đẩy mạnh chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường (Y)

Ngày 30/9/2025, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 9/2025 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với chủ đề “Chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại: Nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường toàn cầu và thúc đẩy xuất nhập khẩu xuyên biên giới bền vững”. Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân chủ trì Hội nghị.

Tham dự Hội nghị có lãnh đạo các Cục, Vụ trực thuộc Bộ Công Thương; đại diện các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài; các hiệp hội, doanh nghiệp; Sở Công Thương, Trung tâm Xúc tiến thương mại các tỉnh, thành phố.

Tích cực triển khai chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại

Trong khuôn khổ Hội nghị, các đơn vị có những chia sẻ về cơ chế, chính sách thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất kinh doanh, tiêu thụ hàng hóa, quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường, cập nhật định hướng phát triển cho các hoạt động xúc tiến thương mại số trong và ngoài nước.

Cùng với đó, một số doanh nghiệp báo cáo thực trạng của việc triển khai các hoạt động chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại, tiềm năng, cơ hội, thách thức xuất khẩu các sản phẩm và dịch vụ, khó khăn thực tế và những đề xuất, kiến nghị cụ thể cần sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhà nước cũng như hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài. Các Thương vụ Việt Nam cập nhật thông tin về cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam từ các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới và tiềm năng tiêu thụ sản phẩm Việt Nam từ các khu vực trọng điểm.

Trình bày về công tác phát triển hệ sinh thái xúc tiến thương mại số, Phó Trưởng phòng Phát triển năng lực xúc tiến thương mại (Cục Xúc tiến thương mại) Nguyễn Thành Dương cho biết, thực hiện Quyết định số 1968/QĐ-TTg ngày 22/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Ứng dụng công nghệ thông tin và Chuyển đổi số trong hoạt động xúc tiến thương mại giai đoạn 2021 - 2030, Cục đã tập trung xây dựng một số nền tảng, ứng dụng số bao gồm: Hệ sinh thái Xúc tiến thương mại số (Digital Trade Promotion Ecosystem); Nền tảng Hội chợ áp dụng công nghệ thực tế ảo; Hệ thống truy xuất nguồn gốc xúc tiến thương mại (Itrace247); Bản đồ Xúc tiến thương mại nông sản Việt Nam; Hệ thống đào tạo trực tuyến (E-learning); Bộ tiêu chí đánh giá mức độ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại...

Đồng thời, Cục đã phát triển ứng dụng Hệ thống quản trị thông tin và điều hành xúc tiến thương mại, giúp quản lý lịch công tác, chỉ đạo điều hành của lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại; lưu trữ cơ sở dữ liệu các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng với hệ thống Email Marketing (hỗ trợ xây dựng chiến dịch, kịch bản, quản lý, tổ chức sự kiện tự động).

Đưa ra các đề xuất nhằm tăng cường xuất khẩu thông qua qua thương mại điện tử giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B), đại diện Công ty Alibaba Việt Nam cho rằng doanh nghiệp cần tăng cường phối hợp với các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để chia sẻ thông tin thị trường, ngành hàng có tiềm năng xuất khẩu, đồng thời Thương vụ có thể chia sẻ thông tin thực tế về các quy định, quy tắc liên quan thuế, vận chuyển, hải quan… cũng như tạo cơ hội giao thương - kết nối nhà mua hàng với doanh nghiệp bán hàng.

Bên cạnh đó, các đơn vị cần tập trung đào tạo và nâng cao năng lực thương mại điện tử B2B thông qua các khóa hội thảo, hội nghị tập huấn, tập trung tại các khu vực, tỉnh thành có nhiều doanh nghiệp Việt Nam sản xuất.

Về phía các đơn vị quản lý nhà nước, đại diện Alibaba kiến nghị cần có các chính sách khích lệ, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, chủ thể OCOP… tham gia sàn thương mại điện tử, logistics, thanh toán và tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hồng Kông (Trung Quốc) Vũ Thị Thúy cho biết, Hồng Kông (Trung Quốc) là một thị trường năng động, nhạy bén trong áp dụng các giải pháp chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực kinh doanh, đặc biệt trong xúc tiến thương mại. Nhiều doanh nghiệp chia sẻ đã sử dụng hiệu quả chuyển đổi số trong phát triển kinh doanh của mình.

Nhận định chuyển đổi số ngày càng trở nên quan trọng và là phần không thể thiếu trong công tác phát triển kinh doanh của mỗi doanh nghiệp nói riêng cũng như của nền kinh tế Hồng Kông (Trung Quốc) nói chung, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam Vũ Thị Thúy đề xuất một số nội dung như: phối hợp thống nhất giữa các chương trình chuyển đổi số trong các lĩnh vực thương mại điện tử, tài chính, logistics; tích cực triển khai kế hoạch hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng chuyển đổi số nhanh chóng, hiệu quả, đặc biệt trong việc tham gia các chương trình xúc tiến thương mại; mở rộng khả năng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chuyển đổi số nhằm nâng cao tính liên kết quốc tế.

Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng cơ hội xúc tiến thương mại trên môi trường số

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tập trung triển khai một số định hướng và nhiệm vụ cụ thể.

Đối với các Thương vụ, chi nhánh Thương vụ, Văn phòng xúc tiến thương mại Việt Nam ở nước ngoài, Thứ trưởng yêu cầu chủ động thiết lập quan hệ phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội doanh nghiệp, các tập đoàn sở hữu các sàn thương mại điện tử lớn tại nước sở tại. Nghiên cứu, theo dõi và phân tích về tình hình thị trường, kịp thời cập nhật cho doanh nghiệp Việt Nam các cơ hội, tiềm năng tiêu thụ sản phẩm đang có xu hướng phát triển trên các sàn thương mại điện tử lớn, cảnh báo doanh nghiệp Việt Nam về các thay đổi trong chính sách, các rào cản kỹ thuật mới, các quy định về an ninh mạng, thương mại số và tiêu chuẩn chất lượng có thể ảnh hưởng đến việc đưa sản phẩm của Việt Nam lên các nền tảng thương mại điện tử ở các thị trường tiềm năng.

Phối hợp với các đơn vị trong nước để xây dựng và thường xuyên cập nhật cẩm nang, tài liệu giới thiệu về các nền tảng thương mại số tại các khu vực trọng điểm. Nội dung cần tập trung vào hướng dẫn quy trình tham gia, tiêu chuẩn kỹ thuật cần đáp ứng, và các kênh giới thiệu sản phẩm, giải pháp hiệu quả; chủ động phối hợp với các tổ chức tư vấn, hãng luật uy tín tại nước sở tại để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong việc đăng ký bản quyền, sở hữu trí tuệ, và giải quyết các tranh chấp thương mại, bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp.

Đối với các hiệp hội ngành hàng tiêu dùng, Thứ trưởng yêu cầu xây dựng kế hoạch, chương trình xúc tiến thương mại phù hợp với thực tiễn và năng lực của doanh nghiệp trong ngành để đẩy mạnh khai thác cơ hội từ các thị trường có môi trường thương mại số phát triển như Trung Quốc, Châu Âu, Hoa Kỳ nhằm thúc đẩy xuất nhập khẩu xuyên biên giới, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đồng thời, các hiệp hội cần phát huy vai trò làm cầu nối hỗ trợ doanh nghiệp hội viên nâng cao năng lực cạnh tranh thương mại qua quá trình chuyển đổi số, kết nối với các Thương vụ, cơ quan ngoại giao, đối tác phát triển và mở rộng tại thị trường nước ngoài, qua đó tạo điều kiện cho việc kết nối cung - cầu, mở rộng mạng lưới tiêu thụ sản phẩm Việt Nam. Thường xuyên tổng hợp, tiếp nhận và phản ánh kịp thời các vướng mắc pháp lý, kỹ thuật, thương mại trong quá trình xuất khẩu từ doanh nghiệp của ngành, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, làm cơ sở đề xuất sửa đổi chính sách, điều chỉnh biện pháp hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

Phối hợp chặt chẽ với Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để nâng cao khả năng cảnh báo sớm những thay đổi chính sách, rào cản kỹ thuật, từ đó giúp doanh nghiệp có những điều chỉnh phù hợp, sẵn sàng ứng phó các rủi ro thương mại quốc tế; hỗ trợ doanh nghiệp trong ngành nâng cao năng lực xây dựng thương hiệu, cải tiến phẩm phù hợp với thị hiếu từng thị trường, góp phần phát triển sản phẩm Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử, Thứ trưởng yêu cầu tập trung xây dựng hạ tầng công nghệ hiện đại, ứng dụng hiệu quả các nền tảng số như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, và thương mại điện tử xuyên biên giới để hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận thị trường mới. Đồng thời, nâng cao nhận thức cộng đồng doanh nghiệp về lợi ích của chuyển đổi số,  phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng hệ sinh thái số bền vững, minh bạch và an toàn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa và dịch vụ Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tập trung theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường, đặc biệt là các thị trường mục tiêu, thường xuyên cập nhật chính sách và xu hướng công nghệ để điều chỉnh kế hoạch nghiên cứu và phát triển nền tảng số cho phù hợp. Tích cực khai thác nguồn thông tin từ Bộ Công Thương, hệ thống Thương vụ và các hiệp hội.

Đối với các đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương: Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Vụ Chính sách thương mại đa biên, Cục Xuất nhập khẩu, Thứ trưởng đề nghị phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ công nghệ, thương mại điện tử xuyên biên giới.

Tăng cường chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ với hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để tăng cường theo dõi, cập nhật thường xuyên thông tin thị trường, đặc biệt là những thay đổi chính sách đáng chú ý từ các nền kinh tế lớn; tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các giải pháp đa dạng hóa thị trường, phát triển thị trường ngách, mở rộng thị trường xuất khẩu mới; tích cực thúc đẩy đàm phán các hiệp định kinh tế số, các thỏa thuận công nhận lẫn nhau về tiêu chuẩn, chứng nhận để mở đường cho sản phẩm Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế một cách thuận lợi hơn.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân yêu cầu Cục Xúc tiến thương mại điều phối và thiết kế các chương trình xúc tiến thương mại chuyên biệt, sáng tạo, phù hợp trên môi trường số. Xây dựng không gian số cho các sản phẩm, thương hiệu tiêu biểu của Việt Nam trên các sàn thương mại điện tử lớn trên thế giới như Amazon, Alibaba... nhằm quảng bá uy tín và sản phẩm chất lượng, hình ảnh và thương hiệu Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Thiết lập và duy trì mối quan hệ hợp tác chiến lược chặt chẽ với các nền tảng thương mại điện tử lớn như Amazon, Alibaba, Shopee... tạo điều kiện để phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp trong nước khai thác, tận dụng các cơ hội xúc tiến thương mại trên môi trường số thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại có quy mô lớn, các chương trình tập huấn, đào tạo nâng cao năng lực số cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tiếp tục tổ chức hiệu quả các Hội nghị giao ban định kỳ giữa Bộ Công Thương, các cơ quan chức năng, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp. Phối hợp chặt chẽ với hệ thống Thương vụ, các địa phương và hiệp hội ngành hàng trong việc xác định thị trường mục tiêu, lựa chọn thời điểm xúc tiến phù hợp theo mùa vụ và năng lực cung ứng thực tế.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, Bộ Công Thương cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nêu trên, qua đó giúp cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tận dụng tốt nhất các cơ hội, vượt qua thách thức, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của đất nước.

nguồn: Tạp chí Công Thương