Bộ Công Thương - Shopee: Thúc đẩy hệ sinh thái xuất khẩu số

Theo nội dung đã thống nhất, Bản ghi nhớ xác định một loạt hoạt động hợp tác trọng tâm. Trước hết là thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến B2C cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) của Việt Nam sang thị trường ASEAN và quốc tế.

Việc phát triển “Gian hàng Quốc gia Việt Nam” trên Shopee Quốc tế sẽ tạo không gian giới thiệu các sản phẩm chính hãng, chất lượng cao từ doanh nghiệp MSMEs, giúp hàng Việt tiếp cận người tiêu dùng nước ngoài một cách trực tiếp, minh bạch và có tính lan tỏa cao.

Bản ghi nhớ nhấn mạnh vai trò của đào tạo và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp MSMEs trong hoạt động xuất khẩu trực tuyến B2C - một trụ cột then chốt để bảo đảm sự bền vững của dòng hàng hóa Việt Nam khi bước vào môi trường cạnh tranh toàn cầu. 

Chia sẻ tại lễ ký kết, bà Lại Việt Anh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) khẳng định, thương mại điện tử đang tăng trưởng nhanh chóng, góp phần đưa Đông Nam Á trở thành khu vực phát triển thương mại điện tử năng động nhất toàn cầu.

Báo cáo e-Conomy SEA 2024 ghi nhận doanh thu thương mại điện tử ASEAN đạt 159 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ; trong đó Việt Nam đóng góp 22 tỷ USD, tăng 18% và thuộc nhóm dẫn đầu khu vực.

Theo bà Lại Việt Anh, thương mại điện tử tại Việt Nam không chỉ đóng vai trò tiên phong trong kinh tế số mà còn có tác động sâu rộng đến chuyển đổi số các lĩnh vực của đời sống xã hội. Với mức độ phổ cập rộng rãi, thương mại điện tử giúp người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm đa dạng từ trong nước đến quốc tế; đồng thời, doanh nghiệp nhỏ và vừa tận dụng nền tảng kỹ thuật số để tối ưu chi phí, mở rộng kênh phân phối và từng bước tiếp cận thị trường toàn cầu.

Những thành tựu này được xây dựng trên nền tảng chính sách nhất quán của Chính phủ Việt Nam từ năm 2006 đến nay, nổi bật là các Kế hoạch tổng thể thương mại điện tử theo chu kỳ 5 năm, gần đây nhất là giai đoạn 2026 - 2030; Chỉ thị 29/CT-TTg ngày 23/9/2025 về thúc đẩy xuất khẩu và phát triển thị trường ngoài nước; cùng với việc Bộ Công Thương đang chủ trì xây dựng Luật Thương mại điện tử dự kiến trình Quốc hội trong tháng 12/2025.

Các văn bản trên đều coi thương mại điện tử xuyên biên giới là trụ cột chiến lược nhằm xây dựng hệ sinh thái xuất khẩu số bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam và củng cố vị thế của Việt Nam trong nhóm các quốc gia phát triển thương mại điện tử nhanh nhất thế giới.

Để cụ thể hóa các chủ trương, Bộ Công Thương đã triển khai loạt chương trình, nâng cao năng lực ứng dụng thương mại điện tử cho doanh nghiệp MSMEs thông qua đào tạo về marketing, logistics, quản lý chuỗi cung ứng và kỹ năng kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử.

Bộ cũng khuyến khích doanh nghiệp tham gia các nền tảng thương mại điện tử quốc tế để mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường toàn cầu, đưa thương mại điện tử trở thành công cụ quan trọng trong chiến lược tăng trưởng xuất khẩu bền vững.

Phân tích về bức tranh thương mại điện tử những năm qua, bà Lại Việt Anh nhấn mạnh, vai trò nổi bật của các nền tảng thương mại điện tử, trong đó Shopee là ví dụ điển hình. Shopee liên tục mở rộng và củng cố vị thế là một trong những nền tảng hàng đầu tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nền tảng này đã đóng góp lớn vào sự tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại điện tử thông qua việc hỗ trợ doanh nghiệp MSMEs chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và phát triển kinh doanh hiệu quả hơn ở cả thị trường trong nước và quốc tế.

Shopee cũng tích cực đồng hành cùng Bộ Công Thương trong nhiều hoạt động thường niên như “Ngày bán hàng trực tuyến ASEAN (ASEAN Online Sale Day)”, Ngày mua sắm trực tuyến Việt Nam - Online Friday, cùng nhiều chương trình đào tạo, hướng dẫn nhà bán hàng tăng cường năng lực kinh doanh trên nền tảng số.

Ông G. Jayakrishnan - Giám đốc Điều hành Khu vực Đông Nam Á của Enterprise Singapore đã đưa ra ba xu hướng lớn đang định hình thương mại điện tử Đông Nam Á.

Thứ nhất, mỗi năm có hàng triệu người tiêu dùng mới tham gia môi trường trực tuyến nhờ dân số trẻ, mức độ sử dụng Internet gia tăng và văn hóa số phổ cập sâu rộng; tạo ra một thị trường thương mại điện tử mở rộng liên tục, dự báo đạt 330 tỷ USD vào năm 2025.

Thứ hai, hành vi mua sắm trực tuyến thay đổi nhanh chóng, buộc doanh nghiệp, đặc biệt là MSMEs phải tái cấu trúc cách tiếp cận thị trường, tăng cường ứng dụng công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng số.

Thứ ba, hạ tầng logistics, thanh toán và marketing kỹ thuật số đang hoàn thiện nhanh chóng, mở đường cho thương mại xuyên biên giới. Giúp doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ có khả năng tiếp cận thị trường khu vực hiệu quả.

Ông G. Jayakrishnan đánh giá, sự hợp tác giữa Shopee và Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số diễn ra đúng thời điểm khi ASEAN đang bước vào giai đoạn tăng tốc chuyển đổi số, trong khi Việt Nam nổi lên là một trong những thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất thế giới.

Tại lễ ký kết, Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh nhận định, Bản ghi nhớ hợp tác là “minh chứng cho cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với thương mại số và với cộng đồng MSMEs”; chương trình sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đưa sản phẩm chất lượng cao đến người tiêu dùng ASEAN, đồng thời “xây dựng các thương hiệu cạnh tranh toàn cầu”, tạo khung hợp tác rộng hơn giữa Việt Nam và Singapore trong thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới.