Bộ Công Thương đề xuất sửa đổi quy định về hoạt động xúc tiến thương mại (Y)

Bộ Công Thương cho biết, qua rà soát cho thấy một số quy định tại Nghị định số 81/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại hiện không rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau, gây khó khăn trong áp dụng, thực hiện pháp luật.

Cụ thể: Khoản 1 và khoản 2 Điều 5 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP hiện đang quy định về hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại và hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại là những sản phẩm, dịch vụ bị cấm khuyến mại mà pháp luật chuyên ngành đã quy định. Quy định này sẽ không phù hợp khi các quy định của pháp luật chuyên ngành về khuyến mại có sự thay đổi. Do vậy, cần lược bỏ bớt các trường hợp đã được pháp luật chuyên ngành quy định.

Khoản 1 Điều 13 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP hiện quy định: "Việc xác định trúng thưởng trong chương trình khuyến mại mang tính may rủi phải được tổ chức công khai, theo thể lệ đã công bố, có sự chứng kiến của khách hàng…" mà không nêu rõ sự chứng kiến của khách hàng là trực tiếp hay gián tiếp nên gây khó khăn trong quá trình thực hiện. Thực tế, trong thời điểm dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp đã thực hiện việc xác định trúng thưởng với sự chứng kiến gián tiếp (qua các nền tảng trực tuyến), điều này cũng phù hợp với giai đoạn hiện nay khi các doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động sản xuất và kinh doanh.

Khoản 5 Điều 13 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP quy định: "Giải thưởng không có người trúng thưởng của chương trình khuyến mại mang tính may rủi quy định tại Khoản 4 Điều này là giải thưởng trong trường hợp hết thời hạn trao thưởng nhưng không có người nhận hoặc không xác định được người trúng thưởng". Trong thời gian dịch bệnh COVID-19 bùng phát, nhiều doanh nghiệp trao giải thưởng cho khách hàng trúng thưởng quá thời hạn quy định. Theo quy định nêu trên, những giải thưởng trao cho khách hàng trúng thưởng quá thời hạn sẽ là giải thưởng không có người trúng thưởng và doanh nghiệp sẽ phải trích 50% giá trị giải thưởng đã công bố vào ngân sách nhà nước cho dù đã trao được giải thưởng cho khách hàng. Như vậy, đây là một trong những khó khăn của doanh nghiệp mặc dù các doanh nghiệp đã cố gắng trao giải thưởng và đảm bảo quyền lợi của khách hàng.

Hiện nay thủ tục đăng ký tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại tại nước ngoài đã được phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (quy định tại Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại). Các thương nhân có thể cùng thực hiện thủ tục hành chính tại các tỉnh, thành phố khác nhau để đăng ký tổ chức hội chợ triển lãm thương mại trùng tên, chủ đề, thời gian, địa bàn thì việc tổ chức hiệp thương để lựa chọn thương nhân được xác nhận đăng ký tổ chức hội chợ đó là không khả thi. Do vậy, đề xuất sửa đổi khoản 8 và khoản 9 Điều 29 quy định việc hiệp thương chỉ áp dụng trong trường hợp đăng ký tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại tại Việt Nam.

Sửa đổi một số quy định hạn chế việc đổi mới sáng tạo, phát triển động lực tăng trưởng mới

Theo Bộ Công Thương, một số quy định hiện nay đang mâu thuẫn, chồng chéo, hạn chế việc đổi mới sáng tạo, phát triển động lực tăng trưởng mới và những nội dung đã phát sinh trong thực tế nhưng chưa có quy định cụ thể:

Trong những năm gần đây, theo xu thế phát triển của thế giới, các hoạt động liên quan đến thương mại điện tử, thanh toán điện tử, thanh toán trung gian, chuyển đổi số… phát triển rất nhanh chóng tại Việt Nam. Các doanh nghiệp đã tích cực ứng dụng, đưa ra nhiều loại hình, phương thức thanh toán… nhằm phục vụ tốt hơn cho hoạt động kinh doanh của mình cũng như mang đến sự thuận tiện hơn cho khách hàng. Các loại hình Phiếu thanh toán, phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ hoặc các hình thức khác có giá trị tương đương trước đây thường được doanh nghiệp phát hành, cung cấp đến cho khách hàng dưới hình thức tờ phiếu/thẻ/giấy tờ (dạng vật chất) nay cũng dần được thay thế dưới dạng bản điện tử/mã số/mã vạch… (dạng thông điệp dữ liệu) và được áp dụng khá phổ biến. Các hoạt động khuyến mại của doanh nghiệp đã sử dụng phiếu mua hàng/phiếu thanh toán… dưới dạng bản điện tử/mã số thẻ (dạng thông điệp dữ liệu) làm quà tặng, giải thưởng (làm hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại) dành cho khách hàng. Do vậy, cần bổ sung thêm các hình thức của hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại quy định tại khoản 3 Điều 5 của Nghị định 81/2018/NĐ-CP để đảm bảo cơ sở pháp lý trong quá trình thực hiện hoạt động khuyến mại của doanh nghiệp.

Khoản 5 Điều 10 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP quy định: "Tổng thời gian thực hiện khuyến mại bằng hình thức giảm giá đối với một loại nhãn hiệu hàng hóa, dịch vụ không được vượt quá 120 ngày trong một năm, không bao gồm thời gian thực hiện khuyến mại của các chương trình khuyến mại bằng hình thức giảm giá trong khuôn khổ các chương trình khuyến mại tập trung và các chương trình, hoạt động xúc tiến thương mại do Thủ tướng Chính phủ quyết định." Tuy nhiên, các doanh nghiệp có nhu cầu thực hiện nhiều chương trình khuyến mại cho khách hàng, mang đến nhiều lợi ích cho khách hàng ngày càng tăng. Việc giới hạn thời gian khuyến mại sẽ không còn phù hợp, hạn chế hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy, đề xuất bãi bỏ khoản 5 Điều 10 Nghị định 81/2018/NĐ-CP quy định giới hạn thời gian khuyến mại để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế.

Mẫu số 08 Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định số 128/2024/NĐ-CP quy định nội dung: "Điều 3. (tên thương nhân) có trách nhiệm thực hiện quyết định này trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận được Quyết định" là mâu thuẫn, chồng chéo với nội dung: "Trong thời hạn 45 ngày kể từ khi nhận được quyết định thu nộp của cơ quan quản lý nhà nước, thương nhân có trách nhiệm nộp khoản tiền 50% giá trị đã công bố của giải thưởng không có người trúng thưởng của chương trình khuyến mại theo quyết định" được quy định tại điểm b khoản 7 Điều 1 Nghị định số 128/2024/NĐ-CP. Do vậy, cần phải thay thế Mẫu số 08 để đảm bảo việc áp dụng và thi hành pháp luật được thống nhất.

Lược bỏ bớt những sản phẩm, dịch vụ bị cấm khuyến mại

Tại dự thảo, Bộ Công Thương đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 5 theo hướng lược bỏ bớt những sản phẩm, dịch vụ bị cấm khuyến mại mà pháp luật chuyên ngành đã quy định, bổ sung thêm các hình thức của hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại để phù hợp với thực tế.

Cụ thể, theo dự thảo: Hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại, dùng để khuyến mại thực hiện theo quy định của Luật Thương mại và các quy định sau:

Hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại và dùng để khuyến mại không bao gồm thuốc kê đơn (trừ trường hợp khuyến mại cho thương nhân kinh doanh thuốc), dịch vụ khám, chữa bệnh của cơ sở y tế công lập, dịch vụ giáo dục của cơ sở công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, hàng hóa, dịch vụ được quy định trong các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ bị cấm, chưa được phép lưu thông, lưu hành tại Việt Nam và các hàng hóa, dịch vụ bị cấm khuyến mại theo quy định của pháp luật.

Tiền, phiếu thanh toán, phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ hoặc các hình thức khác có giá trị tương đương (được thể hiện dưới dạng vật chất hoặc thông điệp dữ liệu hoặc các hình thức khác có giá trị tương đương) có thể được sử dụng làm giải thưởng, phần thưởng, quà tặng dành cho khách hàng trong các chương trình khuyến mại tương tự như hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại.

Bên cạnh đó, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định tại khoản 1 Điều 13 để làm rõ sự chứng kiến của khách hàng theo các hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến khi tổ chức xác định trúng thưởng trong chương trình khuyến mại mang tính may rủi.

Sửa đổi, bổ sung quy định về giải thưởng không có người trúng thưởng của chương trình khuyến mại mang tính may rủi tại khoản 5 Điều 13 theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong trường hợp đã trao được giải thưởng cho khách hàng nhưng quá thời hạn do nguyên nhân bất khả kháng theo quy định của pháp luật.

Sửa đổi điểm b khoản 2 Điều 29 phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính đăng ký tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại tại nước ngoài cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (quy định tại Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại).

Sửa đổi khoản 7 Điều 29 và khoản 3 Điều 30 cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính đăng ký tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại và đăng ký sửa đổi, bổ sung nội dung tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại từ 07 ngày làm việc xuống còn 05 ngày làm việc.

Sửa đổi, bổ sung khoản 8 và khoản 9 Điều 29 theo hướng chỉ tổ chức hiệp thương trong trường hợp có từ hai thương nhân, tổ chức hoạt động có liên quan đến thương mại trở lên đăng ký tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại tại Việt Nam trùng tên, chủ đề, thời gian, địa bàn.

Bãi bỏ khoản 5 Điều 10 Nghị định số 81/2018/NĐ-CP, điểm a và điểm b khoản 1 Điều 1 Nghị định số 128/2024/NĐ-CP.

Thay thế các Mẫu số 08, 11 và 12.