Báo cáo thị trường thịt gia súc, gia cầm tháng 5/2020 và dự báo

​1. Thông tin trong nước

- Trong tháng 5/2020, chăn nuôi trâu, bò không có nhiều biến động, chăn nuôi gia cầm phát triển tốt, riêng chăn nuôi heo vẫn gặp khó khăn do dịch tả heo châu Phi (ASF) đang tái bùng phát tại nhiều tỉnh. Theo Bộ NN và PTNT tính đến ngày 26/5/2020, dịch ASF đã tái bùng phát tại 155 xã của 20 tỉnh, thành phố (Hà Nội, Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn, Tuyên Quang, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Lào Cai, Sơn La, Hòa Bình, Phú Thọ, Ninh Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Đắk Lắk, Đắk Nông, Bà Rịa - Vũng Tàu), ảnh hưởng đến việc tái đàn, tăng đàn heo và bảo đảm nguồn cung thịt heo. 

- Theo Tổng cục Thống kê, tính đến cuối tháng 5/2020, ước tổng đàn bò tăng 3,7%; tổng đàn gia cầm tăng 11,5%; tổng đàn heo của cả nước giảm 6,2%; đàn trâu giảm 2,1% so với cùng kỳ năm 2019.

- Trong tháng 5/2020, giá heo hơi trên cả nước liên tục biến động mạnh, giá chỉ ổn định trong ít ngày đầu tháng, sau đó bật tăng mạnh và liên tục lên mức cao kỷ lục chưa từng có trong ngành chăn nuôi heo, có nơi lên đến 105.000 đ/kg. Giá heo hơi đến ngày 29/5/2020 tại miền Bắc phổ biến trong khoảng từ 97.000 – 100.000 đ/kg; tại miền Nam từ 95.000 – 100.000 đ/kg, cao hơn rất nhiều so với mức giá cam kết 70.000 đ/kg của các doanh nghiệp chăn nuôi.

- Giá heo hơi của Công ty CP Việt Nam liên tục tăng giá trong 2 ngày 22/5 và 24/5 tăng lần lượt 6.000 đ/kg và 3.000 đ/kg, lên 79.000 đ/kg; giá heo mảnh là 104.000 đ/kg (tăng 7.000 đ/kg), sau thời gian cam kết với mức giá heo hơi tại trại là 70.000 đ/kg từ đầu tháng 4/2020.

- Giá thịt heo tăng mạnh khiến thịt heo thành phẩm cũng tăng mạnh theo. Giá gia cầm đang phục hồi khá tốt và chưa có dấu hiệu dừng lại khi nhu cầu tiêu thụ tăng cao do người tiêu dùng chuyển sang tiêu thụ các sản phẩm thực phẩm thịt gia cầm và thủy sản. Riêng giá thịt trâu, bò tương đối ổn định so với tháng trước. Giá thịt ba rọi từ 160.000 – 180.000 đ/kg, thịt vai sấn 150.000 – 165.000 đ/kg, thịt nạc vai 165.000 đ/kg, tăng từ 10.000 – 20.000 đ/kg tùy chủng loại so với tháng 4/2020; giá vịt từ 38.000 – 40.000 đ/kg, tăng từ 8.000 – 12.000 đ/kg so với đầu tháng 4/2020; giá gà lông trắng từ 32.000 – 35.000 đ/kg; giá thịt bò thăn loại I từ 270.000 -280.000 đ/kg.

- Bộ NN và PTNT đã có công văn trả lời Cục Thú y về việc nhập khẩu heo sống từ các nước vào Việt Nam. Theo đó, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc ổn định giá thịt heo tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá quý I/2020; xét công văn số 807/TY-HTQT của Cục Thú y về việc nhập khẩu heo sống từ các nước vào Việt Nam, Bộ NN và PTNT đồng ý phương án Cục Thú y phân tích rủi ro nhập khẩu heo sống dựa trên hồ sơ do các nước xuất khẩu cung cấp.

- Trong tháng 4/2020, nhập khẩu thịt giảm khá, với lượng nhập khẩu đạt hơn 70 nghìn tấn, trị giá đạt 124,4 triệu USD, giảm 15,8% về lượng và giảm 20,9% về trị giá so với tháng trước; tăng 74,6% về lượng và tăng về 29,4% trị gía so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 4 tháng đầu năm 2020, lượng nhập khẩu thịt đạt 245,3 nghìn tấn, trị giá đạt 472,2 triệu USD, tăng 53,1% về lượng và tăng 74,6% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

 Riêng nhập khẩu thịt heo trong 4 tháng đầu năm 2020 đạt đạt 59,7 nghìn tấn, trị giá đạt 92,8 triệu USD, tăng 114,2% về lượng và tăng 215,3% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

- Xuất khẩu thịt các loại trong tháng 4 năm 2020 tăng mạnh, đạt 2,6 nghìn tấn, trị giá đạt gần 5,9 triệu USD, tăng 233,6% về lượng và tăng 76,3% về trị giá so với tháng trước; giảm 18,2% về lượng và giảm 26,9% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2020, lượng xuất khẩu thịt đạt gần 6,5 nghìn tấn, trị giá đạt gần 22,5 triệu USD, giảm 64,9% về lượng và giảm 46,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

- Nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu (TĂCN & NL) trong tháng 4/2020 đạt 302 triệu USD, tăng 2,8% so với tháng trước và tăng 9,61% so với cùng tháng năm ngoái. Các thị trường có kim ngạch tăng trưởng mạnh trong thời gian này là: UAE với 14 triệu USD, tăng 102,47% so với cùng kỳ năm 2019, Singapore với gần 10 triệu USD, tăng 75,57% so với cùng kỳ năm 2019, Mexico với 1,5 triệu USD tăng 55,91% so với cùng kỳ năm 2019, sau cùng là Đài Loan (TQ) với hơn 27 triệu USD, tăng 38,92% so với cùng kỳ.

2. Thông tin thế giới

- Theo Rabobank, trong tháng 5/2020, sự lây lan của dịch Covid - 19 trên khắp thế giới dẫn tới sự gián đoạn tạm thời đối với nguồn cung thịt heo tại châu Âu và tạo ra sự bất ổn trên thị trường. Đặc biệt ngành giết mổ và chế biến, được cho là sẽ chịu thiệt hại khi người lao động phải nghỉ vì dịch có thể hạn chế sản lượng.

- Theo Tổng cục Hải Quan Trung Quốc, trong 4 tháng đầu năm 2020 nước này nhập khẩu 1,35 triệu tấn thịt heo, tăng 54% (tương đương khoảng 680.000 tấn) so với cùng kỳ năm 2019; riêng trong tháng 4/2020, nước này nhập khẩu 400.000 tấn thịt heo tăng 170%; và nhập khẩu 160.000 tấn thịt bò, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2019.

Mặc dù giá thịt heo của Trung Quốc cũng giảm và khá ổn định kể từ đầu tháng 2/2020, nhưng vẫn cao gấp đôi so với một năm trước, và gấp 3 đến 4 lần giá thịt heo của Mỹ trong tháng 3/2020, trước khi nhiều cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm đóng cửa khiến giá tăng từ giữa tháng 4/2020.

- Giá thịt heo ở Mỹ tăng có thể làm giảm xuất khẩu của nước này trong những tháng tới, trong khi giá thịt heo của Trung Quốc vẫn đang giảm do nhu cầu trong nước yếu.

- Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, xuất khẩu thịt heo của Hoa Kỳ sang Trung Quốc ở mức kỷ lục, trong tháng 3/2020, xuất khẩu thịt heo và các sản phẩm từ heo từ Hoa Kỳ sang Trung Quốc đạt 95.892 tấn, là kim ngạch xuất khẩu cao thứ 2 chỉ sau tháng 12/2019 ở mức 102.117 tấn. Tổng kim ngạch xuất khẩu trong 3 tháng đầu năm 2020 bằng gần một nửa kim ngạch nhập khẩu cả năm 2019 ở mức 574.988 tấn. Trung Quốc chiếm khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu thịt heo của nước này trong 3 tháng đầu năm 2020.

- Tính đến ngày 20/5/2020, Trung Quốc vẫn là quốc gia có giá heo hơi cao nhất thế giới, trung bình đạt 117.000 đ/kg. Hàn Quốc vượt Việt Nam đứng thứ 2 khi có mức giá trung bình đạt 97.000 đ/kg. Còn giá heo hơi tại Việt Nam rơi xuống vị trí thứ 3, trung bình từ 90.000 – 96.000 đ/kg.

- Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), trong tháng 4/2020, chỉ số giá thịt giảm 2,7%, với việc phục hồi phần nào trong nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc không làm cân bằng được đà sụt giảm các đơn hàng nhập khẩu thịt ở những nước khác. Các quốc gia sản xuất lớn đang đối diện tình trạng đình trệ hoạt động logistic khiến lượng hàng bán ra sụt giảm.

3. Một số dự báo, kiến nghị, đề xuất:

- Mặc dù giá lợn hơi đang ở mức có lợi cho người chăn nuôi, nhưng do bị thiệt hại nặng nề bởi dịch ASF trong năm 2019 và do giá heo giống quá cao (vì phụ thuộc chủ yếu vào con giống của các doanh nghiệp lớn) nên hoạt động tái đàn ở các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ diễn ra rất ít và chậm.

- Đến cuối tháng 5/2020, dịch ASF đã tái phát tại 20 tỉnh, thành phố và có nguy cơ lây lan diện rộng rất lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc tổ chức nuôi tái đàn, tăng đàn heo và bảo đảm nguồn cung thịt heo, theo đó, các địa phương cần có kế hoạch phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm bố trí đủ nguồn lực và kinh phí tổ chức thực hiện.

- Trước tình hình dịch tả heo châu Phi có thể tái bùng phát cộng với việc tái đàn diễn ra chậm, mất cân đối cung - cầu khiến giá heo hơi có thể vẫn ở mức cao trong thời gian tới. Giá các loại gia cầm và trứng gia cầm có thể nhích tăng khi nhu cầu tăng khi đại dịch Covid – 19 được kiểm soát tốt, các dịch vụ ăn uống hoạt động trở lại bình thường.

- Hoạt động nhập khẩu nguyên liệu TĂCN dần được cải thiện sẽ giúp bình ổn thị trường thức ăn chăn nuôi thành phẩm trong thời gian tới.​