64% doanh nghiệp chưa chuẩn bị cho chuyển đổi xanh (NT)

Tại Hội nghị COP26, Việt Nam đã tuyên bố đạt tốc độ phát ròng bằng “0” vào năm 2050 với sự hỗ trợ của quốc tế; tham gia Tuyên bố toàn cầu về chuyển điện hơn sang năng lượng sạch, không xây dựng nhà máy điện mới sau 2030 tiến tới giảm dần điện từ 2045; giảm 30% phát khí mê-tan vào năm 2030 so với năm 2020; tăng cường bảo vệ rừng và quản lý sử dụng đất sét giảm phát khí khí nhà kính; tham gia liên minh thích ứng toàn cầu...

Để thực hiện hóa cam kết này, phủ Chính phủ đã ban hành Chiến lược “Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050”. Với mục tiêu kinh tế hóa nền xanh , chiến lược đặt ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tăng cường phát khí thải nhà kính để GDP giảm ít nhất 15% so với năm 2014; đến năm 2050, cường độ phát khí thải nhà kính trên GDP giảm ít nhất 30% so với năm 2014.  

Nhiều chuyên gia đánh giá cam kết của Việt Nam tại COP26 thực sự là một tham vọng. Và để thực hiện mục tiêu này, từ nay đến năm 2050, Việt Nam sẽ phải thực hiện một khối lượng công việc lớn.

TRÊN  50% DOANH NGHIỆP CHO RẰNG CHUYỂN ĐỔI XANH LÀ “KHÔNG THỰC SỰ CẦN THIẾT”

Tuy nhiên, kết quả khảo sát thực tế từ 2.734 doanh nghiệp của Ban phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) lại cho thấy khả năng sẵn sàng chuyển đổi xanh của doanh nghiệp doanh nghiệp Việt Nam chưa cao, có tới trên 50% doanh thu nghiệp tham gia khảo sát đánh giá chuyển đổi xanh chưa thực sự cần thiết.

Cụ thể, theo kết quả khảo sát, có 5,1% doanh nghiệp cho rằng “Rất không cần thiết” 12,3% cho rằng “Không cần thiết”, 33,9% cho rằng “Bình thường”. Đáng chú ý, có tới 64% doanh thu nghiệp vụ chưa có tiêu chuẩn được chuyển đổi xanh trong thời gian chuyển tiếp của nhiều chính sách tại các trường lớn sắp xếp.

Theo kết quả khảo sát, hiện có 48,7% doanh nghiệp cho rằng giảm phát thải, chuyển đổi xanh ở mức độ cần thiết, trong đó 16,9% giá đánh giá là rất cần thiết. Tuy nhiên, vẫn có 17,4% giá được đánh giá là không cần thiết/ Rất không cần thiết.

Điều đáng ngạc nhiên là không có nhiều điều khác biệt trong đánh giá mức độ cần thiết phải giảm phát thải, chuyển đổi xanh giữa doanh nghiệp chỉ hoạt động nội địa với doanh nghiệp xuất khẩu. Trong bối cảnh EU sẽ có cơ chế điều chỉnh Biên giới Carbon của EU đã chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2023 tập trung vào các nhóm hàng hóa phát thải chất thải cao là xi măng, điện, phân bón, sắt, thép, nhôm và hydrogen và sẽ mở rộng ra các sản phẩm lớn khác thì con số trên thật sự đáng lo ngại.

Các doanh nghiệp ngành Nông nghiệp, sản phẩm thủy tinh và công nghiệp đánh giá mức độ cần thiết bị chuyển đổi cao hơn so với ngành xây dựng, Dịch vụ. Cụ thể: 59,6% doanh nghiệp ngành Nông nghiệp, lâm thủy sản đánh giá cần thiết phải giảm phát, chuyển đổi xanh, trong đó 24,9% đánh giá là rất cần thiết.

Tỷ lệ này ở doanh nghiệp ngành Công nghiệp là 54,1%, trong đó có 45% doanh nghiệp 2 ngành Xây dựng và Dịch vụ đều đánh giá chuyển đổi xanh là cần thiết. Một số đặc thù lớn có mức độ nhận dạng cần thiết cao hơn như sản phẩm dệt may có thể đạt 55,9% (34 doanh nghiệp được khảo sát); 52,7% với công nghiệp chế biến, chế tạo 52,6% (499 doanh nghiệp), Khai khoáng 56,5% (46 doanh nghiệp), Vận tải kho bãi với 48,8% (125 doanh nghiệp).

Doanh nghiệp FDI có tỷ lệ đánh giá cần thiết phải giảm phát thải, chuyển đổi xanh cao hơn một chút so với doanh nghiệp trong nước (55,2% so với 48%). Ngoài ra, doanh nghiệp có doanh thu càng đánh giá mức độ cần thiết giảm phát thải và chuyển đổi xanh càng cao

64 % DOANH NGHIỆP VIỆT NAM CHƯA CHUẨN BỊ GÌ

Liên quan đến mức độ sẵn có của doanh nghiệp trong hoạt động giảm phát thải, chuyển đổi xanh, có tới 64% doanh nghiệp được khảo sát “chưa chuẩn bị gì”.

Trong số các doanh nghiệp tham gia khảo sát, chỉ có 5,5% đã thực hiện hoạt động “cắt giảm lượng khí thải trong một số hoạt động tâm trí”. Tỉ lệ “đã thực hiện theo dõi và công bố kết quả giảm lượng phát hàng năm” chỉ ở mức 3,8%.

Với các diễn đàn chính biến từ các thị trường lớn như Châu Âu, Mỹ và nội luật hóa ở Việt Nam hiện nay, các công việc doanh nghiệp ở nước gần như chưa chuẩn sẽ tạo ra những sức ép rất lớn trong tương lai khi các quy định hết thời gian chuyển tiếp và chuyển sang giai đoạn bắt ép buộc.

Nội dung doanh nghiệp chỉ hoạt động có sẵn ở mức độ không cao như các hoạt động doanh nghiệp, hướng đến xuất khẩu. Trong khi 68,7% doanh nghiệp có phạm vi hoạt động trong nước chưa chuẩn là gì để giảm phát thải, chuyển đổi xanh thì tỷ lệ này ở doanh nghiệp có phạm vi hoạt động ở nước ngoài và cả nội địa và nước ngoài đều Thấp hơn, lần lượt là 53,7% và 55,6%.

Các doanh nghiệp thuộc khu vực công nghiệp có khả năng sẵn sàng tích cực cao hơn so với các lĩnh vực còn lại. Tuy nhiên, tỷ lệ chênh lệch cũng không nhiều. Cụ thể, doanh nghiệp thuộc khu vực công nghiệp có tỷ lệ chưa chuẩn ở mức thấp nhất (55,6%) và tỷ lệ đã cắt giảm lượng phát thải trong một số lĩnh vực và theo dõi, công bố kết quả đã giảm phát hàng năm cao nhất, lần lượt là 7,7% và 4,7%.

Trong khu vực Công nghiệp, doanh nghiệp khai khoáng có sẵn mức độ sẵn sàng cao nhất (tỷ lệ chưa chuẩn chỉ ở mức 41,3%, tỷ lệ thực hiện cắt giảm khí nhà kính là 10,9%; theo dõi, công ty báo cáo kết quả là 8,7%. Trong khi đó, các doanh nghiệp ngành Logistic có tỷ lệ chưa chuẩn ở mức cao nhất (68,8%).

So với các doanh nghiệp trong nước, các doanh nghiệp khối FDI có mức độ sẵn sàng tốt hơn: Tỷ lệ doanh nghiệp chưa chuẩn bị thấp hơn (51,1% so với 65,1%), tỷ lệ đã thực hiện cắt giảm giảm tốc độ phát khí thải và tỷ lệ đã thực hiện theo dõi và công bố kết quả giảm phát thải hàng năm.

Đặc biệt, doanh nghiệp có doanh thu lớn thì khả năng sẵn sàng cho việc giảm phát thải, chuyển đổi xanh cũng tốt hơn. Loại hạn, doanh nghiệp có doanh thu năm 2022 trên 1.500 tỷ đồng, tỷ lệ chưa chuẩn là mức thấp nhất với tỷ lệ 48,7%. Đồng thời tỷ lệ doanh nghiệp đã thực hiện theo dõi và công bố kết quả giảm phát thải hàng năm cao nhất đạt 8,9%.

Đáng chú ý, kết quả khảo sát một số doanh nghiệp nằm trong danh sách ban đầu gồm 1.912 cơ sở bắt buộc phải thực hiện kiểm tra khí nhà kính (theo Quyết định số 01/QĐ-TTg năm 2022 của Thủ tướng Chính phủ) cho thấy có ít doanh nghiệp chưa biết mình nằm trong danh sách bắt buộc thực hiện kiểm tra.

Hương hạn, có tới 67/69 doanh nghiệp ngành giấy và nhiều doanh nghiệp tại Tỉnh Thái Nguyên chưa biết mình phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính. Doanh nghiệp có quy mô lớn nhất mảng sản xuất dây điện tại Việt Nam cũng chưa biết mình nằm trong danh sách dù quyết định ban hành động đã 2 năm và chưa biết cần phải bổ sung và thực hiện như thế nào.

Đó là lý do tại sao hầu hết doanh nghiệp đều kiến ​​nghị cần có sự hướng dẫn của các cơ quan quản lý về thức đo côn, kiểm kê và lập báo cáo phát khí nhà kính dù các Bộ hữu quan đã ban hành các liên kết thông tin", báo cáo được xác định.

Đồng thời, doanh nghiệp cũng đề xuất sự hỗ trợ kiến ​​thức của các bên tư vấn về cách thức thiết lập chiến lược và xây dựng trình chuyển đổi hiển thị theo hướng xanh, chắc chắn sau quá trình kiểm tra.