11 tháng, xuất khẩu rau, quả đạt 6,66 tỷ USD - mức cao nhất từ trước đến nay (Y)

​Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngành rau, sản phẩm của Việt Nam đang khẳng định vị thế trên thương trường quốc tế. Kim  xuất khẩu rau, kết quả  của nước ta 11 tháng năm 2024 đạt 6,66 tỷ USD, tăng 28,2% so với cùng kỳ năm 2023… Đây là khả năng cao nhất từ ​​trước đến nay, với các sản phẩm chủ lực như dành riêng, thanh long, chuối, mít, xoài.

Dự kiến, xuất khẩu rau, kết quả của Việt Nam năm 2024 có thể đạt 7,2 tỷ USD, trong đó, riêng nhà sản xuất các sản phẩm thuộc loại sản phẩm có thể đạt tới trên 6,5 USD. Các tỉnh phía Bắc, với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu thuận lợi, có tiềm năng lớn để phát triển nhiều loại cây ăn quả như vải, nhãn, cam, bạch, mận và đào…

Hiện, Việt Nam đã mở cửa thị trường cho 19 loại nông sản có nguồn gốc thực vật và sản phẩm tươi xuất khẩu chính ngạch sang một số thị trường chính như: Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, EU và Australia.

Ông Trần Văn Chiến - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm tra dịch thực vật sau nhập khẩu I (Cục Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) - thông tin, có 6 thị trường chính đã mở cửa cho cây ăn quả Việt Nam, nhiều nhất là Trung Quốc , kế đó là Hoa Kỳ, Australia, New Zealand, Nhật Bản và Hàn Quốc. 

Quy định chung về kiểm tra thực tế đối với các sản phẩm ở thị trường xuất khẩu bao gồm: Phải cung cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, cơ sở kiểm tra dịch vụ trước khi xuất khẩu; không bị cấm nhiễm các sinh vật gây hại; đảm bảo truy xuất nguồn gốc lô hàng xuất khẩu; đóng gói, dán nhãn đáp ứng yêu cầu của các trường; kiểm tra thực tế tại điểm đến.

Ngoài ra, mỗi trường lại có những yêu cầu khác nhau. Hương vị, Hoa Kỳ cấm các loại sinh vật gây tổn hại trên bưởi như mũi đục, sâu đục quả, một số loại hồng. Trong khi đó, New Zealand lại cấm thêm lãng điền cánh, rệp sáp, xốp, nhung đỏ...

Hàn Quốc cũng là thị trường đã mở cửa bưởi, yêu cầu cơ sở xử lý nước nóng phải đặt trong gói cơ sở và được Cục Bảo vệ thực vật phê duyệt. Quá trình xử lý phải được thực hiện dưới bộ giám sát dịch vụ Hàn Quốc và Việt Nam.

Với thị trường EU, nơi có yêu cầu sâu khe bậc nhất thế giới, lại không cần đánh giá nguy cơ dịch hại và không cần có phê duyệt chính thức từ cơ quan có thẩm quyền của phía EU trước khi xuất khẩu sang EU.

Nhưng yêu cầu cây múi của EU phải được xử lý bằng cách sử dụng dịch vụ Canxi hypochlorite hoặc Natri hypochlorite (nồng độ 200ppm, thời gian tối thiểu 2 phút) tại cơ sở xử lý được phép làm vật liệu Cục Bảo vệ thực phẩm.

Nói thêm về thị trường xuất khẩu trọng điểm Trung Quốc, ông Chiến thông tin, rau, kết quả chỉ được xuất khẩu qua một số cửa khẩu được chỉ định. Cùng với đó, bao bì đóng gói phải sạch sẽ, chưa qua sử dụng. Mỗi gói hộp đóng gói phải được dán bằng chữ Trung Quốc hoặc tiếng Anh theo quy định.

Nhu cầu của các thị trường quốc tế rất lớn về khối lượng và đa dạng về các loại rau quả có nguồn gốc từ Việt Nam. Ví dụ: Trung Quốc nhập mật riêng, thanh long, chuối, mít, xoài, vải… Hoa Kỳ nhập dưa bao tử, thanh long, xoài, nhãn, vải, chôm chôm, vú sữa, bưởi, dừa…

Hiện nay, các công thức thô cho xuất khẩu rau, kết quả của Việt Nam bao gồm: Quy mô sản xuất nhỏ, thiếu giá trị chuỗi liên kết, khó khăn khi áp dụng công nghệ, thiếu vốn và cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó, hệ thống kho lạnh, hệ thống bảo quản đạt chuẩn còn yếu… Các nước nhập khẩu rau, kết quả có yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm. Việt Nam cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như GlobalGAP, HACCP-SGS…

Với thị trường Trung Quốc, ông Lê Thanh Hòa - Phó Cục Trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) - đánh giá, đây và đang là thị trường xuất khẩu đã nhiều của cây ăn quả Việt Nam. Vấn đề lớn nhất trong xuất khẩu, kết quả sang Trung Quốc, là hai quy trình kiểm tra chưa thống nhất, dẫn đến thời gian kéo dài thông tin. Ngoài ra, một số sản phẩm chưa được tái sinh ký Định thư, cũng như chịu tần suất kiểm tra rất cao.

Riêng về sản phẩm chủ lực của Hòa Bình như cây bưởi, cây có múi, ông Hòa thông tin, Trung Quốc là nơi sản xuất hàng đầu về mặt hàng này. Do đó, người sản xuất cần hướng đến những sản phẩm đặc sản, đặc sản và độc tại Trung Quốc, tinh bưởi da xanh. Bên rìa thị trường Trung Quốc, ông Hòa khuyến khích các đơn vị nên khai thác những thị trường mà Việt Nam đã ký FTA, như EU. Cùng với đó, người sản xuất nên chú ý đến dư lượng bảo vệ thực vật, bảo vệ sinh học, an toàn thực phẩm khi đưa sản phẩm ra nước ngoài.