Thêm nhiều chính sách mới cho phát triển cụm công nghiệp

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 303/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2024/NĐ-CP về quản lý, phát triển cụm công nghiệp. Nghị định bổ sung nhiều quy định mới nhằm tạo thuận lợi cho thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cụm công nghiệp.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là sửa đổi Điều 3 theo hướng tách bạch, làm rõ các quy định về ngành, nghề được khuyến khích đầu tư; tổ chức, cá nhân được khuyến khích đầu tư và các loại hình cụm công nghiệp được ưu tiên phát triển.

Theo đó, ngoài doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, cơ sở sản xuất hộ gia đình, cá nhân tại làng nghề hoặc có nghề truyền thống, Nghị định bổ sung các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ số và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vào nhóm đối tượng được khuyến khích đầu tư trong cụm công nghiệp. Quy định này nhằm phù hợp với các chủ trương của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân.

Về ngành, nghề, Nghị định tiếp tục ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo phục vụ nông nghiệp; cơ khí; công nghiệp hỗ trợ; dệt may, da giày; công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông; năng lượng tái tạo; công nghệ số, tự động hóa, vật liệu mới, công nghệ sinh học; công nghiệp môi trường, tái chế chất thải cùng các ngành sử dụng công nghệ cao, công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng và tạo giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh đó, Nhà nước tiếp tục ưu tiên phát triển các loại hình cụm công nghiệp như cụm công nghiệp làng nghề, cụm công nghiệp chuyên ngành, cụm công nghiệp hỗ trợ, cụm công nghiệp công nghệ cao, cụm công nghiệp sinh thái và các mô hình cụm công nghiệp theo hướng thông minh, hiệu quả, bền vững.

Theo quy định, UBND cấp tỉnh quyết định cụ thể ngành, nghề, đối tượng tổ chức, cá nhân đầu tư sản xuất, kinh doanh trong cụm công nghiệp cũng như loại hình cụm công nghiệp phù hợp với quy hoạch tỉnh, định hướng phát triển kinh tế - xã hội và điều kiện thực tế của địa phương.

Để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tạo điều kiện khai thác hiệu quả quỹ đất công nghiệp, Nghị định sửa đổi điều kiện thành lập cụm công nghiệp theo hướng: tại địa bàn cấp xã đã có cụm công nghiệp, việc thành lập cụm công nghiệp mới được xem xét khi tỷ lệ lấp đầy trung bình của các cụm công nghiệp hiện hữu đạt trên 50% hoặc tổng quỹ đất công nghiệp chưa cho thuê không vượt quá 50 ha.

Đối với việc mở rộng cụm công nghiệp, Nghị định quy định cụm công nghiệp phải đạt tỷ lệ lấp đầy tối thiểu 50% hoặc có nhu cầu thuê đất công nghiệp vượt quá diện tích đất hiện có. Đồng thời, các công trình hạ tầng kỹ thuật thiết yếu như đường giao thông nội bộ, hệ thống cấp nước, thu gom và xử lý nước thải phải được hoàn thành theo quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt. Quy định này không áp dụng đối với các cụm công nghiệp hình thành trước Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg.

Theo Bộ Công Thương, thực tế cho thấy nhiều cụm công nghiệp do Nhà nước đầu tư, quản lý trước đây chưa được đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật do hạn chế về nguồn lực ngân sách địa phương. Điều này khiến nhiều hạng mục xuống cấp hoặc chưa được đầu tư hoàn chỉnh, đặc biệt là các công trình hạ tầng bảo vệ môi trường.

Việc sửa đổi các điều kiện nêu trên được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi để các địa phương thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức kinh tế tham gia đầu tư phần mở rộng, đồng thời quản lý và hoàn thiện hạ tầng tại các cụm công nghiệp hiện có, góp phần nâng cao tỷ lệ lấp đầy và phát huy hiệu quả các cụm công nghiệp do Nhà nước đầu tư trước đây.

Đáng chú ý, Nghị định cũng sửa đổi quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục thành lập và mở rộng cụm công nghiệp theo hướng chuyển từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", cắt giảm một số thành phần hồ sơ không còn cần thiết và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Nghị định số 303/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, tạo cơ sở pháp lý mới cho việc thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao hiệu quả phát triển các cụm công nghiệp trên cả nước.