'Sóng' tăng trưởng lan tỏa các lĩnh vực công nghiệp

Theo thông tin từ Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 mới đây, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của năm 2025 ước tăng 9,2% so với cùng kỳ năm 2024, là mức tăng cao nhất kể từ năm 2019 đến nay, trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng 10,5% (đóng góp 8,4 điểm phần trăm vào mức tăng chung).

Đặc biệt, các mặt hàng công nghiệp chủ lực phục vụ xây dựng, lắp ráp và tiêu dùng thiết yếu đều ghi nhận mức tăng sản lượng đáng kể so với cùng kỳ, khẳng định năng lực sản xuất đang được vận hành ở công suất cao.

Đơn cử, ngành sản xuất, lắp ráp ô tô, trong năm 2025, Việt Nam ước tính đã sản xuất và lắp ráp khoảng 484,5 nghìn chiếc ô tô, ước tăng 39,1% so với cùng kỳ năm 2024 - cao hơn đáng kể so với mức tăng 26,9% ghi nhận trong năm 2024.

Ngành điện tử, chỉ số sản xuất công nghiệp năm 2025 của ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 8,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong năm 2025 có 36 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 94% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Trong đó, mặt hàng điện tử, máy tính và linh kiện giữ tỷ trọng cao nhất, đạt giá trị 107.748 triệu USD, tăng khoảng 48,4% so với cùng kỳ năm trước. 

Ở lĩnh vực đường sắt, năng lượng, viễn thông, nhiều doanh nghiệp - đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân trong nước đã ký kết hợp tác với nhiều tập đoàn công nghệ và công nghiệp lớn trên thế giới để nhận chuyển giao công nghệ, bí quyết sản xuất và sẵn sàng đầu tư các dự án, lĩnh vực quan trọng, chiến lược trong các ngành công nghiệp của đất nước (như các dự án về hạ tầng – tiêu biểu là đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị; năng lượng; viễn thông...).

Việt Nam cũng khẳng định vị thế là quốc gia có nguồn lực khoáng sản dồi dào, trong có có một số loại khoáng sản chiến lược, quan trọng như bô-xít, vonfram, đất hiếm, titan… 

Ở lĩnh vực dệt may, ngành tiếp tục giữ vững vai trò là các ngành công nghiệp chủ lực, tạo việc làm và đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Mặc dù đối mặt với áp lực lớn từ thị trường thế giới, các doanh nghiệp trong ngành đã nỗ lực tái cơ cấu, đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Năm 2025, chỉ số ngành dệt tăng 7,6% so với năm 2024, chỉ số sản xuất trang phục tăng 13,2%. Kim ngạch xuất khẩu ngành dệt may đạt 47,12 tỷ USD, tăng 6% so với năm 2024.

Cùng với các mục tiêu cụ thể đã được Bộ Công Thương xác định cụ thể cho năm 2026, Cục Công nghiệp cần xác định các nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện tốt các chỉ tiêu cụ thể như sau: Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khoảng 11% so với năm 2025; theo đó, tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trên 24,96%; kim ngạch xuất khẩu tăng khoảng trên 8% so với năm 2025; cán cân thương mại ước xuất siêu khoảng 25 tỷ USD.

Theo đó, một trong các nhiệm vụ trọng tâm của Cục Công nghiệp triển khai đó là hoàn thiện khung pháp lý về phát triển công nghiệp, tiếp tục thực hiện chỉ đạo của Chính phủ để trình Quốc hội xem xét ban hành Luật Công nghiệp trọng điểm để thể chế hóa các chủ trương mới của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các cơ chế mới để tự chủ sản xuất trong nước.

Trong đó, có cơ chế đặt hàng, thí điểm lựa chọn nhà đầu tư hoặc nhà thầu làm chủ công nghệ, phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp ưu tiên, công nghiệp hỗ trợ; thu hút đầu tư chiến lược nước ngoài gắn với ràng buộc cam kết về tỷ lệ nội địa hóa, chuyển giao các công nghệ lõi; hình thành các tổ hợp công nghiệp để bảo đảm quy mô sản xuất lớn và các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị trong nước, nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp theo vùng.

Cục Công nghiệp cũng tiếp tục hoàn thiện và trình ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chương trình, đề án phát triển các ngành công nghiệp quan trọng như cơ khí năng lượng, công nghiệp đường sắt, công nghiệp thực phẩm, công nghiệp ô tô, công nghiệp hỗ trợ, khai khoáng, ngành thép… làm cơ sở thúc đẩy các nguồn lực tăng trưởng mới trong ngắn hạn cũng như trong dài hạn.

Hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp hỗ trợ đẩy mạnh chuyển đổi số toàn bộ hệ thống sản xuất, tự động hóa, IoT, AI, thúc đẩy nhà máy thông minh đối với dệt may, điện tử, cơ khí, tăng năng suất và chất lượng để thoát khỏi mô hình gia công truyền thống; phát triển bền vững ngành chế biến sâu khoáng sản, hiện đại hóa ngành công nghiệp luyện kim đồng thời gắn kết phát triển chuỗi giá trị đất hiếm, có ý nghĩa chiến lược không chỉ về kinh tế mà còn về an ninh năng lượng, an ninh công nghiệp và vị thế quốc gia.

Nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu (GVC), từ lắp ráp sang thiết kế, linh kiện, công nghệ lõi, tham gia các mảng giá trị cao như R&D, kiểm thử, logistics thông minh, kết nối sâu với các tập đoàn đa quốc gia thông qua “FDI có điều kiện”.

Đồng thời, Cục Công nghiệp tiếp tục triển khai dự án hợp tác phát triển nhà máy thông minh với Samsung Việt Nam. Năm 2025, Cục Công nghiệp đã phối hợp với các Sở Công Thương, Samsung Việt Nam triển khai thực hiện Dự án hợp tác phát triển nhà máy thông minh.