PMI tháng 1/2026: Sản xuất công nghiệp củng cố đà tăng trưởng

Theo báo cáo Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI®) ngành sản xuất Việt Nam do S&P Global công bố sáng ngày 2/2, PMI tháng 1/2026 đạt 52,5 điểm, giảm nhẹ so với mức 53,0 điểm của tháng 12/2025 nhưng vẫn duy trì vững chắc trên ngưỡng 50 điểm. Kết quả này phản ánh sự cải thiện rõ rệt của điều kiện kinh doanh trong tháng đầu năm, đồng thời đánh dấu tháng tăng trưởng thứ bảy liên tiếp của khu vực sản xuất.

Đáng chú ý, tăng trưởng sản lượng đã mạnh lên so với tháng trước, bất chấp chỉ số PMI tổng thể giảm nhẹ. Theo các doanh nghiệp tham gia khảo sát, động lực chính đến từ sự gia tăng của số lượng đơn đặt hàng mới trong bối cảnh nhu cầu thị trường cải thiện. Tốc độ tăng đơn hàng mới trong tháng 1 nhanh hơn so với tháng 12, cho thấy thị trường tiêu thụ sản phẩm công nghiệp vẫn duy trì đà mở rộng.

Đơn hàng xuất khẩu mới cũng có tín hiệu tích cực khi ghi nhận sự tăng trở lại, dù mức tăng chưa lớn. Các doanh nghiệp cho biết đã nhận được đơn hàng từ một số thị trường châu Á khác như Ấn Độ, qua đó góp phần hỗ trợ tăng trưởng sản xuất trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Nhu cầu sản xuất tăng cao kéo theo việc làm tiếp tục cải thiện. Việc làm trong ngành sản xuất tăng tháng thứ tư liên tiếp, với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 6/2024. Mặc dù mức tăng vẫn còn khiêm tốn và một số doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng lao động theo hợp đồng tạm thời, xu hướng này cho thấy doanh nghiệp đang dần củng cố niềm tin vào triển vọng đơn hàng và sản lượng trong thời gian tới.

Song song với đó, các doanh nghiệp cũng đẩy mạnh hoạt động mua hàng nhằm đáp ứng nhu cầu sản lượng gia tăng, kéo dài chuỗi tăng trưởng mua hàng lên bảy tháng liên tiếp. Tuy nhiên, lượng tồn kho đầu vào đã giảm lần đầu tiên kể từ tháng 9/2025, phản ánh việc nguyên vật liệu được sử dụng để phục vụ tăng trưởng sản xuất. Lượng tồn kho thành phẩm cũng giảm, với tốc độ giảm nhanh nhất trong bốn tháng qua, cho thấy hàng hóa được tiêu thụ khá tốt.

Việc giao hàng cho khách hàng diễn ra tương đối nhanh chóng, giúp các nhà sản xuất duy trì khối lượng công việc ổn định. Lượng công việc tồn đọng tiếp tục giảm tháng thứ hai liên tiếp, dù mức giảm chưa lớn, phản ánh khả năng đáp ứng đơn hàng của doanh nghiệp đang được cải thiện.

Cùng với đà tăng của sản lượng và đơn hàng, niềm tin kinh doanh trong ngành sản xuất tiếp tục được củng cố. Tâm lý lạc quan về triển vọng sản lượng trong 12 tháng tới tăng tháng thứ tư liên tiếp, đạt mức cao nhất kể từ tháng 3/2024. Có tới 55% số doanh nghiệp tham gia khảo sát dự báo sản lượng sẽ tăng trong năm tới, dựa trên kỳ vọng đơn hàng tiếp tục cải thiện và điều kiện thị trường thuận lợi hơn.

Đánh giá về kết quả này, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS. TS Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế và thương mại quốc tế, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, việc PMI duy trì trên mức trung bình phản ánh rõ tiềm lực sản xuất và khả năng giữ vững sự ổn định của chuỗi cung ứng công nghiệp Việt Nam. “Hoạt động sản xuất hiện được duy trì ít nhất ở mức ổn định, thị trường có khả năng mở rộng, trong khi các yếu tố đầu vào như lao động, vốn, nguyên nhiên vật liệu đang trong giai đoạn tăng trưởng nhẹ, tạo nền tảng cho khả năng bứt phá vào quý II và quý III”, ông Lạng phân tích.

Theo ông Nguyễn Thường Lạng, chỉ cần chỉ số PMI tăng thêm từ 1–2 điểm cũng đã cho thấy triển vọng tích cực của giai đoạn tiếp theo, đồng thời khẳng định năng lực thích ứng của hàng hóa Việt Nam trước biến động thị trường và khả năng cạnh tranh với các đối thủ quốc tế.

Tuy nhiên, báo cáo của S&P Global cũng chỉ ra những thách thức đáng lưu ý. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục kéo dài, dù mức độ chậm trễ là thấp nhất trong tám tháng qua. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhu cầu đầu vào tăng cao và tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu. Điều này khiến chi phí đầu vào tiếp tục tăng mạnh trong tháng 1, chỉ giảm nhẹ so với mức cao nhất trong hơn ba năm rưỡi được ghi nhận vào tháng 12/2025.

Áp lực chi phí gia tăng buộc các doanh nghiệp phải tiếp tục điều chỉnh giá bán. Giá cả đầu ra trong tháng 1 tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 4/2022, phản ánh áp lực lạm phát vẫn ở mức tương đối cao trong khu vực sản xuất. Dù vậy, cho đến nay, nhu cầu thị trường chưa có dấu hiệu suy yếu rõ rệt trước áp lực tăng giá.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nhận định, ngành sản xuất Việt Nam đã có khởi đầu vững chắc cho năm 2026 khi các doanh nghiệp tăng cường sản lượng để đáp ứng lượng đơn hàng mới gia tăng. Tiếp nối động lực tích lũy từ cuối năm 2025, lĩnh vực sản xuất được kỳ vọng có một năm 2026 tương đối tích cực. Tuy nhiên, theo ông, áp lực lạm phát và tình trạng khan hiếm nguồn cung nguyên vật liệu vẫn là những lực cản tiềm tàng, đòi hỏi cần theo dõi sát diễn biến đơn hàng trong các tháng tới.

Ở góc độ dài hạn, ông Nguyễn Thường Lạng cho rằng không nên chủ quan với những tín hiệu tích cực trong những tháng đầu năm, bởi bức tranh kinh tế của cả năm còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khó lường như biến động địa chính trị, chính sách thương mại, tiến bộ công nghệ và mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế. Với một nền kinh tế có độ mở lớn, việc phụ thuộc vào một số thị trường chủ lực tiềm ẩn rủi ro không nhỏ nếu xảy ra các cú sốc về thuế quan hoặc rào cản thương mại.

Do đó, cùng với việc duy trì đà tăng trưởng sản xuất, các doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa thị trường, tìm kiếm đơn hàng mới, xây dựng các kịch bản ứng phó rủi ro và tăng cường năng lực nội tại. Đây được xem là điều kiện then chốt để sản xuất công nghiệp Việt Nam không chỉ khởi sắc trong ngắn hạn mà còn duy trì tăng trưởng bền vững trong suốt năm 2026.