Nhà máy thông minh: Đòn bẩy phát triển công nghiệp bền vững

Phát triển công nghiệp bền vững đòi hỏi chuyển đổi mạnh mẽ mô hình sản xuất. Nhà máy thông minh, ứng dụng công nghệ số trở thành nền tảng nâng cao năng suất, chất lượng.

Thiết lập hệ thống sản xuất hiệu quả cao

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Lê Văn Hiệp, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Miza Nghi Sơn cho biết, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và sự cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc doanh nghiệp chậm trễ trong chuyển đổi số, áp dụng các công nghệ mới sẽ đồng nghĩa với nguy cơ bị tụt hậu, mất thị phần và thậm chí là phá sản.

Một góc nhà máy của Công ty TNHH Miza Nghi Sơn. Ảnh: Quỳnh Nga

Bằng việc đầu tư ứng dụng công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp thiết lập được hệ thống sản xuất, kinh doanh có tính linh hoạt và hiệu quả cao, tối ưu chi phí vận hành, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, giúp lãnh đạo doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và kịp thời.

"Nhận thức được điều này, hiện nay, toàn bộ công nghệ áp dụng tại nhà máy của chúng tôi đều là công nghệ tiên tiến, hiện đại đến từ các nhà cung cấp hàng đầu của Đức, Áo, Thụy Điển, Trung Quốc... Nhà máy có tổng mức đầu tư khoảng 1.500 tỷ đồng, trong đó, mức đầu tư cho phần thiết bị khoảng 1.100 tỷ đồng" - ông Lê Văn Hiệp thông tin. 

Theo ông Lê Văn Hiệp, công suất giai đoạn 1 của nhà máy đạt 120.000 tấn/năm, sản xuất sản phẩm giấy bao bì, bao gói chất lượng cao cung cấp cho các nhà máy bao bì trong và ngoài nước... Nhân công lao động hiện tại của công ty khoảng 250 người.

Với quy mô công ty hiện tại, nếu không sử dụng công nghệ tự động hóa, sẽ cần đến 400 nhân công lao động, đồng thời, việc ứng dụng công nghệ hiện đại cũng giúp tiết kiệm năng lượng như tiêu hao điện giảm 10% so với truyền thống.

"Công nghệ hiện đại còn cho phép chúng tôi linh hoạt lựa chọn nguyên liệu. Chính sách của Miza từ khi vận hành đến nay đó là sử dụng 70-80% nguyên liệu trong nước và công nghệ giúp chúng tôi giải quyết vấn đề này" - ông Lê Văn Hiệp cho hay. 

Xây dựng nền tảng công nghiệp hiện đại

Phát triển nhà máy thông minh không chỉ là xu hướng công nghệ mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền công nghiệp. Việc ứng dụng tự động hóa, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo vào sản xuất giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, tiết giảm chi phí, kiểm soát chất lượng theo thời gian thực và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe của thị trường.

Dây chuyền sản xuất hiện đại tại Công ty TNHH Miza Nghi Sơn. Ảnh: Quỳnh Nga

Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi nguồn lực lớn và sự thay đổi toàn diện về quản trị, nhân lực. Vì vậy, cần có cơ chế, chính sách đủ mạnh để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ hiện đại, qua đó, tạo động lực thúc đẩy hình thành hệ sinh thái nhà máy thông minh - nền tảng cho phát triển công nghiệp bền vững.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Việt Hòa, Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với những biến động khó lường của kinh tế thế giới, việc xây dựng một nền công nghiệp có nền tảng vững chắc, năng lực tự chủ cao và khả năng thích ứng linh hoạt trở thành điều kiện tiên quyết để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia.

Theo đó, trong thời gian tới, Cục Công nghiệp sẽ triển khai nhiều nhóm giải pháp. Một trong số đó là xây dựng nền tảng công nghiệp hiện đại theo hướng số hóa, xanh hóa, và nâng cấp chuỗi giá trị: Hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số toàn bộ hệ thống sản xuất, tự động hóa, IoT, AI, nhất là thúc đẩy nhà máy thông minh đối với dệt may, điện tử, cơ khí, tăng năng suất và chất lượng để thoát khỏi mô hình gia công truyền thống.

Phát triển bền vững ngành chế biến sâu khoáng sản, hiện đại hóa ngành công nghiệp luyện kim đồng thời gắn kết phát triển chuỗi giá trị đất hiếm. Điều này có ý nghĩa chiến lược không chỉ về kinh tế mà còn về an ninh năng lượng, an ninh công nghiệp và vị thế quốc gia.

Đồng thời, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu (GVC), từ lắp ráp sang thiết kế linh kiện, công nghệ lõi, tham gia các mảng giá trị cao như R&D, kiểm thử, logistics thông minh, kết nối sâu với các tập đoàn đa quốc gia thông qua “thu hút FDI có điều kiện”.

Cùng với đó, thu hút đầu tư chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ. Cục sẽ tiếp tục tham mưu lãnh đạo Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính để cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh nhằm đón làn sóng FDI mới vào các ngành công nghiệp mục tiêu.

Ưu tiên thu hút các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ nguồn (sản xuất chip, vật liệu mới, năng lượng sạch, công nghiệp đất hiếm...) và các dự án sản xuất sản phẩm đầu cuối có giá trị (ô tô điện, thiết bị viễn thông, máy công cụ chính xác...).

Bên cạnh ưu đãi thuế, chú trọng yêu cầu chuyển giao công nghệ trong thu hút FDI: Đàm phán với các tập đoàn để đặt trung tâm R&D tại Việt Nam, tuyển dụng và đào tạo nhân sự người Việt vào vị trí kỹ thuật cao.

"Ngoài hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục tận dụng cơ hội từ các dự án đầu tư công lớn, Cục sẽ tham mưu các cơ chế, chính sách khuyến khích việc tăng cường mua sắm hàng hóa sản xuất trong nước với tinh thần “Chính phủ là khách hàng đầu tiên”, hạn chế tối đa việc sử dụng sản phẩm và nguyên liệu nhập khẩu mà trong nước đã sản xuất được" - ông Trần Việt Hòa nói.