Mô hình chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp nào phù hợp trong giai đoạn hiện nay?

​Theo số liệu từ Cục Công Thương địa phương (Bộ Công Thương), đến hết năm 2022, cả nước có 542 cụm công nghiệp đã thành lập do doanh nghiệp làm chủ đầu tư; 436 cụm công nghiệp đã thành lập do đơn vị sự nghiệp công lập làm chủ đầu tư và 36 cụm công nghiệp đã thành lập do Ủy ban nhân dân cấp huyện/cấp xã làm chủ đầu tư.

Hiện trạng các mô hình chủ đầu tư xây dựng tòa nhà hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp thời gian qua

Hiện nay, các địa phương trên cả nước đang tồn tại 3 mô hình chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp: (1) Mô hình doanh nghiệp làm chủ đầu tư; (2) Mô hình đơn vị sự nghiệp công lập làm chủ đầu tư (đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện như Ban quản lý cụm công nghiệp, Trung tâm phát triển cụm công nghiệp, Ban quản lý dự án đơn vị đầu tư xây dựng; đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Công Thương như Trung tâm Khuyến công; đơn vị sự nghiệp khác trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh như Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh, Ban quản lý các khu công nghiệp); (3) Mô hình Ủy ban nhân dân cấp huyện/cấp xã làm chủ đầu tư (chủ yếu là tại cụm công nghiệp hình thành trước Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg).

Theo tổng hợp số liệu từ Cục Công Thương địa phương (Bộ Công Thương), tính đến hết năm 2022, cả nước có 542 cụm công nghiệp đã thành lập do doanh nghiệp làm chủ đầu tư; 436 cụm công nghiệp đã thành lập do đơn vị sự nghiệp công lập làm chủ đầu tư và 36 cụm công nghiệp đã thành lập do Ủy ban nhân dân cấp huyện/cấp xã làm chủ đầu tư.

 Đặc điểm của các mô hình

- Mô hình doanh nghiệp làm chủ đầu tư: Đây là mô hình phù hợp với chủ đề sân khấu Kêu gọi xã hội hóa đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp của Đảng và Nhà nước, phù hợp với xu thế phát triển kinh tế thị trường, đóng góp phần giảm gánh nặng ngân hàng nước. Chủ đầu tư chủ động triển khai nhanh việc đầu tư xây dựng, hoàn thành, duy tu bảo dưỡng các công trình hạ tầng cụm công nghiệp; chủ động, nhanh chóng thu hút đầu tư vào cụm công nghiệp; thủ tục tiếp nhận, cho thuê đất đối với nhà đầu tư thứ cấp thuận lợi;... Tuy nhiên, giá cho thuê mặt bằng tại các cụm công nghiệp do doanh nghiệp làm chủ đầu tư thường cao;chỉ thu hút được các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng các cụm công nghiệp có vị trí quy hoạch thuận lợi về giao thông, kết nối hạ tầng kỹ thuật bên ngoài, gần nguồn lao động,...

- Mô hình đơn vị sự nghiệp công lập và Ủy ban nhân dân cấp huyện/cấp xã làm chủ đầu tư: Đây là những mô hình phù hợp với địa bàn kinh tế - xã hội khó khăn, địa bàn khó thu hút doanh nghiệp làm chủ đầu tư, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp. Cụm công nghiệp tại các địa bàn này được đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật từ nguồn vốn ngân hàng nhà nước; làm như vậy việc đầu tư xây dựng, hoàn thành và duy trì bảo dưỡng các công trình hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp khó khăn, tiến độ thường rất chậm, thiếu đồng bộ; phát sinh thêm bộ máy, nhân sự quản lý cụm công nghiệp;việc cho thuê đất đối với các dự án cấp 1 tại các cụm công nghiệp do Ủy ban nhân dân cấp huyện/cấp xã hoặc đơn vị sự nghiệp không tự chủ tài chính đang gặp rắc rối do luật về đất đai hiện nay chưa đúng quy định xác định đối với trường hợp này.

Mô hình tối ưu hiện nay?

Căn cứ vào những ưu điểm và giới hạn của ba mô hình chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp hiện đang tồn tại, mô hình chủ đầu tư là doanh nghiệp đang được xem là hiệu quả nhất và tối ưu nhất. Việc làm thu hút các nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp giúp nâng cao hiệu quả, thúc đẩy nhanh tiến độ các nhà đầu tư xây dựng cụm hạ tầng công nghiệp; tạo mặt bằng sạch thu hút các dự án đầu tư sản xuất kinh doanh vào cụm công nghiệp.