Đơn giản thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thu hút, giữ chân nhà đầu tư

Cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính đang trở thành động lực quan trọng giúp Việt Nam nâng cao sức hấp dẫn đầu tư, củng cố niềm tin và giữ chân dòng vốn FDI dài hạn.

Cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính đang trở thành động lực quan trọng giúp Việt Nam nâng cao sức hấp dẫn đầu tư, củng cố niềm tin và giữ chân dòng vốn FDI dài hạn.

Cắt giảm thủ tục hành chính, thu hút FDI

Năm 2025, dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục ghi nhận những con số tích cực. Vốn FDI thực hiện đạt 27,62 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong giai đoạn 2021 - 2025. Vốn đăng ký vượt 38 tỷ USD, tăng nhẹ 0,5%.

Đáng chú ý, khu vực châu Âu đang gia tăng hiện diện tại Việt Nam khi tỷ trọng vốn FDI từ khu vực này tăng từ 5,4% năm 2024 lên 7,1% năm 2025 trong tổng số vốn FDI vào việt Nam. Đây là con số khả quan, phản ánh niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam ngày càng tăng.

Theo khảo sát Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) quý IV/2025 của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu hoạt động tại Việt Nam do Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) thực hiện, chỉ số đạt 80 điểm - mức cao nhất kể từ năm 2018. 88% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về triển vọng giai đoạn 2026 - 2030, trong đó 31% cho biết “rất lạc quan”.

Cải cách thủ tục hành chính và phát triển hạ tầng góp phần tăng niềm tin của doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam. Ảnh: Ngọc Minh

Cải cách thủ tục hành chính và phát triển hạ tầng góp phần tăng niềm tin của doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam. Ảnh: Ngọc Minh

Thông tin tới báo chí, Chủ tịch EuroCham Việt Nam Bruno Jaspaert không chỉ nói đến triển vọng thị trường, mà nhấn mạnh rõ việc cải cách thủ tục hành chính và phát triển hạ tầng đã tạo ra thay đổi thực chất trong hoạt động hàng ngày của doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại Việt Nam.

“Điều đáng mừng, các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam thừa nhận rằng, phát triển hạ tầng và cải cách hành chính đều là những lĩnh vực mà chính phủ Việt Nam đã tăng cường, các Nghị quyết đang được triển khai nhằm đơn giản hóa và số hóa các thủ tục hành chính, giúp tăng niềm tin cho doanh nghiệp châu Âu trong quá trình đầu tư, mở rộng đầu tư tại Việt Nam”, Chủ tịch EuroCham Việt Nam nhấn mạnh.

Trên thực tế, thời gian qua, để tạo động lực cho sản xuất kinh doanh, cũng như thu hút các nguồn lực đầu tư nước ngoài vào đất nước, Chính phủ đã liên tục có những chỉ đạo về việc cắt giảm thủ tục hành chính, tạo động lực cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.

Ngày 18/22/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 220/CĐ-TTg yêu cầu các bộ ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thể chế, thực hiện cắt giảm và chuẩn hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, bảo đảm hoàn thành mục tiêu cải cách trong năm 2025 theo Nghị quyết 66/NQ-CP.

Gần đây nhất, tại Phiên chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 2/2026 diễn ra hôm 27/2/2026, Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo tiếp tục rà soát, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, giảm phiền hà, giảm chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp. Thủ tướng cũng nhấn mạnh, thể chế pháp luật vừa là động lực, vừa là nguồn lực của sự phát triển; thể chế phải đi trước dẫn đường, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn các vấn đề nảy sinh trên thực tế, đưa thể chế thành lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Trực tiếp thụ hưởng từ những chính sách của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, trao đổi với Báo Công Thương, ông Phạm Đoàn Tùng - Giám đốc Công ty Cổ phần Dự án & Công nghiệp Top Land, kiêm Chủ tịch Hiệp hội Hỗ trợ Phát triển Công nghiệp Hải Phòng (IDA) đánh giá, việc cắt giảm thủ tục đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, đồng thời góp phần thu hút dòng vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn.

TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, động lực tăng trưởng kinh tế, “tiếp sức” cho doanh nghiệp đó là cải cách thể chế.

TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, động lực tăng trưởng kinh tế, “tiếp sức” cho doanh nghiệp đó là cải cách thể chế.

Ở góc độ chuyên gia, thông tin tới phóng viên Báo Công Thương, TS. Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, động lực tăng trưởng kinh tế, “tiếp sức” cho doanh nghiệp đó là cải cách thể chế. Trọng tâm của cải cách thể chế là chuyển đổi, tháo bỏ những điều luật chồng chéo, không rõ ràng, không hiệu quả, không minh bạch.

Theo TS. Nguyễn Đình Cung: “Hệ thống pháp luật của chúng ta hiện nay thiên về quản lý, cần phải được chuyển sang một hệ thống pháp luật thông thoáng, tạo môi trường thực sự tự do kinh doanh, tự do sáng tạo, kinh doanh bình đẳng với một chi phí tuân thủ thấp. Nếu chuyển sang hệ thống pháp luật thông thoáng, doanh nghiệp được thể hiện hết khả năng của mình để cống hiến, để làm giàu cho bản thân và đất nước”.

7 nhóm nhiệm vụ trong cải cách hành chính của Bộ Công Thương

Thực tiễn, tại Bộ Công Thương, trong quá trình triển khai, thực hiện hai Nghị quyết của Đảng là Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Bộ Công Thương có 223/421 thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa (đạt 52,97%); chi phí tuân thủ giảm 30,61%; thời gian giải quyết giảm 32,72%.

Đáng lưu ý, từ năm 2017 đến nay, việc thực hiện rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến điều kiện đầu tư, kinh doanh, hệ thống điều kiện kinh doanh của Bộ Công Thương đã được triển khai thực chất 66% số điều kiện kinh doanh được bãi bỏ, đơn giản hóa. Từ 1.216 điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Công Thương giảm xuống còn 560 điều kiện.

Các lĩnh vực được cải cách mạnh mẽ gồm: Kinh doanh rượu, thuốc lá, khí, xăng dầu, thương mại điện tử, xúc tiến thương mại, vật liệu nổ công nghiệp, an toàn thực phẩm, xuất nhập khẩu... Việc đơn giản hóa các điều kiện và thủ tục này không chỉ giúp giảm chi phí, thời gian cho doanh nghiệp mà còn tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch và ổn định hơn.

Những con số này không nhỏ nếu đặt trong bối cảnh các lĩnh vực quản lý của ngành vốn rất phúc tạp và rộng lớn như xăng dầu, khí, rượu, thuốc lá, thương mại điện tử, vật liệu nổ công nghiệp, an toàn thực phẩm hay xuất nhập khẩu. Việc rút gọn điều kiện kinh doanh đồng nghĩa với việc giúp doanh nghiệp giảm thời gian chờ đợi, giảm chi phí pháp lý và quan trọng hơn, giảm rủi ro.

Tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp, người dân, tại Quyết định 3739/QĐ-BCT ngày 25/12/2025, Bộ Công Thương đã xác định 7 nhóm nội dung trọng tâm trong công tác cải cách hành chính năm 2026, đó là: Cải cách thể chế; cải cách thủ tục hành chính; cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức; cải cách tài chính công; xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số; công tác chỉ đạo, điều hành, cải cách hành chính.

Cùng với các bộ, ngành, thời gian gần đây, nhiều địa phương đã chủ động cụ thể hóa, cắt giảm thủ tục hành chính, tiếp thêm động lực cho doanh nghiệp. Báo cáo của Sở Công Thương Hải Phòng cho thấy, năm 2025, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 99,71%, thanh toán trực tuyến đạt 88%. Nhiều quy trình nội bộ được cắt giảm tới 50% thời gian xử lý. Hệ thống một cửa vận hành bảo đảm 100% hồ sơ giải quyết đúng hạn.

Một sáng kiến đáng chú ý là xử lý tại chỗ thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), rút ngắn quy trình, tạo nhiều thuận lợi cho giao thương hàng hóa với đối tác. Với những sáng kiến trong cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, năm 2025, vốn FDI vào Hải Phòng đạt 3,8 tỷ USD, xếp thứ 5 cả nước.

Như vậy, trong bối cảnh thế giới nhiều bất định, sự ổn định và thông thoáng của môi trường đầu tư trong nước chính là “điểm tựa” quan trọng nhất để Việt Nam giữ chân dòng vốn, nuôi dưỡng khu vực sản xuất và củng cố vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tác giả: Hoàng Thị Nhất