Công nghiệp hóa chất tăng tốc trên đường đua chuyển đổi số

Quyết định số 726/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040 đã xác định rõ định hướng ứng dụng công nghệ hiện đại, chuyển đổi số và kinh tế số nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW được kỳ vọng là “cú hích” cho quá trình thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với thực tiễn sản xuất của ngành hóa chất.

Theo báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ 4 tháng đầu năm 2026 của Cục Hóa chất, đơn vị đang tích cực phối hợp triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Cục tập trung nghiên cứu xây dựng các bài toán lớn bao gồm: danh mục công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược và định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cho ngành.

Đáng chú ý, định hướng phát triển đang tập trung vào các lĩnh vực như hóa chất tinh khiết và siêu tinh khiết phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn, điện tử, hóa dược, vật liệu tiên tiến. Những lĩnh vực trên đều có giá trị gia tăng lớn và đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch cơ cấu công nghiệp.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, chuyên gia hóa chất Đỗ Thanh Bái, Giám đốc Trung tâm Bảo vệ môi trường và an toàn hóa chất (Hội Hóa học Việt Nam) cho rằng, ngành hóa chất là một trong những lĩnh vực tiếp cận khoa học, công nghệ từ rất sớm do đặc thù sản xuất đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật cao.

Theo ông Đỗ Thanh Bái, đổi mới sáng tạo là chìa khóa giúp ngành hóa chất nâng cao năng lực công nghệ và cải tiến kỹ thuật sản xuất. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc phải chấp nhận rủi ro bởi khi triển khai công nghệ mới, khả năng thất bại luôn tồn tại.

“Thách thức lớn hiện nay vừa nằm ở tài chính, vừa ở con người, từ cơ quan hoạch định chính sách đến đội ngũ nghiên cứu và doanh nghiệp. Đồng thời, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các bên, không thể chỉ dựa vào Nhà nước hay doanh nghiệp riêng lẻ”, ông Đỗ Thanh Bái nhấn mạnh.

Theo báo cáo, Cục Hóa chất cũng đã tổ chức làm việc trực tiếp với nhiều doanh nghiệp, hiệp hội và đơn vị nghiên cứu trong lĩnh vực hóa chất cơ bản, hóa dầu, hóa dược, pin lưu trữ nhằm khảo sát thực tiễn và thảo luận giải pháp thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Nhiều doanh nghiệp hóa chất đã chủ động triển khai chuyển đổi số từ nhiều năm trước dưới áp lực hội nhập và yêu cầu của thị trường quốc tế.

Theo chuyên gia Đỗ Thanh Bái, nhiều doanh nghiệp hóa chất đã chủ động triển khai từ lâu. “Doanh nghiệp đã thực hiện nhiều nội dung liên quan đến chuyển đổi số, minh bạch thông tin và quản trị chất lượng từ nhiều năm nay để phục vụ xuất khẩu và hội nhập. Vì vậy, có thể nói mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp hiện nay là khá cao”, ông Đỗ Thanh Bái cho biết.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc An, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao cho biết, doanh nghiệp đã xác định chuyển đổi số là mục tiêu trọng tâm ngay từ giai đoạn 2020 - 2025.

Theo ông Nguyễn Quốc An, để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, doanh nghiệp phải đồng bộ toàn bộ chuỗi vận hành từ đầu vào sản xuất đến phân phối ra thị trường. Để làm được điều này, doanh nghiệp cần đầu tư cả về máy móc thiết bị, nguồn nhân lực và hệ thống phân phối.

Theo ông, việc đồng bộ dữ liệu và hệ thống quản trị vừa phục vụ sản xuất vừa liên quan trực tiếp đến chính sách bán hàng, chăm sóc khách hàng và người tiêu dùng cuối cùng.

“Cùng với quá trình chuyển đổi số của ngành hóa chất, nhu cầu của thị trường đang thay đổi theo hướng ngày càng đề cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin sản phẩm. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, hoàn thiện quản trị và nâng cao khả năng thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới”, ông An nhấn mạnh.