Công nghiệp hỗ trợ Hà Nội: Tăng dần tỷ lệ nội địa hóa

Hướng tới mục tiêu 9,5% tăng trưởng công nghiệp năm 2026, công nghiệp hỗ trợ Hà Nội được xem là lực kéo quan trọng giúp nâng năng lực sản xuất và tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội (Hansiba), Chủ tịch HĐQT Tập đoàn N&G về kết quả kinh tế năm 2025 về cơ hội, thách thức và giải pháp phát triển công nghiệp hỗ trợ thời gian tới.

Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng công nghiệp 9,5% năm 2026

- Ông đánh giá như thế nào về bức tranh kinh tế Hà Nội năm 2025?

Ông Nguyễn Hoàng: Năm 2025 có thể xem là năm phục hồi mạnh của kinh tế Thủ đô. GRDP ước đạt khoảng 8,5%, mức tăng tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, sức mua chưa hoàn toàn phục hồi. Cùng với đó, nhiều chỉ tiêu vĩ mô ghi nhận kết quả nổi bật: thu ngân sách đạt khoảng 650 nghìn tỷ đồng, vốn đầu tư phát triển xã hội tăng 10,7%; thu hút FDI vượt kế hoạch; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 69,26 tỷ USD, tăng 11,6% so với năm 2024; dư nợ tín dụng tăng hơn 22,7%.

Nhà máy Onaga Nhật Bản tại Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội (HANSSIP). Ảnh: N.H

Những con số này phản ánh nỗ lực của thành phố trong cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. Đồng thời tạo nền tảng để Hà Nội tự tin đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong giai đoạn tiếp theo.

- Mục tiêu GRDP 11% năm 2026, trong đó công nghiệp tăng 9,5% của Hà Nội mang lại yêu cầu và thách thức gì cho khối công nghiệp hỗ trợ, thưa ông?

Ông Nguyễn Hoàng: Đây là mục tiêu rất quyết liệt và đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ. Để đạt được, Hà Nội cần một “cuộc cách mạng” trong tổ chức sản xuất, quản trị và phát triển doanh nghiệp, nhất là công nghiệp hỗ trợ, bộ phận nền tảng của công nghiệp.

Công nghiệp hỗ trợ là mắt xích cốt lõi, bởi không có linh kiện, phụ trợ thì không thể có công nghiệp sản xuất cuối cùng. Khi phát triển tốt công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nội địa mới tham gia sâu chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn, hình thành hệ sinh thái sản xuất bền vững, qua đó tạo dư địa tăng trưởng lâu dài.

Tuy nhiên, tăng trưởng công nghiệp Thủ đô vẫn chưa tương xứng tiềm năng. Điểm nghẽn lớn là vốn, cơ chế và thủ tục. Nhiều đơn hàng công nghiệp hỗ trợ có vòng đời đầu tư 18 - 24 tháng trước khi tạo doanh thu, trong khi nguồn tín dụng chủ yếu ngắn hạn 3 - 6 tháng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần hạ tầng hiện đại, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tăng nội lực doanh nghiệp, chìa khóa tạo bứt phá

- Theo ông, ưu tiên trọng tâm nào để công nghiệp hỗ trợ Hà Nội phát triển mạnh giai đoạn tới?

Ông Nguyễn Hoàng: Giai đoạn 2026–2030, Hà Nội cần tập trung phát triển bền vững công nghiệp hỗ trợ để nâng vị thế trung tâm công nghiệp, đổi mới sáng tạo. Chủ trương đã rõ, điều quan trọng hiện nay là cách tổ chức thực thi. Doanh nghiệp cần nhất là thị trường và thị phần để sản phẩm có chỗ đứng.

Chúng ta có hai thị trường lớn cần khai thác đồng thời. Thứ nhất, là thị trường quốc tế, nơi sản phẩm công nghiệp hỗ trợ có thể xuất khẩu và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ hai, là thị trường trong nước, không chỉ với quy mô hơn 100 triệu dân mà còn là thị trường gắn với khối doanh nghiệp FDI, các tập đoàn đa quốc gia đang sản xuất tại Việt Nam và Hà Nội. Khối này hiện đóng góp khoảng 20 - 30% GDP của Việt Nam. Nếu doanh nghiệp nội địa không tham gia sâu, chúng ta sẽ bỏ lỡ một thị phần rất lớn và mất cơ hội nâng cao năng lực tự chủ sản xuất.

- Hiệp hội đã đề xuất những kiến nghị, giải pháp nào để khai thác hiệu quả hai thị trường này, thưa ông?

Ông Nguyễn Hoàng: Chúng tôi đã kiến nghị Chính phủ và thành phố thúc đẩy cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhằm mở rộng thị trường trong nước và quốc tế.

Ông Nguyễn Hoàng – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội (Hansiba).

Về thị trường - hợp tác, doanh nghiệp Hà Nội cần tăng liên kết với tập đoàn FDI sản xuất tại Việt Nam. Khi tham gia chuỗi toàn cầu, doanh nghiệp nội địa không chỉ có đơn hàng lớn mà còn đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng GRDP.

Về sản xuất cho quốc phòng và dân sinh, công nghiệp hỗ trợ có thể tham gia sản xuất linh kiện công nghệ cao, kể cả hàng không vũ trụ. Nhật Bản là minh chứng, doanh nghiệp nhỏ vẫn có thể làm linh kiện phức tạp. Đây là dư địa lớn cho Hà Nội đa dạng sản phẩm, mở rộng xuất khẩu.

Về cơ chế – nguồn lực, doanh nghiệp cần được tháo gỡ thủ tục, chính sách và vốn để đủ điều kiện tham gia chuỗi sản xuất.

Hà Nội hiện hỗ trợ xây dựng mô hình nhà máy chuẩn quốc tế. Hansiba, Tập đoàn N&G và 10 doanh nghiệp hội viên Mạng lưới ngành hàng không vùng Kobe (KAN) - Nhật Bản đã ký thỏa thuận hợp tác thành lập Tổ hợp Techno Park Việt Nam - Nhật Bản, hướng tới sản xuất linh kiện công nghệ cao, trong đó có linh kiện cho hàng không vũ trụ. Ba nhà máy đã hoàn thiện, một nhà máy sản xuất thử và được Airbus kiểm nghiệm vòng ba. Dự kiến quý I/2026, sẽ cung ứng sản phẩm trực tiếp cho hãng máy bay như Airbus.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Nhật Bản mong muốn hợp tác sâu với Hà Nội do chi phí cạnh tranh so với Trung Quốc, Thái Lan. Đây là cơ hội vàng để nâng tầm sản xuất, mở rộng thị phần, gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu.

- Theo ông, đâu là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay và giải pháp để tạo đột phá cho công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 – 2030?

Ông Nguyễn Hoàng: Khi chúng tôi làm việc với các đối tác Nhật Bản, có một điểm rất đáng mừng là các đối tác không chỉ đánh giá cao mà còn dành nhiều thiện cảm cho Việt Nam, mong muốn hợp tác lâu dài và hỗ trợ Việt Nam phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, quá trình triển khai cho thấy vẫn tồn tại vòng lặp “con gà, quả trứng”. Theo đó, cơ quan quản lý mong doanh nghiệp chứng minh năng lực trước, trong khi doanh nghiệp lại cần cơ chế, chính sách để đủ điều kiện triển khai.

Trong giai đoạn tới, chúng tôi kỳ vọng Hà Nội có những chính sách đột phá, đặc thù riêng cho công nghiệp hỗ trợ. Bởi nếu được thúc đẩy đúng hướng, doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ có thể tham gia sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu, mở rộng thị phần tại Hà Nội và trong nước và phát triển công nghiệp hỗ trợ phục vụ quốc phòng.

Một nút thắt lớn hiện nay là vốn và cơ chế tài chính. Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thường phải mất tới 24 tháng thử nghiệm trước khi sản phẩm được công nhận. Trong khi đó, ngân hàng thương mại chỉ cho vay ngắn hạn 3–6 tháng, khiến doanh nghiệp khó tiếp cận vốn để thực hiện các đơn hàng lớn từ các tập đoàn quốc tế.

Do đó, chúng tôi kiến nghị thành lập Quỹ phát triển công nghiệp Thủ đô, có thể trực thuộc Quỹ đầu tư phát triển Thành phố hoặc độc lập, huy động vốn Nhà nước, tư nhân, hiệp hội. Quỹ sẽ hỗ trợ dự án công nghiệp hỗ trợ, giúp doanh nghiệp vượt rào cản tài chính và tăng sức cạnh tranh.

Ngoài vốn, nhân lực công nghệ cao là then chốt. Hà Nội cần chương trình đào tạo gắn chuẩn quốc tế, thu hút chuyên gia. Đồng thời, xây dựng đề án hành động dài hơi về công nghiệp hỗ trợ, triển khai theo giai đoạn, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 11% năm 2026 và phát triển bền vững.

Xin cảm ơn ông!