Công nghệ an toàn công nghiệp không thể chỉ 'đạt chuẩn tối thiểu'

Cùng với tốc độ phát triển công nghiệp và đô thị, các tiêu chuẩn an toàn tại nhà máy, trung tâm dữ liệu đang ngày càng được nâng lên ở mức cao hơn

Với tình hình biến đổi khí hậu, đô thị hóa và công nghiệp hóa diễn ra nhanh chóng trên toàn thế giới, yêu cầu về an toàn phòng cháy chữa cháy, quản lý rủi ro và bảo vệ công trình đang trở thành vấn đề được nhiều quốc gia quan tâm. Một trong những tổ chức hoạt động lâu năm trong lĩnh vực này là VdS Schadenverhütung GmbH (VDS), tổ chức của Đức chuyên về chứng nhận an toàn, phòng cháy chữa cháy, quản lý rủi ro và kiểm định hệ thống bảo vệ công trình.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương tại TP. Thượng Hải tháng 5 vừa qua, ông Lothar Sysk, Trưởng đại diện VDS tại Trung Quốc và phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương, cho rằng cùng với tốc độ phát triển công nghiệp, các quốc gia như Việt Nam sẽ ngày càng cần những tiêu chuẩn an toàn ở mức cao hơn thay vì chỉ đáp ứng yêu cầu tối thiểu.

Sự phát triển của công nghệ thúc đẩy các tiêu chuẩn an toàn khắt khe hơn

- VDS được biết đến là tổ chức chuyên về giải pháp an toàn và phòng ngừa rủi ro. Hiện nay, công nghệ và xu hướng mới mà VDS đang tập trung là gì, thưa ông?

Ông Lothar Sysk: Có thể nói chúng tôi luôn cố gắng theo sát những công nghệ tiên tiến nhất. Tuy nhiên, thực tế là công nghệ thường phát triển nhanh hơn các tiêu chuẩn quản lý. Với vai trò là một tổ chức chứng nhận, chúng tôi phải dựa trên hệ thống tiêu chuẩn để kiểm định sản phẩm. Trong khi đó, quá trình xây dựng và ban hành tiêu chuẩn lại cần rất nhiều thời gian.

Điều này đồng nghĩa ngành công nghiệp thường đi trước các cơ quan chứng nhận hoặc quy định pháp lý một bước. Một công nghệ mới có thể đã xuất hiện trên thị trường, nhưng để có tiêu chuẩn đánh giá đầy đủ cho công nghệ đó cần thêm thời gian nghiên cứu, thảo luận và thống nhất ở cấp quốc gia hoặc quốc tế.

Dù vậy, VDS không chỉ đơn thuần là một phòng thí nghiệm thử nghiệm sản phẩm. Chúng tôi còn trực tiếp tham gia xây dựng tiêu chuẩn. Hiện VDS tham gia khoảng 90 ủy ban xây dựng tiêu chuẩn ở nhiều cấp độ khác nhau, từ tiêu chuẩn quốc gia của Đức, tiêu chuẩn châu Âu cho đến tiêu chuẩn quốc tế và ISO.

Đây là điểm rất quan trọng. Bởi trong nhiều trường hợp, các hướng dẫn kỹ thuật nội bộ của VDS còn nghiêm ngặt hơn các tiêu chuẩn thông thường trên thị trường. Chúng tôi không chỉ kiểm tra xem sản phẩm "có đạt chuẩn hay không", mà còn đánh giá mức độ an toàn thực tế khi đưa vào vận hành.

Ví dụ tại châu Âu, nhiều sản phẩm muốn lưu hành cần đạt chứng nhận CE (Tuân thủ Tiêu chuẩn châu Âu). Tuy nhiên, chứng nhận CE chủ yếu thể hiện sản phẩm đáp ứng yêu cầu cơ bản của thị trường châu Âu. Trong khi đó, tiêu chuẩn VDS được đánh giá ở mức cao hơn về an toàn và độ tin cậy.

Tôi cho rằng trong thời gian tới, nhu cầu về các công nghệ an toàn tiên tiến sẽ tăng rất nhanh, đặc biệt trong các lĩnh vực như trung tâm dữ liệu, nhà máy sản xuất công nghệ cao, hệ thống điện, công trình đô thị và hạ tầng công nghiệp.

Ngày nay, vấn đề không còn là "có hệ thống phòng cháy chữa cháy hay không", mà là hệ thống đó có thực sự đáng tin cậy trong tình huống khẩn cấp hay không. Khi xảy ra sự cố, tiêu chuẩn thấp hay chất lượng không ổn định có thể khiến thiệt hại tăng lên rất lớn.

Biến đổi khí hậu khiến rủi ro cháy nổ ngày càng phức tạp

- Biến đổi khí hậu đang khiến thiên tai và thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều. Theo ông, điều này sẽ tác động như thế nào đến lĩnh vực an toàn và phòng cháy chữa cháy trong tương lai?

Ông Lothar Sysk: Đây là vấn đề rất đáng quan tâm. Tại VDS, chúng tôi có bộ phận chuyên nghiên cứu về thảm họa tự nhiên, chẳng hạn như lũ lụt hoặc giông sét. Chúng tôi xây dựng cơ sở dữ liệu và phối hợp chặt chẽ với các công ty bảo hiểm để phân tích các rủi ro thực tế.

Ví dụ, nếu xảy ra giông sét tại một khu vực nhất định và một hệ thống điện bị hư hỏng, chúng tôi có thể kiểm tra chính xác thời gian, vị trí xảy ra hiện tượng đó để xác minh mức độ thiệt hại. Điều này giúp các công ty bảo hiểm có thêm cơ sở đánh giá sự cố một cách minh bạch và chính xác.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là xu hướng rủi ro đang gia tăng trên phạm vi toàn cầu. Biến đổi khí hậu không chỉ làm tăng nguy cơ cháy rừng mà còn kéo theo nhiều nguy cơ cháy nổ trong khu đô thị và khu công nghiệp.

Nhiệt độ tăng cao, thời tiết cực đoan, hệ thống điện chịu tải lớn hơn và mật độ công trình ngày càng dày đặc đều khiến rủi ro cháy nổ trở nên phức tạp hơn trước đây.

Vai trò của công nghệ an toàn sẽ thay đổi đáng kể. Trước đây, nhiều doanh nghiệp chỉ coi hệ thống phòng cháy chữa cháy là yêu cầu bắt buộc để hoàn thiện thủ tục pháp lý. Nhưng hiện nay, doanh nghiệp bắt đầu nhìn nhận đây là yếu tố trực tiếp liên quan đến vận hành sản xuất, tài sản và tính mạng con người.

Tôi nghĩ các quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, sẽ phải đầu tư mạnh hơn vào năng lực phòng ngừa rủi ro trong thời gian tới. Khi tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa tăng nhanh, áp lực lên hạ tầng an toàn cũng tăng theo.

Một thách thức lớn hiện nay là nhiều nơi vẫn ưu tiên yếu tố chi phí thấp. Nhưng đối với lĩnh vực an toàn, giá rẻ không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt. Các hệ thống bảo vệ phải hoạt động ổn định trong những thời điểm quan trọng nhất. Nếu thiết bị không đạt chất lượng, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.

Tôi luôn nói với các chủ đầu tư và người quản lý công trình rằng, khi lựa chọn hệ thống an toàn, hãy nghĩ đến khả năng bảo vệ con người trước tiên. Nếu sử dụng các sản phẩm đạt tiêu chuẩn cao, họ sẽ yên tâm hơn rất nhiều trong quá trình vận hành công trình.

Tiêu chuẩn quốc tế nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt

- Việt Nam đang thu hút mạnh dòng vốn đầu tư vào công nghiệp, công nghệ cao, hạ tầng. Theo ông, các tiêu chuẩn an toàn quốc tế sẽ đóng vai trò như thế nào trong quá trình phát triển này?

Ông Lothar Sysk: Tôi làm việc cho VDS từ năm 1999 và hiện là trưởng đại diện tại Trung Quốc, đồng thời phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương từ năm 2007. Vì vậy, tôi đã đi công tác đến Việt Nam trong nhiều năm. Chúng tôi có nhiều đối tác ở đây, thực hiện giám sát sản phẩm để bảo đảm các sản phẩm họ sản xuất tuân thủ chứng nhận phê duyệt của VDS. Tôi nhìn thấy tiềm năng rất lớn ở quốc gia này, số lượng đối tác của VDS tại Việt Nam đã tăng lên đáng kể theo thời gian.

Điều đó cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng quan tâm hơn đến tiêu chuẩn an toàn quốc tế. Đây là xu hướng tất yếu khi Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và thu hút nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn.

Các nhà đầu tư quốc tế hiện không chỉ quan tâm đến chi phí sản xuất mà còn chú ý rất nhiều đến tiêu chuẩn vận hành, quản trị rủi ro và mức độ an toàn của nhà máy.

Vì vậy, tôi cho rằng thị trường Việt Nam có nhiều dư địa phát triển đối với các công nghệ chứng nhận an toàn, phòng cháy chữa cháy và quản lý rủi ro tiên tiến.

Tất nhiên, quá trình này cần thời gian. Nhưng chúng tôi sẵn sàng hợp tác lâu dài với Việt Nam. Không chỉ ở cấp độ doanh nghiệp, tôi nghĩ còn có thể mở rộng sang các hoạt động như hội thảo chuyên ngành, diễn đàn kỹ thuật hoặc hợp tác với cơ quan quản lý.

Nếu các tiêu chuẩn quốc tế uy tín được áp dụng rộng rãi hơn, điều đó sẽ góp phần nâng cao mức độ an toàn cho các công trình và hỗ trợ quá trình phát triển bền vững của Việt Nam.

Theo tôi, khi nền kinh tế phát triển nhanh, yêu cầu về an toàn cũng phải được nâng lên tương ứng. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật hay chi phí đầu tư, mà còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến con người, tài sản và sự ổn định lâu dài của nền kinh tế.

- Trân trọng cảm ơn ông!