Thị trường toàn cầu 'đổi pha' sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump (TH)

Thị trường toàn cầu phản ứng nhanh hơn thực tế

Sau tuyên bố ngừng bắn kéo dài 2 tuần của Tổng thống Mỹ Donald Trump, thị trường tài chính toàn cầu đã lập tức phản ứng. Dòng tiền dịch chuyển rõ nét từ các kênh trú ẩn an toàn như USD và trái phiếu sang cổ phiếu, tiền điện tử và các tài sản có mức sinh lời cao hơn. Tuy nhiên, diễn biến này cũng đặt ra một vấn đề đáng lưu ý, đó là liệu thị trường đang phản ứng hợp lý, hay đang đi trước thực tế trong một bối cảnh còn nhiều bất định?

Thị trường tài chính toàn cầu phản ứng mạnh sau tín hiệu ngừng bắn, với dòng tiền dịch chuyển sang các tài sản rủi ro. Ảnh minh hoạ.

Cụ thể, sáng 8/4 (Theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social: “Tôi đã đồng ý tạm dừng các cuộc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn hai chiều”.

Tổng thống Mỹ cho biết, quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Washington đã đạt được các mục tiêu quân sự đề ra, đồng thời tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài với Iran cũng như ổn định tình hình tại Trung Đông.

Ngay sau đó, tại Mỹ, hợp đồng tương lai gắn với chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 967 điểm, tương đương 2,1%, trong khi S&P 500 và Nasdaq 100 lần lượt tăng 2,1% và 2,3%. Cùng thời điểm, chứng khoán châu Á và châu Âu đồng loạt tăng từ 4% đến 5%, cho thấy sự lan tỏa nhanh của tâm lý thị trường trên phạm vi toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, thị trường năng lượng ghi nhận sự điều chỉnh mạnh hiếm thấy. Cụ thể, giá dầu WTI giảm từ 16% đến 18%, lùi về vùng 90 - 93 USD/thùng, sau khi đã tăng hơn 70% từ đầu năm. 

Trên thị trường tiền tệ, chỉ số USD Index giảm 1% xuống 98,97 điểm. Các đồng tiền chủ chốt như yên Nhật, euro, bảng Anh và nhóm tiền tệ hàng hóa đồng loạt tăng giá. Nhiều loại tài sản cùng biến động theo một hướng, cho thấy dòng tiền đang rời khỏi trạng thái phòng thủ và quay lại các tài sản rủi ro.

Do đó, nhịp tăng của thị trường chứng khoán hay sự điều chỉnh của giá dầu cần được nhìn nhận như một phản xạ mang tính kỹ thuật, hơn là sự xác lập xu hướng ổn định. Thị trường quốc tế chưa có thêm dữ liệu đủ mạnh, để củng cố cho một chu kỳ tăng trưởng bền vững. 

Nhận định của các chuyên gia quốc tế đều cho thấy một điểm chung. Đó là phản ứng tích cực của thị trường xuất phát từ việc kịch bản xấu tạm thời được loại bỏ, chứ chưa phải từ những nền tảng ổn định mới được thiết lập.

Nói cách khác, thị trường toàn cầu không chờ đợi sự chắc chắn, mà đang chủ động đi trước. Nhưng việc “đi trước”, nếu không được củng cố bằng các yếu tố thực chất, rất dễ chuyển từ lợi thế thành rủi ro. Những nhịp tăng của chứng khoán hay sự hạ nhiệt của giá dầu vì vậy cần được nhìn nhận như một phản xạ mang tính kỳ vọng, hơn là dấu hiệu của một chu kỳ ổn định bền vững.

Theo ông Jay Woods, Giám đốc chiến lược thị trường tại Freedom Capital Markets, thị trường ngày càng có xu hướng “đi trước” các quyết định chính sách. Điều này phản ánh rõ nét đặc điểm của giai đoạn hiện nay, khi dòng tiền vận động chủ yếu dựa trên kỳ vọng, thay vì các yếu tố đã được xác lập.

Sự điều chỉnh kỳ vọng lần này mang tính hai mặt. Một mặt, phản ánh tâm lý giải tỏa sau giai đoạn căng thẳng kéo dài. Mặt khác, điều này cho thấy nhà đầu tư đang sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn, dù các yếu tố nền tảng chưa cải thiện tương ứng. Khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế, vì thế, vẫn là biến số đáng lưu ý.

Giai đoạn điều chỉnh kỳ vọng

Một điểm đáng chú ý là dù thị trường có tín hiệu tích cực, các chuyên gia vẫn giữ quan điểm thận trọng khi đánh giá triển vọng trong thời gian tới.

Theo ông Shingo Ide, chiến lược gia tại NLI Research Institute, sự tham gia của các bên trung gian giúp gia tăng mức độ tin cậy nhất định. Tuy nhiên, khoảng cách giữa các bên vẫn còn lớn. Điều này khiến “khoảng lặng” hiện tại mang tính thử nghiệm nhiều hơn là ổn định.

Ở góc độ tiền tệ và lãi suất, những biến động gần đây phản ánh quá trình điều chỉnh kỳ vọng chính sách trong bối cảnh rủi ro năng lượng tạm thời hạ nhiệt. Áp lực lạm phát vì vậy có dấu hiệu dịu bớt, qua đó tác động tới dự báo điều hành của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, như nhận định của ông Ray Attrill tại National Australia Bank, mặt bằng giá năng lượng vẫn duy trì ở mức cao so với trước đó, đồng nghĩa với việc các rủi ro trong trung hạn chưa thể loại bỏ.

Một điểm đáng chú ý khác là sự thận trọng trong các nhận định lạc quan. Việc giảm căng thẳng tại khu vực Trung Đông giúp cải thiện tâm lý rủi ro. Song câu hỏi then chốt vẫn nằm ở tốc độ phục hồi của hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp trong việc quay lại tuyến đường chiến lược. 

Ở góc độ thị trường, ông Neil Shearing, Kinh tế trưởng tại Capital Economicscho rằng, yếu tố then chốt hiện nay là khả năng vận hành của eo biểnHormuz. Mặc dù đã xuất hiện những tín hiệu tích cực về khả năng nối lại lưu thông, song các điều kiện cụ thể vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Theo đó, một số đề xuất liên quan đến việc áp dụng phí quá cảnh, nếu được triển khai, có thể làm gia tăng chi phí vận chuyển. "Tuy nhiên, tác động trực tiếp tới mặt bằng giá năng lượng toàn cầu được đánh giá là không quá lớn. Trong trường hợp dòng chảy năng lượng từng bước được khôi phục, thị trường vẫn cần một khoảng thời gian nhất định để điều chỉnh'', ông Shearing nhấn mạnh.

Ở một khía cạnh khác, các yếu tố tâm lý thị trường cũng được đánh giá là chưa thực sự ổn định. Nhận định của ông Martin Whetton tại Westpac mang tính cảnh báo rõ rệt, những nhịp “giảm nhiệt” ngắn hạn chưa đủ để khiến nhà đầu tư yên tâm quay trở lại thị trường một cách bền vững. 

Khi các yếu tố nền tảng chưa thực sự cải thiện, sự lạc quan hiện tại của thị trường nhiều khả năng chỉ mang tính ngắn hạn. Diễn biến thị trường lúc này chủ yếu dựa vào kỳ vọng, nên nếu không có những tín hiệu tích cực rõ ràng hơn, xu hướng tăng có thể sớm đảo chiều.

Diễn biến hiện tại vì vậy cần được nhìn nhận thận trọng, không chỉ như tín hiệu tích cực tức thời, mà còn là phép thử đối với độ bền của niềm tin thị trường trong giai đoạn tới.

Lê Vân