TẬN DỤNG CƠ HỘI TỪ HIỆP ĐỊNH CPTPP

​Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang khu vực này tăng gần gấp đôi, từ 6,3 tỷ USD lên 11,7 tỷ USD trong cùng kỳ. Đồng thời, xuất siêu sang các thị trường này cũng tăng mạnh, từ 3,9 tỷ USD lên 11,01 tỷ USD, góp phần tích cực vào ổn định kinh tế vĩ mô của Việt Nam.

Không chỉ đóng góp vào sự tăng trưởng thương mại với các quốc gia CPTPP mà còn góp phần đáng kể vào tổng thương mại giữa Việt Nam và toàn bộ khu vực châu Mỹ, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2023 đạt 137,7 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 114,5 tỷ USD.

CPTPP mở ra cơ hội cho nhiều ngành hàng, đặc biệt là ngành dệt may - một trong những ngành mũi nhọn của Việt Nam. Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam khẳng định, CPTPP là FTA tạo ra cơ hội lớn cho ngành dệt may Việt Nam tiếp cận các thị trường như Canada, Australia và New Zealand - những thị trường mà trước đây Việt Nam khó có thể thâm nhập sâu.

Hiệp định không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp ngành dệt may thích ứng với quy trình mua hàng của các đối tác nhập khẩu trong khối CPTPP. Đặc biệt, các yêu cầu về chứng nhận xuất xứ của CPTPP đã thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, từ khâu nguyên liệu đầu vào cho đến sản xuất, tạo ra lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ trên thị trường toàn cầu.

Dự kiến trong năm 2024, ngành dệt may Việt Nam sẽ tiếp tục đạt mức kim ngạch xuất khẩu từ 43-44 tỷ USD. Tuy nhiên, để khai thác tối đa các ưu đãi về thuế quan từ CPTPP, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, tối ưu hóa quy trình sản xuất và cung ứng, và hướng đến tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thông qua các mô hình sản xuất dưới thương hiệu gốc (OBM) hoặc sản xuất theo thiết kế gốc (ODM). Đây được xem là những yếu tố then chốt để nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp dệt may Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Dù đã đạt được những kết quả khả quan, thương mại giữa Việt Nam và các quốc gia châu Mỹ trong khối CPTPP vẫn còn đối diện với nhiều thách thức. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và ba thị trường Canada, Mexico, Peru trong CPTPP chỉ chiếm khoảng 2% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam. Thêm vào đó, tốc độ tăng trưởng thương mại với nhóm nước này vẫn chưa ổn định, khi tỷ trọng thương mại chỉ chiếm 1,2% vào năm 2019, tăng lên 2% vào năm 2021 nhưng lại giảm xuống 1,7% vào năm 2023.

Hiện thị phần của một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam tại các thị trường lớn như Canada đang có dấu hiệu suy giảm. Ví dụ, thị phần thủy sản của Việt Nam tại Canada đã giảm từ 6,4% vào năm 2019 xuống còn 5,6% vào năm 2023. Điều này đặt ra thách thức lớn cho doanh nghiệp Việt trong việc duy trì và mở rộng thị phần tại các quốc gia CPTPP.

Hiện các thành viên CPTPP đang tiến hành rà soát tổng thể quá trình thực thi hiệp định để tìm kiếm các không gian hợp tác mới. Mặc dù CPTPP đã mang lại nhiều cơ hội, song dư địa phát triển thương mại giữa Việt Nam và các quốc gia thành viên vẫn còn rất lớn. Với việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP và nhiều nền kinh tế khác đang xin gia nhập, các cơ hội hợp tác trong khuôn khổ hiệp định này sẽ ngày càng mở rộng.

Doanh nghiệp Việt Nam cần nắm bắt rõ ràng các lợi ích và cách thức tận dụng CPTPP. Khoảng cách địa lý xa xôi giữa Việt Nam và các quốc gia châu Mỹ là một rào cản lớn về chi phí vận chuyển, do đó, cần có cơ chế hợp tác chuyên sâu và kết nối chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp hai bên. Đồng thời, việc xây dựng các kết nối doanh nghiệp trong hệ sinh thái tận dụng FTA, mở rộng các hình thức hợp tác song phương như Việt Nam-Canada, Việt Nam-Mexico, và Việt Nam-Peru là cần thiết để thúc đẩy hợp tác hiệu quả hơn trong tương lai.

Hiệp định CPTPP đã và đang mở ra nhiều cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là trong việc mở rộng xuất khẩu sang khu vực châu Mỹ. Tuy nhiên, để khai thác triệt để tiềm năng từ hiệp định này, các doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt các cơ hội, đầu tư vào công nghệ, tối ưu hóa quy trình sản xuất, và tìm kiếm cơ hội hợp tác với các đối tác trong khối CPTPP.

 Doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng lợi thế của Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và các cửa ngõ chiến lược như Canada, Mexico, Chile, Peru để mở rộng xuất khẩu.

 ​