DOANH NGHIỆP CẦN QUAN TÂM NHỮNG VẤN ĐỀ GÌ KHI BỊ KIỆN PHÒNG VỆ THƯƠNG MẠI

Khi bị vào tầm ngắm, các sản phẩm đều bị điều tra cả thuế chống bán phá giá và thuế đối kháng. Vì vậy, các doanh nghiệp sản xuất của Việt Nam cần theo dõi thông tin cảnh báo, nắm xu thế và tình hình các vụ việc phòng vệ thương mại liên quan đến mặt hàng mình sản xuất kể cả của các nước khác và khi bị điều tra, cần tích cực phối hợp cung cấp thông tin để tránh bị áp thuế cao.

Để giúp các doanh nghiệp chủ động phòng tránh bị cáo buộc bán phá giá, lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, Thương vụ Việt Nam đã và đang tổ chức nhiều sự kiện phổ biến Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), hiểu về nguyên tắc xuất xứ và cách thức khai thác nguyên tắc xuất xứ cộng gộp trong sản xuất… và vận động Chính phủ Canada tài trợ cho dự án phát triển cơ sở dữ liệu các sản phẩm đầu vào gắn với năng lực cung cấp thỏa mãn tiêu chuẩn xuất xứ để khai thác hiệu quả và bền vững các Hiệp định Thương mại tự do.

Để chủ động ứng phó, giảm thiểu các thiệt hại khi xuất khẩu ra thị trường quốc tế, bên cạnh vai trò của các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, thì vai trò của các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài cũng vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ cung cấp thông tin, cảnh báo sớm, cảnh báo từ xa các mặt hàng có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại; hỗ trợ làm rõ quy định điều tra của Chính phủ nước nhập khẩu.

Theo thống kê, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây và cũng là thị trường điều tra phòng vệ thương mại nhiều nhất đối với hàng xuất khẩu Việt Nam. Tổng số các vụ việc phòng vệ thương mại nước này điều tra đối với hàng hóa Việt Nam khoảng 60 vụ. Từ đầu năm 2024, trung bình cứ mỗi tháng Hoa Kỳ khởi xướng một vụ, chưa kể rà soát hàng năm, Hoa Kỳ cũng rà soát khoảng 20 vụ.

Vì vậy, các doanh nghiệp cần luôn có tâm thế sẵn sàng ứng phó, xử lý khi vụ việc xảy ra để đảm bảo có thể hợp tác đầy đủ, cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan điều tra nhằm hướng tới kết quả có lợi nhất.

Khi bị kiện phòng vệ thương mại, doanh nghiệp của Việt Nam hợp tác đầy đủ với Bộ Thương mại Hoa Kỳ (điều tra trợ cấp) và Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ (điều tra về thiệt hại). Tiếp đến, khi xuất khẩu, các doanh nghiệp nên tìm hiểu trước quy định pháp luật, thực tiễn điều tra của Hoa Kỳ thông qua các buổi hội thảo, đào tạo của Bộ Công Thương (Cục Phòng vệ thương mại) để có thể hình dung là quy trình điều tra, thủ tục, yêu cầu của Bộ Thương mại Hoa Kỳ. Doanh nghiệp cũng nên tìm hiểu những mặt hàng Hoa Kỳ đã điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại để xem xét, đa dạng hóa nguồn nguyên liệu đầu vào, tránh bị vướng vào các vụ kiện lẩn tránh thuế khiến hàng hóa sẽ bị kiểm tra nghiêm ngặt và có nguy cơ bị trả lại.

Trong thời gian qua, Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ luôn chủ động tiếp xúc, gặp gỡ, trao đổi, thăm dò thông tin từ phía luật sư (các công ty Luật như BakerHostetler, Squire Patton  Boggs, Steptoe), chính quyền, hiệp hội Hoa Kỳ để có thể  đánh giá, phân tích, đưa ra những cảnh báo với doanh nghiệp Việt Nam.

Thương vụ cũng sẵn sàng hỗ trợ cung cấp thông tin, phối hợp với cơ quan trong nước (Cục Phòng vệ thương mại), các Hiệp hội của Việt Nam để làm việc với phía Hoa Kỳ trong các vụ kiện phòng vệ thương mại nói chung và trợ cấp nói riêng, cam kết sẽ luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, hiệp hội trong thời gian tới.

Hiện nay, Australia đã khởi xướng 19 vụ điều tra phòng vệ thương mại với hàng xuất khẩu của Việt Nam, trong đó 13 vụ việc chống bán phá giá, 5 vụ chống trợ cấp. Các mặt hàng bị điều tra chủ yếu là các mặt hàng kim loại (nhôm, thép). Số lượng các vụ việc ngày càng gia tăng kể từ năm 2016 đến nay, cao nhất là năm 2020 với 7 vụ việc.

Hầu hết các vụ việc Australia điều tra với hàng hóa Việt Nam đều có kết quả khá tích cực, do biên độ phá giá và trợ cấp không đáng kể hoặc không gây thiệt hại cho ngành sản xuất nội địa của Australia. Gần đây nhất, Chính phủ Australia thông báo điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp với thanh cốt thép cuộn vòng cán nóng từ Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam.

Trong các vụ điều tra chống bán phá giá gần đây, Australia thường đưa ra bản câu hỏi điều tra về tình hình thị trường của Việt Nam không khác nhiều so với các vụ điều tra chống trợ cấp. Các cơ quan và doanh nghiệp Việt Nam đã hợp tác và nộp bản trả lời đúng thời hạn quy định. Thương vụ cũng thường xuyên cập nhật và thông báo về Cục Phòng vệ thương mại, Vụ châu Á – châu Phi.

Với trường hợp nhôm định hình nhập khẩu của Việt Nam vào Australia, Thương vụ phối hợp với Cục Phòng vệ thương mại đã có trả lời cụ thể. Vụ việc có liên quan tới quy trình rà soát và quyết định của Bộ trưởng Bộ Công nghiệp Australia. Do đó, chúng tôi lưu ý, ngay sau khi có quyết định không phải chịu áp thuế phòng vệ thương mại của Australia, chúng ta cần lưu ý và cập nhật thông tin thường xuyên.

Australia có một Ban rà soát chống bán phá giá, rà soát độc lập các quyết định của Bộ trưởng hoặc ủy viên của Ủy ban chống bán phá giá trên cơ sở hồ sơ đề nghị của các bên liên quan. Ban rà soát chống bán phá giá của Australia sẽ đưa ra quyết định ủng hộ hay hủy bỏ quyết định của ủy viên Ủy ban chống bán phá giá hoặc kiến nghị Bộ trưởng chấp nhận hoặc thay thế quyết định mới. Nếu các bên liên quan không thỏa mãn với quyết định của Bộ trưởng hoặc ủy viên Ủy ban chống bán phá giá của Australia thì có thể gửi hồ sơ đề nghị lên Ủy ban chống bán phá giá trong vòng 30 ngày kể từ ngày có quyết định ban hành.