ASEAN dần khẳng định vai trò trung tâm trong dòng chảy FDI toàn cầu

Theo Báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu quý 4/2025 của Bộ phận Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore), bất chấp những biến động liên quan đến chính sách thuế quan toàn cầu, các nền tảng kinh tế của ASEAN vẫn duy trì sự ổn định và sức bật mạnh mẽ. 

GIỮ VỮNG VỊ THẾ TRUNG TÂM CHUỖI CUNG ỨNG TOÀN CẦU

Theo đó, kim ngạch xuất nhập khẩu của khu vực tiếp tục ghi nhận hiệu suất tích cực, đặc biệt sau khi Hoa Kỳ tạm hoãn áp dụng các mức thuế đối ứng.

Tính đến tháng 7/2025, tỷ trọng hàng hóa nhập khẩu từ ASEAN vào thị trường Mỹ đã tăng từ 10,8% trong năm 2024 lên 12,2%, đưa ASEAN trở thành đối tác thương mại lớn thứ ba của Mỹ, sau Liên minh châu Âu (EU) và Mexico.

Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB, cho biết chỉ số PMI của khu vực đang có xu hướng cải thiện, phản ánh sự phục hồi trong hoạt động sản xuất bất chấp các bất ổn về thương mại. Lạm phát tại nhiều quốc gia ASEAN đã hạ nhiệt, tạo điều kiện thuận lợi để các ngân hàng trung ương nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng.

“Trong bối cảnh các doanh nghiệp toàn cầu tiếp tục đa dạng hóa chuỗi cung ứng, ASEAN nổi lên như điểm đến hàng đầu cho dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, với Singapore giữ vai trò trung tâm thu hút FDI trong khu vực”, ông Suan Teck Kin nhấn mạnh.

Theo Báo cáo Đầu tư Thế giới mới nhất của UNCTAD ngày 19/6, dòng vốn FDI vào ASEAN trong năm 2024 đạt 225 tỷ USD, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước – mức tăng vượt trội so với mức tăng toàn cầu là 3,7%. Mặc dù vẫn thấp hơn so với mức tăng của Mỹ (19,6%) và EU (81,5%), ASEAN vẫn duy trì vị thế là một trong những điểm đến FDI hàng đầu thế giới, khẳng định vai trò trung tâm trong mạng lưới đầu tư quốc tế.

Trong đó, Singapore tiếp tục dẫn đầu khu vực với lượng FDI đạt 143 tỷ USD, tăng 6% so với năm trước, nhờ vai trò là trung tâm tài chính khu vực. Các quốc gia khác như Malaysia và Thái Lan cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, phản ánh xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, thúc đẩy số hóa và phát triển bền vững.

Ông Suan Teck Kin cho rằng ASEAN đã ghi nhận ba năm liên tiếp đạt mức kỷ lục về dòng vốn FDI và tổng kim ngạch thương mại, củng cố triển vọng tích cực khi khu vực tiến tới kỷ niệm 60 năm thành lập vào năm 2027. Những số liệu này tiếp tục khẳng định ASEAN là một điểm sáng trong bức tranh kinh tế toàn cầu. Bên cạnh lợi thế về dân số trẻ và quy mô lớn, triển vọng tích cực của ASEAN trong những năm tới được thúc đẩy bởi ba yếu tố chính.

Thứ nhất, sự phối hợp chính sách xuyên biên giới ngày càng tăng; Thứ hai, mức độ hội nhập sâu rộng giữa các ngành kinh tế trong nội khối; Thứ ba, môi trường hòa bình cùng với sự ổn định chính trị nội địa tương đối vững chắc.

FDI DUY TRÌ ĐÀ TĂNG TRƯỞNG TẠI VIỆT NAM

UOB cho biết dòng vốn FDI thực hiện đạt 13,6 tỷ USD tính đến tháng 7, cao hơn mức 12,6 tỷ USD cùng kỳ năm trước, cho thấy khả năng dòng vốn FDI cả năm có thể vượt mốc 20 tỷ USD (so với 25,4 tỷ USD trong năm 2024).

Mới đây, theo số liệu vừa được công bố từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 8 tháng năm 2025, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 26,14 tỷ USD, tăng 27,3% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này tiếp tục phản ánh rõ niềm tin của các doanh nghiệp nước ngoài vào môi trường đầu tư tại Việt Nam.

“Với vai trò quan trọng của SMEs trong hệ sinh thái kinh tế địa phương, việc ban hành các chính sách hỗ trợ hình thành và duy trì sự phát triển của các doanh nghiệp này là rất cần thiết, nhằm đưa nền kinh tế bước sang giai đoạn phát triển tiếp theo bên cạnh sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia”.

Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore).

UOB cũng đã nâng mức dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam từ 6,9% lên 7,5%. "Trong giai đoạn 2026–2045, mức tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 7% là hoàn toàn khả thi đối với Việt Nam. Điều này sẽ trở thành hiện thực nếu các chính sách cải cách và mở cửa hiện tại, cùng với đầu tư và thương mại, tiếp tục được thúc đẩy và thực thi hiệu quả", ông Suan Teck Kin nhận định.

Tuy nhiên, Việt Nam với mục tiêu trở thành nước phát triển thu nhập cao vào năm 2045, ông Suan Teck Kin cho biết còn rất nhiều yếu tố cần được triển khai, có thể dựa trên bài học kinh nghiệm từ các quốc gia như Singapore, Malaysia, Trung Quốc và nhiều nước khác. 

Tại nhiều quốc gia, các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) đóng góp lớn vào GDP, tạo việc làm, nguồn thu thuế, và đổi mới sáng tạo. Ví dụ, tại Trung Quốc, SMEs chiếm 98,5% tổng số doanh nghiệp, đóng góp 60% GDP và tạo ra 75% việc làm (OECD, 2022), bao gồm cả việc làm cho phụ nữ, thanh niên và các nhóm dễ bị tổn thương. Tương tự, tại Singapore, SMEs tạo ra 72% việc làm và khoảng 47% GDP.

Bên cạnh đó, ông Suan Teck Kin cho rằng vai trò của Chính phủ rất quan trọng trong việc đặt nền móng cho những lợi ích lâu dài thông qua việc đầu tư liên tục vào hạ tầng ngay từ bây giờ. Khoản đầu tư này bao gồm cả hạ tầng cứng và mềm như: cảng biển, đường sắt, đường bộ, sân bay, điện, nước, giáo dục, y tế và pháp lý. Chỉ khi có một nền tảng vững chắc từ việc cải thiện hạ tầng, thì đất nước mới có thể vươn cao và đứng vững.

"Chính phủ Việt Nam đã và đang có những bước đi đúng đắn nhằm nâng cao hiệu quả và năng suất thông qua việc giảm thiểu thủ tục hành chính. Đồng thời, Nghị quyết 68/NQ-TW được ban hành rất đúng thời điểm giúp ghi nhận và hỗ trợ việc nuôi dưỡng, phát triển các doanh nghiệp nội địa và hy vọng sẽ có những doanh nghiệp “đầu tàu” xuất hiện", chuyên gia tại UOB nhấn mạnh.