Nghị định 139/2025/NĐ-CP: Phân Định Thẩm Quyền Của Chính Quyền Địa Phương 02 Cấp Trong Lĩnh Vực Quản Lý Nhà Nước Của Bộ Công Thương

​

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 139/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Công Thương. Nghị định này, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực sắp xếp bộ máy nhà nước, hướng tới mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu quả và gần dân hơn.

Trọng Tâm Phân Định Thẩm Quyền: Đẩy Mạnh Vai Trò Cấp Xã

Điểm nổi bật nhất của Nghị định này là sự phân định rõ ràng các nhiệm vụ, quyền hạn cho Ủy ban nhân dân cấp xã, giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong việc giải quyết các vấn đề trực tiếp liên quan đến đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Dưới đây là thông tin chi tiết về thẩm quyền của cấp xã trong từng lĩnh vực:

1. Lĩnh vực Điện lực:

-  Thẩm quyền: Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ thực hiện thẩm quyền thẩm định, phê duyệt phương án ứng phó thiên tai cho các công trình vùng hạ du đập thủy điện, theo quy định tại điểm b khoản 5 Điều 7 Nghị định số 114/2018/NĐ-CP.

-  Trách nhiệm: Đồng thời, Ủy ban nhân dân cấp xã cũng chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến bảo vệ công trình điện lực theo quy định tại khoản 3 Điều 22, khoản 2 Điều 45, và khoản 6 Điều 51 của Nghị định số 62/2025/NĐ-CP.

2. Lĩnh vực Công nghiệp Tiêu dùng:

-  Thẩm quyền: Ủy ban nhân dân cấp xã được giao thẩm quyền cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung, và thu hồi Giấy phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá, theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 28 và Điều 43 Nghị định số 67/2013/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung).

-  Trách nhiệm: Bên cạnh đó, cấp xã còn có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực công nghiệp tiêu dùng được quy định tại khoản 2 Điều 41 Nghị định số 67/2013/NĐ-CP.

3. Lĩnh vực Quản lý, Phát triển Cụm Công nghiệp:

-  Thẩm quyền: Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc đề xuất xây dựng phương án phát triển, thành lập, và mở rộng cụm công nghiệp trên địa bàn. Cấp xã cũng có thẩm quyền hỗ trợ chủ đầu tư triển khai xây dựng hạ tầng kỹ thuật, quản lý hiệu quả các cụm công nghiệp, cũng như tiếp nhận, giải quyết hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết các thủ tục liên quan đến dự án đầu tư vào cụm công nghiệp (quy định tại khoản 1 Điều 34 Nghị định số 32/2024/NĐ-CP).

-  Thêm vào đó, cấp xã được quyền quyết định hỗ trợ đầu tư hoặc đề xuất cấp trên hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài cụm công nghiệp; phê duyệt và thực hiện kế hoạch di dời doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vào cụm công nghiệp, và các hoạt động phát triển cụm công nghiệp trên địa bàn (quy định tại khoản 2 Điều 34 Nghị định số 32/2024/NĐ-CP).

-  Cấp xã cũng có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất, xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và các quy định khác về cụm công nghiệp. Đồng thời, định kỳ hoặc đột xuất báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Sở Công Thương về tình hình cụm công nghiệp (quy định tại khoản 3 Điều 34 Nghị định số 32/2024/NĐ-CP).

-  Trách nhiệm: Ủy ban nhân dân cấp xã còn có trách nhiệm thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng khác trong quản lý, phát triển cụm công nghiệp theo các khoản 1 Điều 5; khoản 1 Điều 7; điểm a khoản 1 Điều 9; khoản 1, 2, 3 Điều 10; khoản 1 Điều 15; khoản 2 Điều 17; khoản 5 Điều 19; khoản 4 Điều 23; khoản 2, 3 Điều 24; và khoản 3 Điều 29 Nghị định số 32/2024/NĐ-CP.

4. Lĩnh vực Sản xuất Rượu:

-  Thẩm quyền: Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ chịu trách nhiệm cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung, và thu hồi Giấy phép sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh, và Giấy phép bán lẻ rượu trên địa bàn, theo quy định tại điểm c, điểm d khoản 1 Điều 25 và Điều 33 Nghị định số 105/2017/NĐ-CP (đã sửa đổi, bổ sung).

-  Trách nhiệm: Trong lĩnh vực kinh doanh rượu, cấp xã còn có trách nhiệm tiếp nhận báo cáo tình hình sản xuất rượu thủ công bán cho cơ sở có Giấy phép sản xuất rượu để chế biến lại trên địa bàn xã (khoản 2 Điều 32 Nghị định số 105/2017/NĐ-CP). Các nhiệm vụ khác bao gồm các quy định tại khoản 2 Điều 4; khoản 2 Điều 14; khoản 3 Điều 31a; khoản 3 Điều 31b; khoản 2 Điều 31c; khoản 3 Điều 32; và khoản 6 Điều 38 Nghị định số 105/2017/NĐ-CP.

5. Lĩnh vực Kinh doanh Khí:

-  Thẩm quyền: Ủy ban nhân dân cấp xã được giao thẩm quyền cấp, cấp lại, điều chỉnh, và thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện cửa hàng bán lẻ LPG chai, theo quy định tại khoản 3 Điều 44, Điều 45, và Điều 46 Nghị định số 87/2018/NĐ-CP (đã sửa đổi, bổ sung).

-  Trách nhiệm: Cấp xã cũng sẽ thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh khí được quy định tại khoản 3 Điều 59 Nghị định số 87/2018/NĐ-CP.

6. Lĩnh vực Quản lý Chợ:

-  Trách nhiệm: Ủy ban nhân dân cấp xã có nhiệm vụ quản lý chợ theo quy định tại điểm a khoản 8 Điều 38; điểm 1 Mục I Phụ lục II; và Mục V Phụ lục II Nghị định số 60/2024/NĐ-CP về phát triển và quản lý chợ.

7. Lĩnh vực Bảo vệ Quyền lợi Người tiêu dùng:

Trách nhiệm: Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ thực hiện các nhiệm vụ quan trọng trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quy định tại điểm a, b, c, d, e, g khoản 2 Điều 77 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023.

8. Triển khai và điều khoản chuyển tiếp

Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan để tổ chức thực hiện Nghị định, đồng thời hướng dẫn Ủy ban nhân dân cấp tỉnh triển khai các thủ tục hành chính. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã có trách nhiệm báo cáo định kỳ về kết quả thực hiện.

Đặc biệt, Nghị định cũng có các điều khoản chuyển tiếp quan trọng để đảm bảo sự liền mạch trong quản lý:

-     Các mẫu đơn, biểu mẫu hiện hành sẽ được điều chỉnh để phù hợp với thẩm quyền mới.

-     Các nhiệm vụ, thẩm quyền có thủ tục hành chính sẽ tiếp tục được thực hiện như hiện hành, trừ các trường hợp quy định cụ thể trong Nghị định.

-     Các nội dung công việc, nhiệm vụ đang được Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết sẽ được chuyển giao cho Ủy ban nhân dân cấp xã.

-     Các hồ sơ, giấy tờ đã ban hành trước hiệu lực của Nghị định vẫn tiếp tục có giá trị cho đến khi hết thời hạn.

Nghị định này sẽ có hiệu lực trong một khoảng thời gian nhất định, đến ngày 01 tháng 3 năm 2027, trừ một số trường hợp đặc biệt về việc kéo dài thời gian áp dụng hoặc khi có các văn bản quy phạm pháp luật mới có hiệu lực thay thế. Điều này cho thấy tính thử nghiệm và linh hoạt trong quá trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp./.​