Thúc đẩy khối tư nhân tham gia đầu tư vào ngành năng lượng

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, huy động nguồn lực tư nhân đóng vai trò then chốt để đáp ứng nhu cầu đầu tư hạ tầng năng lượng ngày càng tăng, cải thiện an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng xanh. Các chính sách tài chính, mô hình huy động vốn đổi mới và khung pháp lý phù hợp sẽ quyết định khả năng thu hút dòng vốn chất lượng cao từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Tuấn Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính) cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ của nền kinh tế, với tốc độ tăng trưởng GDP khả quan và nhu cầu năng lượng dự kiến tăng trung bình 8-10% mỗi năm trong thập kỷ tới.

“Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ mục tiêu hiện đại hóa hệ thống năng lượng, phát triển thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch, và ưu tiên huy động mọi nguồn lực xã hội cho phát triển năng lượng tái tạo đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Song song với đó, Quy hoạch điện VIII dự báo tổng nhu cầu đầu tư cho ngành điện giai đoạn 2021-2030 lên tới khoảng 134 tỷ USD, trong đó nguồn vốn tư nhân được kỳ vọng sẽ chiếm tỷ trọng lớn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống điện hiện đại, linh hoạt và phát thải thấp”, ông Lê Tuấn Anh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, theo ông Lê Tuấn Anh, Việt Nam đã cam kết mạnh mẽ tại COP26 về đạt mức phát thải rồng bằng “0” vào năm 2050, đây là một mục tiêu chiến lược đòi hỏi sự huy động quy mô lớn các nguồn lực tài chính trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh đó, vai trò của khu vực tư nhân trở nên vô cùng quan trọng, đặc biệt trong đầu tư vào năng lượng tái tạo, hạ tầng truyền tải, lưu trữ năng lượng và các mô hình tài chính xanh, bền vững.

“Bộ Tài chính luôn xác định trách nhiệm của mình trong việc hoàn thiện cơ chế tài chính, phát triển các công cụ huy động vốn, diều chỉnh các chính sách thuế, phí và cơ chế tín dụng nhằm tạo lập môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế”, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành bày tỏ.

Cũng theo đại diện Bộ Tài chính, hội thảo hôm nay là diễn đàn quan trọng để chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, phân tích khung pháp lý tài chính hiện hành, đánh giá các thách thức đang tồn tại, và đề xuất các mô hình tài chính sáng tạo nhằm thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ hơn của khu vực tư nhân vào quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.

“Chúng tôi tin rằng những chia sẻ, thảo luận hôm nay sẽ đóng góp thiết thực vào việc định hình các cơ chế chính sách mới, tháo gỡ rào cản và tạo thêm động lực phát triển cho cho thị trường năng lượng Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng năng lượng ngày càng lớn. Xin trân trọng cảm ơn sự phối hợp tích cực của UNOPS/ETP (Đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á), sự tham dự của các chuyên gia quốc tế và trong nước, cùng sự đồng hành của quý vị đại biểu”, ông Lê Tuấn Anh cho hay.

Cũng tại hội thảo, ông John Robert Cotton, Phó Giám đốc ETP/UNOPS cho hay, bối cảnh năng lượng toàn cầu đang thay đổi với tốc độ đáng kinh ngạc. Cơ quan Năng lượng Quốc tế ước tính các nền kinh tế mới nổi và đang phát triền sẽ cần tăng đầu tư năng lượng sạch hàng năm từ khoảng 770 tỷ USD hiện nay lên hơn 2,2 nghìn tỷ USD vào đầu những năm 2030. 

“Những con số này nêu bật một sự thật đơn giản là các quốc gia cung cấp các khuôn khổ rõ ràng, có thể dự đoán và có thể đầu tư sẽ là những quốc gia thu hút được nguồn tài chính cần thiết cho quá trình chuyển đổi năng lượng. COP30 đã có bước tiến khi cam kết tăng gấp 3 nguồn tài chính thích ứng toàn cầu. Tuy nhiên, hội nghị thượng đỉnh cũng cho thấy khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn lực thực tế vẫn còn lớn”, ông John Robert Cotton nói.

Theo Phó Giám đốc ETP/UNOPS, những thực tế này nhấn mạnh nhu cầu về nguồn tài chính có thể dự đoán được hơn và các khuôn khổ trong nước mạnh mẽ hơn có thể huy động đầu tư ở quy mô lớn. Những nỗ lực gần đây của Việt Nam xứng đáng được ghi nhận. Theo Nghị quyết 68, Chính phủ đã vạch ra tầm nhìn rõ ràng về 1 khu vực tư nhân năng động hơn và đã hành động nhanh chóng để cải thiện môi trường đầu tư, giảm thiểu rào cản và mở rộng cơ hội kinh tế.

“Những cải cách này gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ đến các nhà đầu tư và cùng cố vai trò của khu vực tư nhân trong toàn bộ nền kinh tế, bao gồm cả quá trình chuyển đổi năng lượng. Đối với hệ thống năng lượng, động lực này là rất cần thiết. Việc đáp ứng các quy định của Quy hoạch Điện lực VIII điều chỉnh, từ việc mở rộng năng lượng tái tạo đến nâng cấp lưới điện, thúc đẩy lưu trữ và giảm thiểu phát thải carbon trong ngành công nghiệp, đòi hỏi nguồn vốn đầu tư vượt xa khả năng tài chính công”, ông John Robert Cotton nhận định.