Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Triển khai Nghị quyết 57 gắn với xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hiện đại

 - Chiều 17/6, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan về tình hình triển khai Nghị quyết 57/NQ-TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57).

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan về tình hình triển khai Nghị quyết 57/NQ-TW - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

 Chỉ rõ kết quả, chuyển biến thực chất

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, việc triển khai Nghị quyết 57 đã bước sang giai đoạn hành động thực chất. "Trọng tâm hiện nay không còn là quán triệt, xây dựng kế hoạch hay ban hành văn bản, mà phải tạo ra sản phẩm cụ thể, dữ liệu cụ thể, hiệu quả cụ thể và những kết quả có thể đo đếm được". Trong khoảng một năm rưỡi qua, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai nhiều nhiệm vụ nhằm thống nhất nhận thức và thúc đẩy thực hiện Nghị quyết 57.

Ghi nhận và đánh giá cao những kết quả Bộ Công Thương đã đạt được trong thực hiện Nghị quyết 57, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, cuộc họp nhằm đánh giá thực chất kết quả triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Công Thương, nhận diện rõ các điểm nghẽn còn tồn tại, đồng thời xác định các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp cần tập trung thực hiện trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương chỉ rõ những kết quả, chuyển biến thực chất sau khi thực hiện các nhiệm vụ được giao theo Nghị quyết 57 đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026-2030; kết quả cắt giảm thời gian, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cho doanh nghiệp; mức độ nâng cao năng lực tự chủ công nghiệp; cũng như những đóng góp đối với tăng năng suất lao động, bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển thị trường.

Những nhiệm vụ đã hoàn thành thực chất, các sản phẩm đã hình thành, các nền tảng đã đưa vào vận hành và những kết quả cụ thể phục vụ người dân, doanh nghiệp, địa phương; những nhiệm vụ mới hoàn thành về thủ tục, văn bản hoặc vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị.

Đối với cải cách thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến và tái sử dụng dữ liệu, Bộ cần làm rõ mức độ cắt giảm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp; số lượng thủ tục đã được tái cấu trúc trên cơ sở dữ liệu. 

"Bộ Công Thương là một trong những bộ thực hiện tốt công tác cải cách thủ tục hành chính, cải cách điều kiện kinh doanh trong phạm vi quản lý rộng và có nhiều lĩnh vực liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh", Phó Thủ tướng Thường trực ghi nhận.

Về xây dựng cơ sở dữ liệu ngành công thương, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu làm rõ mức độ "đúng, đủ, sạch, sống", khả năng kết nối, chia sẻ và sử dụng chung của các cơ sở dữ liệu hiện có, cũng như việc kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Trong thực hiện nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, Bộ Công Thương cần làm rõ kết quả chuyển từ xác định bài toán sang đặt hàng sản phẩm; những bài toán đã có doanh nghiệp chủ trì; các sản phẩm đã có địa chỉ thử nghiệm; việc bố trí nguồn lực và lộ trình thương mại hóa. Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý Chính phủ đã ban hành danh mục công nghệ chiến lược, vì vậy Bộ cần làm rõ những nội dung được triển khai trong phạm vi ngành, lĩnh vực quản lý.

Về các điểm nghẽn, Bộ cần chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến cơ chế tài chính, thể chế, quỹ phát triển khoa học và công nghệ, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), mua sắm thử nghiệm, khách hàng đầu tiên, tiêu chuẩn, kiểm định, nhân lực chất lượng cao và hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm. Những nội dung thuộc thẩm quyền cần chủ động xử lý; đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, Bộ cần đề xuất phương án cụ thể để Chính phủ xem xét, quyết định.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân báo cáo tại cuộc họp - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Thúc đẩy quản trị bằng dữ liệu, phát triển các công nghệ chiến lược

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, tính đến ngày 16/6, Bộ hoàn thành 158/287 nhiệm vụ được giao, đang thực hiện thường xuyên 99 nhiệm vụ và không có nhiệm vụ quá hạn.

Trong cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và tái sử dụng dữ liệu, Bộ Công Thương đã giảm 55,34% thủ tục, giảm 30,7% chi phí, giảm 33,18% thời gian giải quyết và giảm 30% điều kiện đầu tư, kinh doanh.

Bộ Công Thương đang chuyển từ số hóa hồ sơ sang quản trị bằng dữ liệu. Cơ sở dữ liệu kinh tế công nghiệp và thương mại đã kết nối kỹ thuật, đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Cơ sở dữ liệu hàng hóa, hóa chất, tiền chất công nghiệp đã tạo lập khoảng 204.000 dữ liệu, đang được làm sạch và chuẩn bị tích hợp dữ liệu hóa chất, giấy phép hóa chất lên VNeID.

Bộ cũng đã chia sẻ dữ liệu website và ứng dụng thương mại điện tử với Bộ Tài chính; đồng bộ 9.780 hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức; công khai gần 40 cơ sở dữ liệu và dữ liệu mở; vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa từ ngày 23/12/2025; kết nối hệ thống xử lý vi phạm hành chính (INS) với cơ sở dữ liệu quốc gia.

Về triển khai các bài toán lớn và công nghệ chiến lược, Bộ Công Thương được giao thực hiện 3 bài toán lớn gồm: Bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ tăng trưởng cao; tự chủ công nghiệp, nâng cao tỉ lệ nội địa hóa và phát triển chuỗi giá trị xanh, thông minh; hiện đại hóa thương mại dựa trên dữ liệu, logistics thông minh và chuỗi cung ứng tin cậy.

Bộ đã phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai đặt hàng các nhiệm vụ công nghệ chiến lược: Trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành, mô hình hóa nhà máy số (Digital Twin) cho nhà máy thông minh, bảo trì dự đoán, hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), thiết bị điện cao áp, hydrogen xanh, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), robot, UAV, hóa chất siêu tinh khiết, hóa chất điện tử bán dẫn, công nghệ tách chiết đất hiếm, vật liệu tiên tiến, thương mại điện tử và logistics thông minh… Việc lựa chọn nhiệm vụ được thực hiện theo nguyên tắc có thị trường, có doanh nghiệp đầu mối, có khả năng hình thành sản phẩm và chỉ tiêu đánh giá cụ thể, tránh dàn trải.

Bên cạnh đó, nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong ngành công thương đã triển khai các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược.

Các bộ, ngành thống nhất đánh giá Bộ Công Thương đã có nhiều nỗ lực trong triển khai Nghị quyết 57, đạt kết quả tích cực trong cải cách thủ tục hành chính, phát triển dịch vụ công trực tuyến, xây dựng cơ sở dữ liệu và triển khai các nhiệm vụ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Tuy nhiên, các đại biểu cho rằng vẫn còn một số tồn tại, hạn chế cần khẩn trương khắc phục. Trong đó, dữ liệu ngành công thương còn phân tán, thiếu đồng bộ, chưa bảo đảm yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống", khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác còn hạn chế; hạ tầng, nền tảng số và khung kiến trúc dữ liệu cần tiếp tục hoàn thiện. Việc ứng dụng và thương mại hóa các công nghệ chiến lược còn chậm, nhiều sản phẩm mới ở giai đoạn nghiên cứu hoặc thử nghiệm, chưa hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo.

Các bộ, ngành đề nghị Bộ Công Thương đẩy nhanh hoàn thiện, làm sạch và kết nối các cơ sở dữ liệu; tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thông tin; đẩy mạnh tái sử dụng dữ liệu để phục vụ cải cách thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công. Đồng thời, cần sớm hoàn thiện các hồ sơ, nhiệm vụ liên quan đến công nghệ chiến lược; thúc đẩy nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm; tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong hệ sinh thái khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Các đại biểu cũng kiến nghị tiếp tục rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, cơ chế tài chính, quỹ khoa học công nghệ, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đầu tư công và phân bổ nguồn lực; xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị trong tổ chức thực hiện, qua đó nâng cao hiệu quả triển khai Nghị quyết 57 trong ngành công thương.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương tiếp tục rà soát toàn bộ 287 nhiệm vụ trên hệ thống theo dõi Nghị quyết 57, đánh giá thực chất kết quả thực hiện - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

 Tập trung xử lý các điểm nghẽn

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực của Bộ Công Thương trong triển khai Nghị quyết 57, tiếp tục là một trong những bộ đi đầu trong cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Bộ Công Thương đã hình thành một số cơ sở dữ liệu quan trọng và bước đầu xác định ba bài toán lớn của ngành gồm: Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; nâng cao năng lực tự chủ của công nghiệp; hiện đại hóa thương mại trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số.

Nhấn mạnh Bộ Công Thương là bộ quản lý đa ngành, có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, năng lực tự chủ của nền kinh tế và sức cạnh tranh quốc gia, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu việc triển khai Nghị quyết 57 phải gắn trực tiếp với mục tiêu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hiện đại, có khả năng chống chịu cao trước các biến động của thế giới; gắn với đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, phát triển doanh nghiệp trong nước và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương tiếp tục rà soát toàn bộ 287 nhiệm vụ trên hệ thống theo dõi Nghị quyết 57, đánh giá thực chất kết quả thực hiện; phân biệt rõ những nhiệm vụ đã hoàn thành về thủ tục với những nhiệm vụ đã tạo ra hiệu quả thực tế, có sản phẩm và kết quả cụ thể.

Bộ Công Thương cần tập trung hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật đang xây dựng, trong đó có các quy định liên quan đến thương mại điện tử, hoạt động mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa và ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển công nghiệp.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến theo hướng lấy dữ liệu thay thế hồ sơ giấy, giảm tối đa việc khai báo lặp lại, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với công tác xây dựng cơ sở dữ liệu, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh giá trị cuối cùng của dữ liệu là phải bảo đảm đầy đủ, chính xác, thường xuyên được cập nhật và phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành. Bộ Công Thương cần tập trung chuẩn hóa, làm sạch, kết nối và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm cập nhật, chia sẻ và khai thác từng cơ sở dữ liệu trọng yếu; sử dụng dữ liệu phục vụ điều hành thị trường, dự báo cung cầu, điều hành năng lượng, công nghiệp, thương mại, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, chống gian lận thương mại và chống thất thu thuế.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương hoàn thành báo cáo hiện trạng từng cơ sở dữ liệu trước ngày 30/6; trong tháng 7 hoàn thành kế hoạch xử lý các dữ liệu còn thiếu, chưa sạch, chưa kết nối hoặc chưa đồng bộ.

Bộ Công Thương được giao phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an xử lý các vướng mắc về đối soát, xác thực, kết nối và chia sẻ dữ liệu; hoàn thiện phương án kỹ thuật, chuẩn dữ liệu, phân quyền khai thác, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin đối với 41 loại giấy tờ chuyên ngành đã được rà soát. Trong quý III/2026 phải hoàn thành việc tích hợp các giấy tờ đủ điều kiện theo hướng dẫn kỹ thuật của Bộ Công an; đối với các giấy tờ chưa đủ điều kiện phải xác định rõ nguyên nhân và thời hạn xử lý.

Về phát triển công nghệ chiến lược, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng Bộ Công Thương có nhiều lợi thế về thị trường, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và sản xuất. Đối với các nhiệm vụ đã đề xuất, Bộ cần xác định rõ doanh nghiệp chủ trì, đơn vị nghiên cứu phối hợp, sản phẩm đầu ra, tiêu chuẩn kỹ thuật, địa điểm thử nghiệm, đơn vị tiếp nhận, nguồn lực và tiến độ thực hiện; không để tình trạng đề xuất nhiệm vụ nhưng chưa xác định rõ chủ thể thực hiện và sản phẩm cụ thể.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Công Thương trong xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, thử nghiệm và kiểm định sản phẩm. Bộ Tài chính rà soát các cơ chế đặt hàng, mua sắm và thanh toán theo kết quả thực hiện.

Đẩy nhanh cơ chế thử nghiệm có kiểm soát

Đối với Quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành phối hợp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc; rà soát nhu cầu triển khai sandbox trong các lĩnh vực thương mại điện tử, năng lượng, công nghiệp, công nghệ chiến lược, dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, mua sắm thử nghiệm và cơ chế khách hàng đầu tiên đối với sản phẩm trong nước, bảo đảm minh bạch, kiểm soát rủi ro và tuân thủ quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cần rà soát, sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tránh đầu tư dàn trải; kiện toàn đầu mối phụ trách khoa học công nghệ, tăng cường đào tạo kỹ năng cho đội ngũ cán bộ và nâng cao trách nhiệm của các tập đoàn, tổng công ty trong tổ chức thực hiện.

"Bộ Công Thương cần tập trung xử lý các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ được giao, nhất là các nội dung liên quan đến dữ liệu, thủ tục hành chính, dịch vụ công, công nghệ chiến lược, cơ chế thử nghiệm và các nhiệm vụ phục vụ vận hành chính quyền địa phương 2 cấp", Phó Thủ tướng nói và nhấn mạnh yêu cầu "làm thật, hiệu quả thật".

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ trưởng và lãnh đạo Bộ Công Thương trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm đến cùng đối với các nhiệm vụ được giao; chủ động xử lý các vấn đề thuộc thẩm quyền, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành liên quan và kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với các nội dung vượt thẩm quyền, kèm theo phương án xử lý cụ thể.