Thứ trưởng Phan Thị Thắng: Sáp nhập tỉnh để mở không gian phát triển phía Nam

Sáp nhập, nhiều "điểm nghẽn" được tháo gỡ

Sau hơn ba giờ làm việc nghiêm túc, khẩn trương, Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XI năm 2025 đã ghi nhận nhiều tham luận thiết thực. Lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Công Thương trực tiếp trao đổi, giải đáp kiến nghị từ địa phương và nhận được phản hồi tích cực.

Phát biểu bế mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng nhấn mạnh, việc sáp nhập các tỉnh đã tái cấu trúc không gian hành chính, tháo gỡ nhiều "điểm nghẽn", tạo điều kiện để phát triển công nghiệp - thương mại theo hướng bền vững, hiện đại và liên kết rõ nét.

Thứ trưởng Công Thương Phan Thị Thắng phát biểu bế mạc hội nghị

Đối với vùng Đông Nam Bộ, mở rộng địa giới cho phép tích hợp cảng biển, đô thị và khu công nghiệp trong cùng một đơn vị hành chính, từ đó quy hoạch đồng bộ và triển khai nhanh hơn các dự án trọng điểm như Vành đai 3 và cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài. Quỹ đất cho công nghiệp và đô thị mới được mở rộng đáng kể nhờ tiếp cận các khu vực ven đô như Nhơn Trạch, Phú Mỹ, Bến Lức… Các cụm công nghiệp trước đây phân tán, cạnh tranh nay được quy hoạch theo chuỗi ngành, hình thành các liên kết sản xuất - logistics liên tỉnh vốn khó khả thi trước kia.

Tại Vùng Đồng bằng sông Cửu Long, sáp nhập giúp xử lý hiệu quả các nút thắt về hạ tầng, quy mô tỉnh nhỏ và nguồn lực phân tán. Các tỉnh mới sau sáp nhập đồng thời sở hữu đô thị trung tâm, cảng biển, vùng nguyên liệu và cửa khẩu trong một địa bàn, tạo điều kiện hình thành các trục logistics khép kín (ví dụ: Cần Thơ - Trần Đề, An Giang - Hà Tiên - Rạch Giá).

Cùng với đó, nguồn lực tài chính - nhân lực được cộng hưởng, đủ mạnh để đầu tư cao tốc, trung tâm logistics, khu công nghiệp ven biển quy mô lớn. Quy mô dân số và thị trường mở rộng giúp gia tăng không gian cho công nghiệp chế biến, dịch vụ logistics, năng lượng tái tạo. Đặc biệt, quản lý thống nhất tài nguyên sông, biển trong cùng một tỉnh giúp chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và sụt lún hiệu quả hơn.

"Về tổng thể, việc sáp nhập không chỉ giải quyết triệt để tình trạng phân mảnh, chồng chéo và manh mún mà còn tạo ra cấu trúc phát triển mới, mở ra không gian liên kết vùng sâu rộng, phù hợp với yêu cầu của giai đoạn phát triển bền vững, hiện đại và hội nhập quốc tế. Đây là nền tảng để ngành Công Thương khu vực phía Nam bứt phá những năm tới", Thứ trưởng Phan Thị Thắng nhận định.

Đánh giá kết quả 2024 và 9 tháng 2025, Thứ trưởng cho rằng đây là giai đoạn phức tạp. Kinh tế thế giới biến động khó lường, sức cầu tiêu dùng toàn cầu suy giảm, chuỗi cung ứng đứt gãy cục bộ, chi phí logistics và nguyên liệu tăng cao. Đặc biệt, từ đầu năm 2025, trong nước diễn ra đồng thời "cuộc cách mạng" về sắp xếp tinh gọn bộ máy ở cả cấp Trung ương và địa phương; phân định lại địa giới hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; cùng "cuộc cách mạng" về cơ chế, chính sách với số lượng kỷ lục văn bản pháp luật.

Sau hơn ba giờ làm việc nghiêm túc, khẩn trương, Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XI năm 2025 đã ghi nhận nhiều tham luận thiết thực

Song, nhờ sự chỉ đạo đồng bộ, quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự vào cuộc kịp thời, hiệu quả của các bộ, ngành và địa phương, cùng nỗ lực vượt bậc của cộng đồng doanh nghiệp và người dân, ngành Công Thương các tỉnh, thành phía Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực. Sản xuất công nghiệp, thương mại nội địa, xuất khẩu hàng hóa đến hạ tầng năng lượng, thương mại biên giới và logistics đều có bước tiến mới.

Công tác quản lý thị trường, bình ổn giá, bảo đảm cung ứng hàng hóa thiết yếu cũng được triển khai quyết liệt, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong mùa mưa bão, dịp lễ, Tết.

Trọng tâm hành động của ngành Công Thương phía Nam

Tuy đạt nhiều kết quả, ngành Công Thương khu vực phía Nam vẫn còn không ít hạn chế, khó khăn cần khẩn trương khắc phục. Để tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đề nghị các địa phương, đặc biệt là các Sở Công Thương, tập trung triển khai 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, tiếp tục thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và phân cấp, phân quyền. Lãnh đạo địa phương chỉ đạo bố trí, sắp xếp nhân sự tại cơ quan chuyên môn phù hợp và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; ưu tiên bố trí tối thiểu 1 biên chế chuyên trách lĩnh vực Công Thương ở cấp xã. Có kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng để nâng cao năng lực công chức, viên chức (đặc biệt cấp xã) nhằm thực thi tốt nhiệm vụ, nhất là các nhiệm vụ mới được phân cấp, phân quyền; bổ sung kinh phí đầu tư trang thiết bị phục vụ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Sớm triển khai đồng bộ phần mềm chuyên ngành, chia sẻ, liên thông cơ sở dữ liệu giữa các cấp để phục vụ chuyên môn và cải cách hành chính; chủ động rà soát, kiến nghị điều chỉnh các nhiệm vụ phân cấp, phân quyền cho phù hợp thực tế địa phương.

Thứ hai, phát triển công nghiệp theo chuỗi giá trị và công nghệ cao. Rà soát, quy hoạch lại mạng lưới khu công nghiệp theo lợi thế mới, tránh dàn trải, trùng lặp; tập trung thu hút đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp công nghệ cao và cụm ngành liên tỉnh. Hình thành cụm công nghiệp - đô thị - cảng biển khép kín (TP. Hồ Chí Minh - Phú Mỹ, Cần Thơ - Trần Đề…); phát triển trung tâm R&D, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực doanh nghiệp địa phương.

Thứ ba, đẩy mạnh thương mại - dịch vụ và mở rộng thị trường. Xây dựng hệ thống logistics và phân phối nội địa quy mô vùng; nâng cấp chợ đầu mối, trung tâm thương mại; tăng cường hỗ trợ thương hiệu sản phẩm địa phương và khai thác các FTA để đẩy mạnh xuất khẩu. Phát triển thương mại điện tử và các dịch vụ chất lượng cao (logistics, tài chính, du lịch).

Bộ Công Thương thống nhất giao Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh đăng cai, phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII, năm 2026.

Thứ tư, phát triển năng lượng bền vững, đảm bảo an ninh năng lượng. Ưu tiên điện gió, điện mặt trời, khí LNG và điện khí, tận dụng lợi thế vùng duyên hải và công nghiệp; đầu tư lưới truyền tải và hạ tầng năng lượng liên vùng, bảo đảm cung ứng ổn định cho các khu công nghiệp. Khuyến khích doanh nghiệp, người dân sử dụng năng lượng tái tạo và tiết kiệm điện.

Thứ năm, hiện đại hóa hạ tầng giao thông và logistics. Đẩy nhanh tiến độ các dự án cao tốc, cảng biển, cảng cạn (ICD) và đường sắt kết nối vùng; phát triển trung tâm logistics liên tỉnh, kết nối vùng nguyên liệu - sản xuất - tiêu thụ - xuất khẩu; ứng dụng công nghệ số trong quản lý vận tải và hạ tầng logistics.

Thứ sáu, phát triển thương mại biên giới và hợp tác quốc tế. Xây dựng khu kinh tế cửa khẩu hiện đại (Mộc Bài, Tịnh Biên, Hà Tiên) kết hợp trung tâm logistics, chợ biên giới; tăng cường hợp tác thương mại với Campuchia, Thái Lan, Lào qua các hành lang biên giới; quản lý biên mậu bền vững, chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo đảm an ninh - quốc phòng vùng biên.

"Thay mặt Lãnh đạo Bộ Công Thương, tôi xin chân thành cảm ơn Tỉnh ủy, HĐND, UBND và Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh đã phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị chu đáo, tạo điều kiện thuận lợi để Hội nghị diễn ra thành công tốt đẹp; cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo địa phương, các Sở Công Thương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, cùng các cơ quan thông tấn, báo chí đã quan tâm, tham dự và đồng hành cùng Hội nghị hôm nay", Thứ trưởng Phan Thị Thắng tuyên bố bế mạc.

Trong khuôn khổ Hội nghị, để tiếp tục duy trì và tăng cường phối hợp trong toàn ngành từ Trung ương đến địa phương, Bộ Công Thương thống nhất giao Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh đăng cai, phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII, năm 2026.