Ngành Công Thương phía Nam 2025: Tăng trưởng ấn tượng giữa 'bão' thách thức

Ngành Công Thương phía Nam vượt sóng gió

Báo cáo của Bộ Công Thương cho biết, giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều biến động khó lường, trong năm 2024 và 9 tháng năm 2025, ngành Công Thương khu vực phía Nam vẫn tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước với những kết quả tăng trưởng ấn tượng.

Cụ thể, hoạt động sản xuất công nghiệp tại khu vực phía Nam đã có sự phục hồi mạnh mẽ và lan tỏa rộng khắp các địa phương, tiếp tục đóng vai trò là động lực chính trong phát triển kinh tế - xã hội của vùng. Đáng chú ý, nhiều tỉnh, thành phố đã đạt mức tăng trưởng chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) hai con số, cao hơn đáng kể so với mức bình quân cả nước là 9,1%.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng phát biểu tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XI năm 2025.

Trong đó, An Giang dẫn đầu với mức tăng 14,32%; Đồng Nai theo sát với mức tăng 14,03%; Tây Ninh ghi nhận mức tăng 13,4% và Đồng Tháp đạt mức tăng 12,95%.

Các ngành công nghiệp chủ lực như chế biến nông - thủy sản, năng lượng, dệt may và điện tử tiếp tục đóng góp lớn vào tăng trưởng chung, khẳng định vị thế trung tâm sản xuất công nghiệp quan trọng của khu vực. Cơ cấu sản xuất cũng có sự chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo và giảm dần công nghiệp khai khoáng, gia công giản đơn.

Về thị trường hàng hóa và dịch vụ khu vực phía Nam, trong giai đoạn này diễn ra sôi động, ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất và tiêu dùng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ toàn khu vực 9 tháng đầu năm 2025 ước đạt 2.925.648 tỷ đồng, chiếm khoảng 46,83% so với cả nước và tăng 12,47% so với cùng kỳ năm 2024.

Sức cầu nội địa mạnh mẽ và niềm tin tiêu dùng được cải thiện rõ nét, thể hiện qua tốc độ tăng trưởng ấn tượng tại nhiều địa phương: Đồng Nai tăng 18,3%; Cà Mau tăng 18,08%; TP. Cần Thơ tăng 17,93%; Tây Ninh tăng 15,34%; TP. Hồ Chí Minh tăng 15,3%.

Trong đó, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục là đầu tàu thương mại của cả vùng khi chiếm tới 47,97% tổng mức bán lẻ và doanh thu hàng hóa toàn khu vực, ước đạt 1.403.600 tỷ đồng.

TP. Hồ Chí Minh tiếp tục là đầu tàu thương mại của cả vùng khi chiếm tới 47,97% tổng mức bán lẻ và doanh thu hàng hóa toàn khu vực.

Về hoạt động xuất nhập khẩu của khu vực phía Nam, đang tiếp tục là điểm sáng, đóng góp lớn vào kim ngạch cả nước và duy trì thặng dư thương mại ấn tượng. Trong 9 tháng đầu năm 2025, toàn khu vực đã xuất siêu 18,12 tỷ USD; kim ngạch xuất khẩu ước đạt 124,906 tỷ USD, chiếm 35,82% so với cả nước; kim ngạch nhập khẩu ước đạt 106,784 tỷ USD, chiếm 32,17% so với cả nước.

Nhiều địa phương ghi nhận tốc độ tăng trưởng xuất khẩu vượt bậc, cho thấy khả năng thích ứng và cạnh tranh ngày càng cao của doanh nghiệp. Dẫn đầu là Vĩnh Long tăng 18,35%; Đồng Nai tăng 17,28%; Cần Thơ tăng 12,08% và Tây Ninh tăng 10,05%. Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực vẫn là điện tử, dệt may, da giày, nông - thủy sản chế biến, gỗ và sản phẩm gỗ, với thị trường ngày càng được mở rộng sang các khối CPTPP, EU, Hoa Kỳ, Đông Bắc Á và ASEAN.

Cần giải pháp căn cơ, quyết liệt

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, ngành Công Thương phía Nam còn tồn tại một số hạn chế kéo dài, đòi hỏi các giải pháp căn cơ và quyết liệt hơn. Những tồn tại trên đến từ nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan, bao gồm: Tình hình kinh tế thế giới phức tạp với xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng và suy giảm nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn đã tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Bên cạnh đó, các quy định, tiêu chuẩn quốc tế thay đổi nhanh chóng khiến nhiều doanh nghiệp khó theo kịp. Nguồn vốn đầu tư công cho hạ tầng còn hạn chế, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn tín dụng cũng là những rào cản lớn.

Mặt khác, công tác tham mưu của một số đơn vị chưa thật sự chủ động và đột phá. Năng lực của đội ngũ cán bộ ở một số lĩnh vực chuyên sâu như thương mại điện tử, quản lý năng lượng còn hạn chế. Sự phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương đôi khi chưa đồng bộ. Đáng chú ý, phần lớn doanh nghiệp vẫn còn thụ động, chưa mạnh dạn đổi mới công nghệ và chưa chú trọng xây dựng chiến lược phát triển bền vững, dẫn đến khó tận dụng tốt các cơ hội từ hội nhập.

Tình hình kinh tế thế giới phức tạp với xung đột địa chính trị đã và đang tác động đến ngành Công Thương.

Do đó, để hoàn thành thắng lợi kế hoạch năm 2025, ngành Công Thương khu vực phía Nam xác định tiếp tục triển khai quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm, phấn đấu đưa tổng kim ngạch xuất khẩu toàn khu vực đạt hơn 160 tỷ USD.

Các giải pháp chính bao gồm: Đẩy mạnh sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo; tăng cường xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường xuất khẩu và tiêu thụ hàng hóa dịp cuối năm; đảm bảo an ninh năng lượng và cung ứng điện; đồng thời tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và đẩy mạnh cải cách hành chính.

Với vai trò là vùng kinh tế năng động hàng đầu cả nước, những kết quả và thách thức của ngành Công Thương phía Nam không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của khu vực mà còn có tác động lớn đến toàn bộ nền kinh tế quốc gia. Việc nhận diện đúng các "nút thắt" và có giải pháp tháo gỡ kịp thời sẽ là chìa khóa để khu vực này tiếp tục bứt phá, phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Bộ Công Thương luôn đồng hành cùng địa phương, doanh nghiệp

Phát biểu tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XI năm 2025, tổ chức ngày 20/10 tại Tây Ninh, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết, 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm cuối của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025, đồng thời là năm đầu tiên thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp gắn với sắp xếp đơn vị hành chính. Đây là thời điểm bản lề để tổng kết, đánh giá những kết quả đã đạt được, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và đề ra phương hướng phát triển giai đoạn tới.

Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XI năm 2025, tổ chức ngày 20/10 tại Tây Ninh.

Thứ trưởng Phan Thị Thắng đánh giá, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự nỗ lực của các địa phương, doanh nghiệp và sự đồng hành của người dân, ngành Công Thương khu vực phía Nam đã vượt qua được những khó khăn, thách thức giữa bối cảnh quốc tế và trong nước đầy biến động, để duy trì được đà tăng trưởng ổn định, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế vùng và cả nước.

Song, để giải quyết được một số hạn chế, tồn tại cố hữu, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đề nghị các đồng chí Lãnh đạo địa phương, các đại biểu, các doanh nghiệp phát huy tinh thần trách nhiệm, chia sẻ kinh nghiệm, thẳng thắn chỉ ra khó khăn, vướng mắc, đồng thời đóng góp các ý kiến, giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phát triển đồng bộ các lĩnh vực của ngành Công Thương vùng phía Nam.

Trong đó, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các địa phương và doanh nghiệp, lắng nghe, tiếp thu và giải quyết kịp thời các kiến nghị, nhằm tạo môi trường thuận lợi nhất cho phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của vùng và cả nước.

Thứ trưởng Phan Thị Thắng tin tưởng rằng, với truyền thống năng động, sáng tạo, tinh thần liên kết và khát vọng phát triển, khu vực phía Nam sẽ tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu tăng trưởng, là động lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.