Kinh tế - xã hội Việt Nam 2021–2025: Bản lĩnh chống chịu, khát vọng bứt phá

Chiều 12/11/2025, tại Hà Nội, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức Tọa đàm “Kinh tế - xã hội Việt Nam 2021–2025: Chống chịu và bứt phá”, nhằm nhìn lại toàn diện quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong 5 năm qua – giai đoạn được đánh giá là “dị biệt” với nhiều khó khăn, nhưng cũng thể hiện rõ sức chống chịu và khả năng bứt phá mạnh mẽ của Việt Nam.

KHẲNG ĐỊNH BẢN LĨNH VƯỢT KHÓ VÀ MỘT CHÍNH PHỦ QUYẾT LIỆT, DẤN THÂN VÌ SỰ PHÁT TRIỂN

Tọa đàm có sự tham dự của Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội; bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam; TS. Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; GS.TS. Vũ Minh Khương, giảng viên Trường Chính sách công Lý Quang Diệu (Singapore, trực tuyến). TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, điều phối chương trình.

Trong 5 năm 2021–2025, nền kinh tế Việt Nam trải qua hàng loạt thử thách chưa có tiền lệ: đại dịch Covid-19, biến động địa chính trị, khủng hoảng năng lượng, đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo toàn diện của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự vào cuộc của các cấp, các ngành, Việt Nam đã vượt qua giai đoạn khắc nghiệt, duy trì ổn định vĩ mô, củng cố nền tảng phát triển và đạt kết quả nổi bật.

Dự kiến đến hết nhiệm kỳ, Việt Nam hoàn thành và vượt 22/26 chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế - xã hội. Tăng trưởng duy trì xu hướng tích cực, “tháng sau cao hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước, năm sau tốt hơn năm trước”; các cân đối lớn được bảo đảm, lạm phát được kiểm soát, đời sống người dân cải thiện rõ rệt.

Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, đánh giá Việt Nam đã đạt tiến bộ đáng kể trong bối cảnh biến động toàn cầu. Theo bà, Việt Nam biến thách thức thành cơ hội, duy trì tăng trưởng trên 7%, Chỉ số Phát triển Con người (HDI) tiếp tục cải thiện. Bà Ramla Khalidi  nhấn mạnh yếu tố cốt lõi là “sự lãnh đạo mạnh mẽ và tầm nhìn chiến lược”, giúp Việt Nam ứng phó linh hoạt với khủng hoảng, đồng thời định hướng chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bao trùm.

Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu cho rằng nền kinh tế giai đoạn này đã thể hiện năng lực chống chịu mạnh mẽ hơn hẳn so với trước. Quy mô kinh tế tăng từ 364 tỷ USD lên khoảng 510 tỷ USD; tăng trưởng GDP bình quân 2021–2025 dự kiến đạt 6,3%; xuất nhập khẩu và dự trữ ngoại hối đều tăng.

Việt Nam vượt qua các cú sốc lớn, từ đại dịch, biến động thương mại đến chính sách thuế quan quốc tế, bằng phản ứng nhanh, linh hoạt và hiệu quả. Ông nhấn mạnh, dù còn khó khăn, nhưng Việt Nam đã có giải pháp cụ thể cho từng thách thức, qua đó khẳng định cải cách thể chế là động lực then chốt để nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế.

HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ BAO TRÙM

Từ góc nhìn quốc tế, GS.TS. Vũ Minh Khương đánh giá cao vai trò lãnh đạo và điều hành của Chính phủ Việt Nam trong giai đoạn 2020–2025, thể hiện qua “ba chữ Q: Quả cảm – Quyết liệt – Quên mình”. Theo ông, giữa bối cảnh biến động toàn cầu, Việt Nam vẫn khẳng định sức mạnh nội tại, khát vọng phát triển và năng lực điều hành hiệu quả.

Ông nhận định Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề có thể “cất cánh” trong hai thập kỷ tới, với tiềm lực vĩ mô ổn định, khát vọng dân tộc được khơi dậy và nền tảng chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo phát triển mạnh mẽ.

TS. Bùi Sỹ Lợi nhấn mạnh nhiệm kỳ 2021–2025 là giai đoạn “đặc biệt thành công trong kết hợp giữa phát triển kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội”.

Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 4,4% năm 2021 xuống 1,9% năm 2024, dự kiến còn 1% năm 2025; độ bao phủ bảo hiểm xã hội đạt 95%; chỉ số HDI tăng 18 lần. Chính sách xã hội được triển khai đồng bộ, bao trùm, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và thúc đẩy phát triển bền vững theo tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Bà Ramla Khalidi nhận định Việt Nam đã đạt tiến bộ rõ rệt trong thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs), song cần tiếp tục tập trung giảm bất bình đẳng, thúc đẩy bình đẳng giới và thích ứng biến đổi khí hậu. Bà đề xuất ba ưu tiên: thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và phát triển năng lượng sạch; đầu tư vào con người, giải quyết bất bình đẳng; cải cách thể chế, tăng cường phối hợp công – tư và phát huy vai trò chủ thể của người dân trong phát triển.

Hướng tới giai đoạn mới, các diễn giả thống nhất rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số là khả thi nếu được nâng đỡ bởi nền tảng thể chế vững chắc, nhân lực chất lượng cao và chính sách xã hội bao trùm.

GS. Vũ Minh Khương đề xuất ba định hướng trọng tâm: (1) Cải cách thể chế dựa trên bằng chứng và thực nghiệm; (2) Tăng giá trị gia tăng trong xuất khẩu, nhất là với các thị trường lớn như Trung Quốc; (3) Đầu tư cho nguồn nhân lực, xây dựng các “khu thương mại tự do” gắn với đại học, viện nghiên cứu để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Bà Ramla Khalidi nhấn mạnh rằng, bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, điều quan trọng là hướng tới phát triển bền vững và bao trùm, trong đó nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng dòng vốn FDI và chuẩn bị lực lượng lao động cho chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng là yếu tố then chốt.

TS. Bùi Sỹ Lợi cho rằng tăng trưởng chỉ bền vững khi dựa trên nền tảng xã hội vững chắc, gắn với “ý Đảng, lòng dân”. Phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bao trùm, lấy con người làm trung tâm.

Điều phối tọa đàm, TS. Nguyễn Sĩ Dũng nhấn mạnh, trong bối cảnh nhiều khó khăn, kết quả đạt được của năm 2025 và cả giai đoạn 2021–2025 là rất đáng trân trọng. “Năm sau tốt hơn năm trước, nhiệm kỳ này tốt hơn nhiệm kỳ trước” – ông khẳng định, đó là minh chứng cho xu thế đổi mới, tạo đà phát triển nhanh và bền vững, củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước.

Kết luận tại tọa đàm, các chuyên gia thống nhất rằng dù giai đoạn 2021–2025 đầy thử thách, Việt Nam đã chứng minh năng lực thích ứng và sức bật mạnh mẽ. Dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng và sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, đất nước đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới – hướng tới mục tiêu phồn vinh, thịnh vượng và hạnh phúc của nhân dân.