Đồng Nai: Nâng cao sức cạnh tranh cho chợ truyền thống trong thời đại số

Do đó, để nâng cao hiệu quả hoạt động, sức cạnh tranh thì tiểu thương các chợ truyền thống cần chủ động thay đổi tư duy, đẩy mạnh chuyển đổi số (CĐS), ứng dụng công nghệ vào hoạt động kinh doanh, qua đó đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng.

Tăng cường các kênh thanh toán không dùng tiền mặt

Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, việc tăng cường hoạt động thanh toán số, thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ truyền thống được xem là một trong những giải pháp góp phần thu hút khách hàng, nâng cao hiệu quả hoạt động tại các chợ truyền thống.

Hiện nay, dịch vụ ngân hàng số, thanh toán trực tuyến trở nên phổ biến, các tiểu thương và người tiêu dùng có thể kinh doanh, mua sắm với nhiều hình thức thanh toán tiện ích tại các sạp chợ bằng cách quét mã QR hoặc chuyển tiền qua số điện thoại thông qua ứng dụng thanh toán điện tử…

Thời gian qua, các sở, ngành, địa phương, cũng như nhiều chợ truyền thống trên địa bàn tỉnh đã tăng cường các hoạt động, chương trình tuyên truyền, hỗ trợ tiểu thương cài đặt, sử dụng các tiện ích, ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng mã QR để thúc đẩy thanh toán số.

Trưởng ban Quản lý chợ Long Thành (ở xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai) Phạm Đức Nam cho biết: Để nâng cao hiệu quả CĐS, thúc đẩy các kênh thanh toán không dùng tiền mặt, chợ Long Thành chú trọng các hoạt động thông tin, tuyên truyền về những tiện ích thanh toán số đến với các tiểu thương trong chợ. Đặc biệt, chợ còn phối hợp với các đơn vị liên quan hỗ trợ tiểu thương triển khai, bố trí mã QR để thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng các dịch vụ ngân hàng số tại các sạp hàng. Hiện nay, có khoảng 70% tiểu thương trong chợ đã cài đặt, sử dụng ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

Tương tự, ông Lê Văn Mạnh, Tổ trưởng Tổ Quản lý chợ Đồng Xoài (Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Bình Phước) chia sẻ: Chợ Đồng Xoài thường xuyên tuyên truyền đến các tiểu thương về những tiện ích của hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt thông qua hệ thống truyền thanh của chợ. Đồng thời chủ động khuyến khích các tiểu thương tích cực ứng dụng CĐS, sử dụng các kênh thanh toán không dùng tiền mặt hiệu quả, uy tín. Đến nay, đã có 20% tiểu thương trong chợ đã cài đặt, sử dụng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Tại phiên chợ Thanh toán không dùng tiền mặt tỉnh Đồng Nai do Sở Công Thương tổ chức vào tháng 12-2025 tại chợ Long Thành, Phó Giám đốc Sở Công Thương Trần Dương Hùng nhấn mạnh: Các hoạt động tập huấn về thương mại điện tử, phiên chợ không dùng tiền mặt được tổ chức sẽ góp phần hỗ trợ các hộ kinh doanh, đặc biệt là tại các chợ truyền thống tiếp cận và làm chủ các phương thức kinh doanh hiện đại trong việc ứng dụng thương mại điện tử và thanh toán số. Đồng thời tạo ra một sân chơi kết nối, nơi các nhà quản lý, chuyên gia, ngân hàng, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cùng chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và giải pháp. Từ đó thúc đẩy hoạt động kinh doanh tại các chợ trở nên hiệu quả, bền vững và thích ứng với xu thế thời đại.

Bộ Công Thương đã công bố cuốn Sổ tay hướng dẫn CĐS tiểu thương chợ truyền thống tại địa chỉ: https://sotay.tieuthuongvietnam.vn. Đây sẽ là cẩm nang “gối đầu” cho bà con tiểu thương trong hành trình số hóa.

Chú trọng hỗ trợ giải pháp về chuyển đổi số cho tiểu thương

Vào tháng 6-2025, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) chính thức phát động Chương trình CĐS tiểu thương chợ truyền thống. Chương trình được triển khai trên quy mô toàn quốc, tập trung vào các hoạt động chính như: đào tạo kỹ năng ứng dụng công nghệ số và thương mại điện tử cho bà con tiểu thương; cung cấp các giải pháp công nghệ số tiên tiến, tiện lợi, dễ sử dụng và được hỗ trợ chi phí sử dụng. Đồng thời tổ chức các phiên chợ CĐS để trình diễn các giải pháp công nghệ mới, hướng dẫn trực tiếp cho tiểu thương; xây dựng cộng đồng CĐS tiểu thương chợ truyền thống hướng đến chia sẻ kinh nghiệm, hỏi - đáp các thắc mắc của bà con trong quá trình CĐS.

Ông Võ Văn Khanh, phụ trách Chương trình CĐS chợ truyền thống (Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam - Vecom) chia sẻ: Thông qua các chương trình, hoạt động hỗ trợ CĐS cho tiểu thương chợ truyền thống sẽ góp phần hỗ trợ tiểu thương các chợ truyền thống từ chợ dân sinh, chợ du lịch đến chợ đầu mối ở những địa phương trên cả nước, trong đó có Đồng Nai, nâng cao kiến thức, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý kinh doanh, giới thiệu, triển khai thực tế các giải pháp CĐS (thanh toán, logistics, phần mềm quản lý bán hàng); cũng như trau dồi kỹ năng ứng dụng các kênh thương mại điện tử, kết nối, quảng bá các sản phẩm thế mạnh của địa phương…

“Chương trình cũng hướng tới tạo điều kiện thuận lợi cho tiểu thương nâng cao hiệu quả kinh doanh, từ đó hội nhập và phát triển trong nền kinh tế số hiện đại, cũng như nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành của ban quản lý các chợ truyền thống trong thời đại số” - ông Võ Văn Khanh nhấn mạnh.

Ông Hoàng Việt Cường, đại diện Viện CĐS, Trường đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: Hiện nay, công tác quản lý, vận hành tại nhiều chợ truyền thống còn tồn tại một số khó khăn như: hoạt động quản lý vận hành của nhiều chợ còn thủ công, kém hiệu quả; quản lý mặt bằng chưa tối ưu, thiếu công cụ kiểm tra, giám sát; khó khăn trong việc tổng hợp số liệu, thống kê báo cáo, cũng như thiếu kênh tương tác, tiếp nhận phản ánh, ý kiến của tiểu thương…

Trước thực trạng đó, theo ông Hoàng Việt Cường, giải pháp CĐS trong công tác quản lý chợ truyền thống không những góp phần nâng cao hiệu quả CĐS ở các chợ truyền thống mà còn tăng tính tương tác giữa ban quản lý và tiểu thương, từng bước phát huy năng lực kinh doanh của tiểu thương, tận dụng nguồn khách hàng ở địa phương lẫn khách hàng trực tuyến. Việc triển khai CĐS quản lý chợ còn góp phần minh bạch tài chính, quản lý mặt bằng, quy hoạch khoa học; hỗ trợ thống kê báo cáo, ra quyết định; tối ưu và giảm chi phí hoạt động, phát triển thanh toán số thuận tiện, an toàn…