Dồn lực đầu tư, tạo nền tảng tăng trưởng bền vững cho các địa phương

Thực tiễn năm 2025 cho thấy, khi kỷ luật tài chính-ngân sách được giữ vững, đầu tư công được tổ chức hiệu quả và các nguồn lực xã hội được khơi thông đúng hướng, tăng trưởng không chỉ phục hồi mà còn tạo nền tảng cho những bước đi dài hơi hơn trong trung và dài hạn.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Tài chính, lãnh đạo nhiều địa phương đã chia sẻ những kết quả nổi bật trong điều hành thu-chi ngân sách, giải ngân vốn đầu tư công và thu hút đầu tư; đồng thời làm rõ các định hướng lớn nhằm tạo dư địa phát triển bền vững cho giai đoạn tiếp theo.

Điều hành ngân sách chủ động, đầu tư công làm bệ đỡ cho tăng trưởng

Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt trong điều hành của Thủ đô là “trách nhiệm-hành động-sáng tạo-phát triển”. Trên tinh thần đó, năm 2025, Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp và đã đạt được nhiều kết quả tích cực, toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội.

Về tăng trưởng kinh tế, GRDP của Hà Nội năm 2025 ước đạt 8,76%, vượt mục tiêu 8% đề ra và cao hơn đáng kể so với mức tăng 6,52% của năm 2020. Đây là con số không chỉ phản ánh sự phục hồi sau giai đoạn nhiều biến động, mà còn cho thấy xu hướng phát triển bền vững hơn của kinh tế Thủ đô, trong đó các động lực tăng trưởng được tái cơ cấu theo hướng cân bằng và chất lượng hơn.

Điểm nổi bật trong điều hành tài khóa của Hà Nội là kết quả thu ngân sách nhà nước. Năm 2025, tổng thu ngân sách trên địa bàn ước đạt khoảng 711.000 tỷ đồng, bằng 138,4% dự toán và tăng 38,74% so với năm trước, mức cao nhất trong vòng 9 năm gần đây.

Đáng chú ý, lần đầu tiên Hà Nội vượt mốc thu ngân sách 700.000 tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt khoảng 600.150 tỷ đồng, chiếm gần 95% tổng thu. Kết quả này phản ánh hiệu quả của các giải pháp quản lý thu, chống thất thu, mở rộng cơ sở thuế, đồng thời cho thấy sức bật của khu vực sản xuất-kinh doanh và dịch vụ trên địa bàn.

Song hành với thu ngân sách, Hà Nội đặc biệt coi trọng vai trò của đầu tư công như một “đòn bẩy” kích thích tăng trưởng. Năm 2025, thành phố đã chủ động, quyết liệt chỉ đạo và tổ chức thực hiện giải ngân vốn đầu tư công, đạt 106,8% kế hoạch được giao. Việc giải ngân vượt kế hoạch không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn, mà còn tạo nền tảng hạ tầng quan trọng cho phát triển trung và dài hạn, nhất là trong bối cảnh đầu tư tư nhân và đầu tư quốc tế vẫn còn chịu tác động từ môi trường bên ngoài.

Cùng với Hà Nội, Quảng Ninh tiếp tục là điểm sáng về điều hành ngân sách và đầu tư công. Theo bà Nguyễn Thị Hạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, trong bối cảnh chung còn nhiều khó khăn, Quảng Ninh đã nghiêm túc triển khai các chủ trương lớn của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế và kiện toàn chính quyền địa phương các cấp. Việc sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực y tế, giáo dục, không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn tạo dư địa tiết kiệm chi thường xuyên, tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Kết quả điều hành ngân sách của Quảng Ninh năm 2025 khá ấn tượng. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt khoảng 85.045 tỷ đồng, tăng 54% so với dự toán Trung ương giao. Trong đó, thu nội địa đạt khoảng 182% dự toán Trung ương, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt khoảng 138% dự toán. Cùng với đó, tỉnh đã giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công, bảo đảm nguồn lực cho các công trình hạ tầng trọng điểm, đồng thời ưu tiên chi cho an sinh xã hội và các chính sách phát triển con người.

Hưng Yên cũng ghi dấu một năm điều hành ngân sách hiệu quả. Ông Phạm Quang Ngọc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh cho biết, năm 2025 là năm bản lề sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, qua đó mở rộng không gian phát triển và kết nối đồng bộ hơn các nguồn lực. Trong bối cảnh đó, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn lần đầu tiên đạt trên 99,9 nghìn tỷ đồng, vượt dự toán được giao, tạo dư địa quan trọng cho đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội.

Nhìn tổng thể, những con số về thu-chi ngân sách và giải ngân đầu tư công của các địa phương cho thấy vai trò then chốt của kỷ luật tài chính-ngân sách và của sự chỉ đạo quyết liệt trong tổ chức thực hiện. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và tạo không gian cho các chính sách phát triển dài hạn.

Thu hút đầu tư, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu

Bên cạnh điều hành ngân sách và đầu tư công, cải thiện môi trường đầu tư và thu hút nguồn lực xã hội tiếp tục là trọng tâm trong chiến lược phát triển của các địa phương.

Tại Hà Nội, công tác thu hút đầu tư tiếp tục ghi nhận những kết quả nổi bật. Năm 2025, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào Thủ đô đạt khoảng 4,4 tỷ USD, tăng 160% so với năm 2024. Môi trường đầu tư, kinh doanh được cải thiện rõ rệt, tạo niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Trong năm, toàn thành phố có khoảng 32.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 12% so với năm trước, với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 420 nghìn tỷ đồng, tăng 45%. Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục giữ vai trò quan trọng, với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt khoảng 68 tỷ USD, góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn của nền kinh tế.

Quảng Ninh xác định rõ định hướng nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới. Trên nền tảng tăng trưởng GRDP năm 2025 đạt khoảng 11,89%, nằm trong nhóm cao của cả nước, tỉnh đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng khoảng 12,9% và phấn đấu điều hành tăng trưởng không dưới 13%. Đối với thu ngân sách, Quảng Ninh đặt mục tiêu sớm đạt mốc trên 100.000 tỷ đồng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh dự kiến thu hút khoảng 2-2,5 tỷ USD vốn đầu tư trong năm 2026, phát triển khoảng 11 khu công nghiệp và 3 khu kinh tế ven biển, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh, lấy khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển.

Với Hưng Yên, lợi thế về vị trí địa lý sau sáp nhập đơn vị hành chính đang mở ra không gian phát triển mới. Nằm ở trung tâm vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, kết nối trực tiếp với Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, Hưng Yên xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, hướng tới trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại của vùng Đồng bằng sông Hồng.

Tỉnh tập trung quy hoạch, xây dựng đồng bộ các khu, cụm công nghiệp; xác định công nghiệp sạch, công nghệ cao là động lực tăng trưởng chủ yếu; đồng thời chủ động thu hút các nhà đầu tư lớn, có năng lực tài chính, công nghệ và quản trị hiện đại.

Bên cạnh đó, Hưng Yên đang phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, trong đó có Bộ Tài chính, nghiên cứu và đề xuất hình thành các khu kinh tế, khu công nghiệp quy mô lớn theo định hướng phát triển công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ logistics và các ngành kinh tế mới, tạo bước đột phá về thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhìn từ thực tiễn các địa phương, có thể thấy rõ một điểm chung: đầu tư công hiệu quả đang đóng vai trò “bệ đỡ” cho tăng trưởng, trong khi cải thiện môi trường đầu tư và chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu là chìa khóa cho phát triển bền vững.