Diễn biến CPI 9 tháng và chiều hướng thời gian tới

Tại cuộc họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2025 diễn ra sáng 6/10, tại Hà Nội, Cục Thống kê cho biết CPI tháng 9 tăng 2,61% và so với cùng kỳ năm trước tăng 3,38%. CPI bình quân quý III/2025 tăng 3,27% so với quý III/2024. 

Cục trưởng Nguyễn Thị Hương cho biết Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ giải pháp điều hành giá, bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa, kiểm soát lạm phát, đồng thời duy trì đà phục hồi kinh tế, bao gồm: ổn định thị trường ngoại hối; giảm mặt bằng lãi suất cho vay; đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công; chính sách giảm thuế, phí, tiền sử dụng đất được triển khai; cùng việc hạ thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu tiếp tục phát huy hiệu quả; thúc đẩy đổi mới công nghệ và kết nối thị trường được thực hiện linh hoạt.

Cục trưởng Nguyễn Thị Hương cho biết Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ giải pháp điều hành giá, bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa, kiểm soát lạm phát.

Từ đầu năm đến  nay, CPI có 08 tháng tăng và 01 tháng giảm so với tháng trước, chịu tác động bởi quy luật tiêu dùng tăng cao trong dịp Lễ, Tết, ảnh hưởng từ giá thế giới (gạo, gas đun, xăng dầu) và giá trong nước (thịt lợn, điện sinh hoạt, vật liệu bảo dưỡng nhà ở, nhà ở thuê).

Cụ thể, CPI tháng 1/2025 tăng cao nhất với mức 0,98% do một số địa phương thực hiện tăng giá dịch vụ y tế và là tháng có Tết Nguyên đán Ất Tỵ nên nhu cầu mua sắm hàng hóa và dịch vụ, đi lại của người dân tăng cao. Sang tháng 2/2025, CPI tăng 0,34% do giá thịt lợn tăng khi thiếu hụt nguồn cung, giá nhà ở thuê tăng khi lượng lớn lao động trở lại thành phố tìm việc sau Tết Nguyên đán. Tháng 3/2025, CPI giảm 0,03% do giá gạo và xăng, dầu giảm. 

Từ tháng 4/2025 đến tháng 9/2025, CPI duy trì xu hướng tăng, với mức lần lượt là 0,07%; 0,16%; 0,48%; 0,11%; 0,05% và 0,42% chủ yếu do giá thuê nhà, ăn uống ngoài gia đình, điện sinh hoạt, dịch vụ giáo dục và vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng. Trong 9 tháng năm 2025, bình quân mỗi tháng CPI tăng 0,29% so với tháng trước.

So với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 01/2025 tăng cao nhất với 3,63%, tháng 02/2025 tăng thấp nhất với 2,91%, từ tháng 3 đến tháng 9/2025 mức tăng so với cùng kỳ năm trước tương ứng là 3,13%; 3,12%; 3,24%; 3,57%; 3,19%; 3,24% và 3,38%. Tính chung 9 tháng năm nay, CPI tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân được Cục Thống kê chỉ ra, chủ yếu do giá dịch vụ y tế được điều chỉnh theo Thông tư số 21/2024/TT-BYT của Bộ Y tế; giá nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng; nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống cũng tăng giá do nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng cao; giá dịch vụ giáo dục tăng do một số trường đại học, trung học dân lập, mầm non tư thục điều chỉnh mức học phí cho năm học 2025-2026.

Về những yếu tố làm tăng CPI 9 tháng năm 2025 so với cùng kỳ năm trước, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê cho biết, chỉ số giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,3%, tác động làm CPI chung tăng 1,11 điểm phần trăm, trong đó nhóm thực phẩm tăng 3,59%, tác động làm CPI chung tăng 0,76 điểm phần trăm, chủ yếu do giá thịt lợn tăng 10,1%; mỡ ăn tăng 13,08%; nhóm ăn uống ngoài gia đình tăng 3,72%; nhóm lương thực tăng 0,69%.

Dự báo tháng 10, CPI nhóm thực phẩm, ăn uống ngoài gia đình… có khả năng tăng do ảnh hưởng từ các cơn bão gần đây, đặc biệt là rau xanh, thủy sản và thực phẩm chế biến có thể tăng đáng kể.

Cùng với đó, chỉ số giá nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,14%, làm CPI chung tăng 1,16 điểm phần trăm do giá nhà ở thuê và giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng. Bên cạnh đó, chỉ số giá nhóm điện sinh hoạt tăng 7,05% do nhu cầu sử dụng điện tăng cùng với EVN điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân vào ngày 11/10/2024 và ngày 10/5/2025, tác động làm CPI chung tăng 0,23 điểm phần trăm.

Chỉ số giá nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 13,48%, làm CPI chung tăng 0,73 điểm phần trăm do giá dịch vụ y tế được điều chỉnh theo Thông tư số 21/2024/TT-BYT ngày 17/10/2024 của Bộ Y tế.

Chỉ số giá nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 1,63%, tác động làm CPI chung tăng 0,11 điểm phần trăm.

Chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 1,81%, làm CPI chung tăng 0,11 điểm phần trăm do một số trường đại học, trung học dân lập, mầm non tư thục điều chỉnh học phí năm học 2025-2026.

Chỉ số giá hàng hóa và dịch vụ khác tăng 5,37%, làm CPI chung tăng 0,19 điểm phần trăm chủ yếu do giá lệ phí công chứng, bảo hiểm và dịch vụ khác tăng 11,23%; đồ dùng cá nhân tăng 5%; dịch vụ hiếu, hỉ tăng 2,64%.

Bên cạnh những yếu tố làm CPI trong 9 tháng năm 2025 tăng thì cũng có những yếu tố làm giảm CPI; đó là: chỉ số nhóm giao thông giảm 2,9%, tác động làm CPI chung giảm 0,28 điểm phần trăm, trong đó giá xăng dầu giảm 10,63%.

Chỉ số giá nhóm bưu chính, viễn thông giảm 0,47%, tác động làm CPI chung giảm 0,01 điểm phần trăm do giá điện thoại thế hệ cũ giảm.

Cục Thống kê cũng cho biết, giá vàng trong nước biến động cùng chiều với giá vàng thế giới. Tính đến ngày 29/9/2025, bình quân giá vàng thế giới ở mức 3.688,38 USD/ounce, tăng 7,9% so với tháng trước. Ngày 17/9/2025, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã quyết định cắt lãi suất điều hành xuống 4%-4,25% khiến đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm, qua đó làm gia tăng sức hấp dẫn của vàng đẩy giá vàng thế giới lên cao. Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại kéo dài, rủi ro địa chính trị gia tăng cùng kỳ vọng lạm phát vẫn hiện hữu đã thúc đẩy nhu cầu nắm giữ vàng như tài sản trú ẩn an toàn.

Trong nước, chỉ số giá vàng tháng 9/2025 tăng 6,53% so với tháng trước; tăng 55,4% so với cùng kỳ năm 2024; tăng 45,42% so với tháng 12/2024; bình quân 9 tháng năm 2025, chỉ số giá vàng tăng 41,86% so với cùng kỳ năm trước.

Đối với giá đô la Mỹ trong nước diễn biến ngược chiều với giá thế giới. Tính đến ngày 29/9/2025, chỉ số USD trên thị trường quốc tế đạt mức 97,48 điểm, giảm 0,65% so với tháng trước chủ yếu do FED cắt giảm lãi suất làm đồng USD mất sức hấp dẫn so với các đồng tiền chủ chốt khác.

Trong nước, chỉ số giá đô la Mỹ tháng 9/2025 tăng 0,3% so với tháng trước do nhu cầu ngoại tệ tăng phục vụ nhu cầu nhập khẩu hàng hóa và yếu tố tâm lý giữ USD của người dân trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước nới lỏng chính sách tiền tệ; tăng 6,64% so với cùng kỳ năm 2024; tăng 3,98% so với tháng 12/2024; bình quân 9 tháng năm 2025, chỉ số giá đô la Mỹ tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước.

Cục Thống kê chỉ ra, lạm phát cơ bản tháng 9/2025 tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 3,18% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 9 tháng năm 2025, lạm phát cơ bản tăng 3,19% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 3,27% của CPI bình quân chung, nguyên nhân chủ yếu do giá lương thực, thực phẩm, điện sinh hoạt, giá dịch vụ y tế, dịch vụ giáo dục là yếu tố tác động làm tăng CPI nhưng thuộc nhóm hàng được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.

Dự báo tháng tới, bà Nguyễn Thị Hương cho rằng tuy lạm phát hiện nay đang trong tầm kiểm soát nhưng tháng 10, CPI nhóm thực phẩm, ăn uống ngoài gia đình… có khả năng tăng do ảnh hưởng từ các cơn bão gần đây, đặc biệt là rau xanh, thủy sản và thực phẩm chế biến có thể tăng đáng kể so với tháng 9/2025, qua đó tác động tới lạm phát chung./.