Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 19-25/10/2025: Căng thẳng thương mại vẫn nóng, vàng bị bán tháo

Trong bối cảnh đó, giá vàng lập đỉnh cao lịch sử mới vào đầu tuần, song thị trường đã chuyển sang bán tháo và giá kim loại quý này hoàn tất một tuần giảm mạnh.

Dưới đây là những thông tin và sự kiện kinh tế chính trong tuần từ ngày 19-25/10/2025 do VnEconomy điểm lại:

Căng thẳng Mỹ - Trung âm ỉ nóng trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh vào tuần tới

Hôm 22/10, các nhà đàm phán thương mại cấp cao của Mỹ đã lên đường tới Malaysia để tiến hành vòng đàm phán tiếp theo với Trung Quốc. Ngày 25/10, phái đoàn Mỹ do Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent dẫn đầu và phái đoàn Trung Quốc do Phó thủ tướng Hà Lập Phong dẫn đầu đã khởi động đàm phán tại Kuala Lumpur.

Vòng đàm phán này được đánh giá là đặc biệt quan trọng vì giữ vai trò tiền trạm cho cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 1/11 ở Hàn Quốc.

Ngay trước thềm đàm phán, Mỹ tiếp tục có những động thái leo thang căng thẳng với Trung Quốc, gồm cân nhắc áp các biện pháp hạn chế xuất khẩu mới đối với nước này, và khởi động một cuộc điều tra có thể dẫn tới việc áp thêm thuế quan lên hàng hóa Trung Quốc.

Câu chuyện đất hiếm tiếp tục gây lo ngại

Các chiến thuật cứng rắn của Bắc Kinh trong vấn đề đất hiếm đang gây ra sự phản đối và lo ngại trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh đó, giá cổ phiếu của các công ty đất hiếm tiếp tục xu hướng tăng mạnh.

Mỹ và Australia ký thỏa thuận khoáng sản quan trọng

Nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc, Mỹ và Australia tuần này đã ký một thỏa thuận về đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác. Thỏa thuận này được ký kết giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Australia Anthony Albanese tại Nhà Trắng vào ngày 20/10, khi ông Albanese có chuyến công du Mỹ.

Sau động thái này của hai quốc gia đồng minh, Trung Quốc đã lên tiếng, nói rằng các quốc gia nên giữ “một vai trò chủ động” trong việc ổn định chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng của mình.

Chính phủ Mỹ đối mặt nguy cơ đóng cửa lâu nhất trong lịch sử

Tình trạng đóng cửa của Chính phủ Mỹ đã kéo dài hơn 3 tuần và chưa có dấu hiệu sẽ sớm được giải quyết. Kỷ lục đóng cửa của Chính phủ Mỹ là 34 ngày, xảy ra trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump. Giới phân tích lo ngại tình trạng đóng cửa kéo dài của Chính phủ sẽ gây ra những hệ lụy tiêu cực đối với nền kinh tế Mỹ.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm nhất 1 năm

Theo số liệu thống kê chính thức công bố vào đầu tuần, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm nhất trong vòng một năm trở lại đây trong quý 3 vừa qua, với mức tăng chỉ đạt 4,8% so với cùng kỳ năm trước. Báo cáo thống kê cho thấy một trong những yếu tố chính dẫn tới tình trạng giảm tốc của kinh tế Trung Quốc trong quý 3 là sự suy giảm đầu tư tài sản cố định, bao gồm cả đầu tư vào lĩnh vực bất động sản.

Đồng yên trượt giá sau khi Nhật Bản có Thủ tướng mới

Đồng yên giảm giá sau khi bà Sanae Takaichi trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản và bổ nhiệm nữ Bộ trưởng Bộ Tài chính đầu tiên trong lịch sử nước này. Các nhà giao dịch đặt cược rằng Chính phủ của bà Takaichi có thể thực thi những chính sách khiến triển vọng lãi suất của Nhật Bản trở nên khó đoán định hơn và tăng mạnh chi tiêu tài khóa.

Kết thúc tuần, tỷ giá đồng yên so với USD giảm còn khoảng 153,3 yên, gần mức thấp nhất 7 tháng.

Mỹ cắt đàm phán thương mại với Canada, tăng thuế quan với Colombia

Hôm 23/10, ông Trump tuyên bố chấm dứt đàm phán thương mại với Canada vì bang Ontario của nước này đăng một quảng cáo nói rằng cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan “nói tiêu cực về thuế quan”. Ông Trump miêu tả quảng cáo này - dẫn lời Tổng thống Reagan trên sóng radio vào tháng 4/1987 rằng “hàng rào thuế quan gây tác hại cho người lao động và người tiêu dùng Mỹ” trong dài hạn - là giả mạo. Thủ hiến Ontario, ông Doug Ford, sau đó tuyên bố sẽ gỡ quảng cáo này để đàm phán thương mại Mỹ - Canada có thể nối lại.

Trước đó, vào hôm 19/10, ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Colombia với lý do không hài lòng về chính sách chống ma túy của nước này. Cùng với đó, ông Trump tuyên bố sẽ ngừng hỗ trợ tài chính cho Colombia - một đồng minh thân cận của Mỹ. Hiện phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Colombia vào Mỹ đang chịu mức thuế cơ sở 10% của thuế quan đối ứng.

Mỹ trừng phạt hai hãng dầu lửa quốc doanh của Nga

Mỹ ngày 22/10 tuyên bố áp các biện pháp trừng phạt đối với hai công ty dầu lửa lớn nhất của Nga là Rosneft và Lukoil, như một phần trong nỗ lực của Washington nhằm gây áp lực buộc Nga chấm dứt cuộc chiến tranh kéo dài ở Ukraine. Đây là lần đầu tiên chính quyền ông Trump đưa ra các biện pháp trừng phạt trực tiếp đối với Nga liên quan đến cuộc chiến này. Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh rằng đây là thời điểm để chấm dứt chiến tranh và kêu gọi một lệnh ngừng bắn ngay lập tức.

Nguồn thạo tin tiết lộ với hãng tin Reuters cho rằng việc Mỹ tuyên bố trừng phạt hai công ty dầu lửa Nga đã dẫn tới việc các công ty dầu khí quốc doanh lớn của Trung Quốc tạm dừng mua dầu Nga. Các nhà máy lọc dầu ở Ấn Độ - khách mua lớn nhất của dầu Nga vận tải qua đường biển - cũng đang có ý định giảm mạnh nhập khẩu dầu Nga.

Trung Quốc vượt Mỹ thành đối tác thương mại lớn nhất của Đức

Theo số liệu công bố trong tuần này. Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở lại vị trí đối tác thương mại lớn nhất của Đức trong 8 tháng đầu năm 2025, khi hàng rào thuế quan tác động tiêu cực đến xuất khẩu của Đức sang Mỹ. Các mức thuế quan mới mà ông Trump đưa ra đã đẩy xuất khẩu của Đức sang Mỹ giảm sút, với mức giảm 7,4% trong 8 tháng đầu năm so với cùng kỳ năm 2024. Ngược lại, nhập khẩu từ Trung Quốc vào Đức tăng 8,3% trong 8 tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm ngoái.

Cũng do thuế quan, xuất khẩu của Nhật sang Mỹ trượt dốc. Theo số liệu của Nhật Bản, Xuất khẩu của nước này trong tháng 9 đã tăng trưởng trở lại sau 4 tháng giảm liên tiếp, với mức tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, sự phục hồi này không đồng đều vì xuất khẩu sang thị trường Mỹ tiếp tục sụt giảm, với mức giảm 24,2%.

Lạm phát Mỹ thấp hơn dự báo, Fed được nhận định sẽ tiếp tục giảm lãi suất

Báo cáo từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần tháng 9 của Mỹ tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn so với mức dự báo mà giới phân tích đưa ra trước đó là tăng 3,1%. CPI lõi cũng tăng 3%, thấp hơn con số dự báo là tăng 3,1%. Mức tăng của CPI toàn phần và CPI lõi so với tháng trước tương ứng là 0,3% và 0,2%, thấp hơn mức dự báo của giới phân tích là tăng 0,4% và 0,3%.

Sau dữ liệu này, thị trường đặt cược khả năng 100% Fed hạ lãi suất trong cuộc họp vào tuần tới, đồng thời tiếp tục đặt cược cao vào khả năng ngân hàng trung ương này hạ lãi suất trong cuộc họp vào tháng 12 - theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của sàn giao dịch CME.

Mỹ có thể giảm thuế quan với Ấn Độ xuống 15-16%

Tuần này, giới thạo tin tiết lộ với tờ báo Mint của Ấn Độ rằng Mỹ có thể hạ thuế quan đối với hàng hóa Ấn Độ từ mức 50% hiện nay xuống còn 15-16%, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực củng cố quan hệ kinh tế giữa hai nền kinh tế lớn. Hôm 21/10, ông Trump cho biết ông đã nhận được cam kết từ Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi về việc cắt giảm lượng dầu nhập khẩu từ Nga. Cam kết này có thể là một sự nhượng bộ quan trọng của New Delhi để đi đến một thỏa thuận thương mại với Mỹ sau nhiều tháng đàm phán.

Trung Quốc vạch định hướng kinh tế trong kế hoạch 5 năm mới

Kết thúc Hội nghị Trung ương 4 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, các nhà lãnh đạo nước này đã đề ra những ưu tiên trọng tâm cho kế hoạch phát triển kinh tế giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, Bắc Kinh dự kiến tiếp tục đặt trọng tâm vào mục tiêu đổi mới và tự chủ công nghệ, tương tự như định hướng trong kế hoạch 5 năm hiện tại (2021-2025). Ngoài ra, các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh trong các lĩnh vực chủ chốt như xe điện và công nghệ sinh học, và phát triển chuỗi cung ứng chất bán dẫn độc lập.

Giá vàng giảm chóng mặt sau khi lập kỷ lục

Vào đầu tuần, giá vàng giao ngay trên thị trường quốc tế lập kỷ lục mọi thời đại ở mức trên 4.380 USD/oz. Bán tháo xảy ra sau đó do nhiều nhà đầu tư chốt lời, khiến giá vàng có lúc giảm về gần mức 4.000 USD/oz. Cả tuần này, giá vàng giao ngay giảm 3,2%, đánh dấu tuần giảm đầu tiên sau 9 tuần tăng liên tiếp. Giá vàng giao ngay quy đổi giảm 4,4 triệu đồng/lượng, tương đương giảm gần 3,3%.