2026 là năm bứt phá kinh tế số

Chiều ngày 25/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, chủ trì phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo. Phiên họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại trụ sở Chính phủ, kết hợp với trực tuyến với Ban chỉ đạo của các tỉnh, thành phố.

Tham dự phiên họp có đồng chí Nguyễn Hòa Bình - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban chỉ đạo; các đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan Trung ương và địa phương; đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp khoa học công nghệ, các ngân hàng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, năm 2026 phải đột phá, xoay chuyển tình thế và tăng tốc bứt phá, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Các báo cáo, ý kiến tại phiên họp thống nhất đánh giá, thời gian qua, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 được triển khai quyết liệt, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở (trong tháng cuối năm 2025 và 02 tháng đầu năm 2026, lãnh đạo Chính phủ đã trực tiếp tham dự, chỉ đạo 20 hội nghị, diễn đàn quan trọng trong nước, quốc tế).

Thể chế, cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 được tập trung hoàn thiện, nhằm tháo gỡ "điểm nghẽn", khơi thông nguồn lực cho phát triển. Trong 02 tháng đầu năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 12 Nghị định, 03 Nghị quyết, Quyết định số 282/QĐ-TTg về Kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2026 - 2030, trong đó có các nhiệm vụ và giải pháp để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là lĩnh vực chíp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; nâng cao kỹ năng số của toàn xã hội; tạo môi trường đầu tư, kinh doanh cạnh tranh lành mạnh.

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 tiếp tục được triển khai mạnh mẽ, đạt nhiều kết quả quan trọng. Có kế hoạch xây dựng 03 Trung tâm nghiên cứu quốc gia và 09 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia; phần lớn người dân được phủ sóng 5G. Tính đến 23/02/2026, Cổng Sáng kiến quốc gia tiếp nhận 28 sáng kiến đột phá và 32 đề xuất công nghệ chiến lược; tiếp nhận 254 đơn đăng ký sáng chế và cấp 159 văn bằng bảo hộ.

Các đại biểu báo cáo, phát biểu - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối 15 bộ, ngành, 01 doanh nghiệp nhà nước (Tập đoàn Điện lực), 03 doanh nghiệp viễn thông và 34 địa phương, tiếp nhận 2,57 tỷ lượt tra cứu, xác thực. Nền tảng VNeID đạt 94 triệu hồ sơ định danh, 68 triệu tài khoản kích hoạt.

Đã cắt giảm, đơn giản hóa 2.690/3.085 thủ tục hành chính (87,2%) và 1.973/2.371 điều kiện kinh doanh (83,2%), giúp tiết kiệm khoảng 34,6 nghìn tỷ đồng (28% chi phí tuân thủ); hoàn thành đơn giản hóa 1.061/1.084 thủ tục hành chính liên quan giấy tờ công dân (98%); từ 01/7/2025 đến 07/01/2026, 34 địa phương tiếp nhận 29,4 triệu hồ sơ, trong đó 24 triệu hồ sơ trực tuyến, tỉ lệ đúng hạn đạt 91%.

Giải ngân vốn đầu tư công đến 31/01/2026 đạt 858.621 tỷ đồng (94,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao); đến 09/02/2026, 100% địa phương đã xử lý 25.885 cơ sở nhà, đất dôi dư.

Cũng trong năm 2025, đã khởi công một số nhà máy sản xuất chip của Viettel, FPT, Hà Nội…

Năm 2026 phải đột phá, xoay chuyển tình thế và tăng tốc bứt phá

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại phiên họp; giao Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan liên quan tiếp thu, hoàn thiện ban hành Kết luận của Ban Chỉ đạo để thống nhất triển khai quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận và biểu dương nỗ lực, cố gắng và kết quả đạt được của các bộ, ngành, địa phương; sự chỉ đạo quyết liệt của các thành viên Ban Chỉ đạo; sự đồng lòng, ủng hộ, tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp, đóng góp quan trọng cho công cuộc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, góp phần quan trọng vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Thủ tướng cơ bản nhất trí với tinh thần chủ đề năm 2026 là: "Bứt phá kinh tế số - Lấy kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm trụ cột phát triển mới bền vững hơn, thông minh hơn" - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng cũng chỉ rõ, nhiều nhiệm vụ tại các Chương trình, Kế hoạch, Đề án triển khai còn chậm tiến độ, tồn đọng từ năm 2025. Dữ liệu còn phân tán; tiến độ xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành còn chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ khai thác dữ liệu, phục vụ cải cách thủ tục hành chính.

Hạ tầng số phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và tốc độ tăng trưởng kinh tế (5G chưa được phủ sóng toàn dân, chưa có những trung tâm dữ liệu lớn...). An ninh mạng, an toàn thông tin, dữ liệu còn nhiều bất cập.

Một số cơ chế chính sách về dữ liệu còn thiếu, chưa đồng bộ; đặc biệt là cơ chế chính sách cho phát triển sàn dữ liệu, kinh tế dữ liệu, định giá dữ liệu và tài sản trí tuệ còn vướng mắc. Nhân lực cấp cơ sở còn thiếu và yếu; nhân lực chất lượng cao, nhất là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng vẫn còn thiếu hụt. Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các nhiệm vụ chung của Ban Chỉ đạo còn hạn chế.

Nêu rõ năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và tiếp tục triển khai các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, cơ quan, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn xây dựng chương trình, kế hoạch, lộ trình và tổ chức thực hiện hiệu quả.

Thủ tướng cơ bản nhất trí với tinh thần chủ đề năm 2026 là: "Bứt phá kinh tế số - Lấy kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm trụ cột phát triển mới bền vững hơn, thông minh hơn".

Đồng thời, phương châm hành động là: Quán triệt sâu sắc và bám sát tuyệt đối sự lãnh đạo, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và Ban Chỉ đạo, chúng ta cần chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ triển khai theo đầu việc sang quản trị theo kết quả, lấy sản phẩm thực chất và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả.

Nhấn mạnh "tư tưởng phải thông", Thủ tướng nêu rõ, muốn tăng trưởng 2 con số, phát triển nhanh, bền vững thì phải lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với triển khai Đề án 06 làm nền tảng; đồng thời quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó. Trong tổ chức thực hiện, phải bảo đảm nguyên tắc "6 rõ", đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường kiểm tra, giám sát. Xác định dữ liệu là tài nguyên chiến lược, là nền tảng cốt lõi để bứt phá kinh tế số, trọng tâm là kinh tế dữ liệu; đa dạng hóa huy động và sử dụng tối ưu các nguồn lực.

Thủ tướng cho rằng, nếu năm 2025 là năm đặt nền tảng, đặt cơ sở, tạo đà, tạo lực, tạo khí thế, tạo niềm tin để phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 thì năm 2026 phải đột phá, xoay chuyển tình thế và tăng tốc bứt phá, chuyển đổi trạng thái mạnh mẽ từ thụ động quản lý là chính sang chủ động kiến tạo phát triển và phục vụ nhân dân.

Thủ tướng cũng yêu cầu quán triệt tinh thần với 24 từ khóa: Nhà nước kiến tạo – Doanh nghiệp tiên phong – Cán bộ đi đầu – Công tư đồng hành – Đất nước phát triển – Nhân dân thụ hưởng.

Người đứng đầu Chính phủ chỉ rõ 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới.

Thứ nhất, triển khai hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo; khắc phục những hạn chế, bất cập mà các báo cáo đã nêu ra; quán triệt và triển khai thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương giao với 7 nhóm nhiệm vụ mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu.

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Nội vụ hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện các chỉ đạo, chỉ tiêu cụ thể được giao tại Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo Chính phủ, hoàn thành trong tháng 2/2026.

Bộ Công an trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, hoàn thành trong tháng 02/2026.

Người đứng đầu Chính phủ chỉ rõ 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ hai, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách đột phá, nhất là kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Các Bộ: Khoa học và Công nghệ, Công an, Công Thương khẩn trương xây dựng và trình ban hành văn bản hướng dẫn các Luật: Chuyển đổi số, Trí tuệ nhân tạo, An ninh mạng, Thương mại điện tử bảo đảm thời điểm ban hành và hiệu lực thi hành đồng bộ với luật, tránh khoảng trống pháp lý.

Bộ Công an nghiên cứu, xây dựng trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành: Nghị định về cơ chế đột phá phát triển của Trung tâm Sáng tạo, khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm Dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong Quý I/2026; cơ chế về tổ chức, hoạt động của Sàn dữ liệu, hoàn thành trong Quý II/2026; cơ chế, chính sách phát triển kinh tế dữ liệu, hoàn thành trong quý III/2026.

Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an xây dựng khung pháp lý về định giá dữ liệu, phí, giá khai thác dữ liệu từ Trung tâm dữ liệu quốc gia, chính sách ưu đãi thuế, vốn cho doanh nghiệp có hoạt động liên quan tới dữ liệu, hoàn thành trong tháng 6/2026.

Các đại biểu dự phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ ba, đẩy mạnh xây dựng và phát triển hạ tầng số và các cơ sở dữ liệu quan trọng cần phải làm ngay, tạo nền tảng thúc đẩy kinh tế số phát triển mạnh mẽ, sâu rộng.

Các Bộ trưởng, Trưởng ngành trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tiến độ triển khai, chất lượng, hiệu quả hoạt động của các trung tâm, cơ sở dữ liệu; đẩy mạnh tạo lập, kết nối, chia sẻ dữ liệu, nhất là Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức do Bộ Nội vụ chủ trì, hoàn thành trong tháng 3/2026.

Cơ sở dữ liệu về an sinh xã hội do Bộ Nội vụ chủ trì, hoàn thành trong tháng 6/2026. Cơ sở dữ liệu thanh tra kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức do Thanh tra Chính phủ chủ trì, hoàn thành trong tháng 6/2026. Cơ sở dữ liệu xử lý vi phạm hành chính do Bộ Công an chủ trì, hoàn thành trong quý IV/2026, Cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, hoàn thành trong quý III/2026. Cơ sở dữ liệu ngành y tế do Bộ Y tế chủ trì, hoàn thành trong quý III/2026.

Bộ Công an nhanh chóng đưa Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1 vận hành chính thức; Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các doanh nghiệp dán nhãn dữ liệu, dữ liệu hóa, phục vụ xây dựng các nền tảng AI tự chủ của Việt Nam trong năm 2026.

Với tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận điện và sóng, Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy dịch vụ internet vệ tinh quỹ đạo tầm thấp sớm đi vào hoạt động và vận hành thương mại trong năm 2026; chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông đẩy mạnh đầu tư các trạm phát sóng 5G phủ sóng toàn quốc trong năm 2026, Viettel là doanh nghiệp chủ trì. Bộ Công Thương với vai trò cơ quan quản lý nhà nước chỉ đạo Tập đoàn Điện lực xây dựng giải pháp khắc phục để không còn thôn, bản thiếu điện.

Thứ tư, đẩy mạnh triển khai Đề án 06 gắn với cải cách thủ tục hành chính. Bộ Công an trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình tổng thể triển khai Đề án 06 giai đoạn 2026-2030, hoàn thành trong tháng 3/2026; triển khai quyết liệt Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026-2030, đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (khắc phục tình trạng các cơ quan, tổ chức yêu cầu người dân, doanh nghiệp: Cung cấp lại thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, và cung cấp bản chứng thực các thông tin cá nhân hoặc giấy tờ đã được tích hợp và được kết nối, chia sẻ trên VNeID).

Các đại biểu dự phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ năm, bảo đảm nguồn lực, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển nền kinh tế số với tinh thần đầu tư cho con người là đầu tư cho phát triển. Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì trình Thủ tướng Chính phủ Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo trong tháng 4/2026. Bộ Công an xây dựng khung chương trình đào tạo về quản trị dữ liệu cho cán bộ chuyên trách về công nghệ thông tin, chuyển đổi số của bộ, ngành, địa phương.

Bộ Tài chính ưu tiên kinh phí cho đào tạo nhân lực; hoàn thành việc rà soát, bố trí ngân sách tập trung cho các nhiệm vụ trọng điểm ngay trong Quý I/2026, bảo đảm duy trì tối thiểu 3% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho chuyển đổi số. Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hoàn thành việc lựa chọn, xác định danh mục và giao nhiệm vụ phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên (nhất là AI, UAV, lĩnh vực điện hạt nhân, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế sáng tạo, kinh tế tầm thấp, đường sắt tốc độ cao…)

Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thành xây dựng bộ chỉ số (KPI) đánh giá theo thời gian thực các bộ ngành, cơ quan thực hiện nhiệm vụ được giao, cũng như đánh giá triển khai Nghị quyết 57 và các nghị quyết của Bộ Chính trị.

Thủ tướng tin tưởng, với những nỗ lực, quyết tâm và sự chủ động, sáng tạo của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, người dân và đặc biệt là "cán bộ đi đầu", với những kết quả rất tích cực đã đạt được, việc phát triển kinh tế số với trọng tâm là kinh tế dữ liệu, trí tuệ nhân tạo tự chủ sẽ tiếp tục có những chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện và bền vững, góp phần quan trọng thúc đẩy việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị.