Rà soát PAR INDEX theo hướng thực chất, sát yêu cầu cải cách hành chính

Yêu cầu rà soát các tiêu chí của Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) theo hướng thực chất, hiệu quả đang được Bộ Nội vụ cụ thể hóa bằng việc sửa đổi hệ thống tiêu chí đánh giá. Những điều chỉnh được đề xuất lần này hướng nhiều hơn tới kết quả giải quyết công việc, chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả hoạt động của bộ máy sau sắp xếp.

Tại buổi làm việc với Bộ Nội vụ về kết quả công tác 8 tháng và nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu rà soát các tiêu chí xây dựng Chỉ số cải cách hành chính và Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước theo hướng thực chất, hiệu quả.

Yêu cầu này được đặt ra sau một giai đoạn có nhiều thay đổi về tổ chức và hoạt động của nền hành chính. Chính quyền địa phương 2 cấp đã đi vào vận hành, phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh, phương thức giải quyết thủ tục hành chính thay đổi nhanh theo tiến trình chuyển đổi số. Cách đánh giá cải cách hành chính vì thế cần phản ánh sát hơn những chuyển động đang diễn ra tại từng cơ quan, địa phương.

Hội thảo lấy ý kiến sửa đổi, bổ sung Đề án “Xác định Chỉ số cải cách hành chính của các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương” vừa được Bộ Nội vụ tổ chức.

Ngày 06/10/2026, Bộ Nội vụ tổ chức Hội thảo lấy ý kiến sửa đổi, bổ sung Đề án “Xác định Chỉ số cải cách hành chính của các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương”. Đây là bước rà soát trực tiếp hệ thống tiêu chí PAR INDEX sau hơn một thập niên triển khai.

Theo Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính Phạm Minh Hùng, việc sửa đổi nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế trong vận hành bộ máy hành chính nhà nước, cập nhật các chỉ đạo mới của Trung ương về cải cách hành chính và khắc phục những bất cập qua quá trình đánh giá thời gian qua.

Đánh giá sát kết quả giải quyết công việc

PAR INDEX được Bộ Nội vụ triển khai từ năm 2012, hằng năm đánh giá kết quả cải cách hành chính của các bộ, cơ quan ngang bộ và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Qua từng giai đoạn, hệ thống tiêu chí được điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu quản lý và nhiệm vụ cải cách hành chính.

Theo phương án đang được lấy ý kiến, PAR INDEX cấp bộ dự kiến gồm 07 lĩnh vực, 44 tiêu chí và 98 tiêu chí thành phần; cấp tỉnh gồm 08 lĩnh vực, 44 tiêu chí và 97 tiêu chí thành phần. Những nội dung còn phù hợp được kế thừa, một số tiêu chí được sửa đổi hoặc thay thế, các yêu cầu mới trong quản lý và vận hành nền hành chính được bổ sung vào hệ thống đánh giá.

Thay đổi rõ hơn nằm ở nhóm tiêu chí về thủ tục hành chính. Việc đánh giá dự kiến sử dụng nhiều hơn kết quả thực tế và phản hồi của người dân, thay cho việc phụ thuộc chủ yếu vào báo cáo của cơ quan được đánh giá.

Những tình huống thường gặp trong quá trình giải quyết hồ sơ được đưa vào xem xét, trong đó có tỷ lệ hồ sơ phải bổ sung nhiều lần, việc trao đổi và hướng dẫn trước khi từ chối giải quyết. Chất lượng cải cách vì vậy được nhìn từ từng khâu xử lý công việc, nơi người dân trực tiếp tiếp xúc với cơ quan hành chính.

Một thủ tục đã được cắt giảm thành phần hồ sơ nhưng người dân vẫn phải bổ sung giấy tờ nhiều lần cần được xem xét từ khâu hướng dẫn và tổ chức thực hiện. Hồ sơ được giải quyết đúng hạn nhưng quy trình còn gây khó cho người sử dụng dịch vụ công cũng chưa phản ánh đầy đủ yêu cầu về chất lượng phục vụ. Những tiêu chí đi sâu vào quá trình xử lý sẽ giúp nhận diện rõ hơn các khâu cần tiếp tục cải thiện.

Gắn cải cách công vụ với kết quả thực hiện nhiệm vụ

Hệ thống PAR INDEX sửa đổi dự kiến cập nhật cách đánh giá đối với cải cách chế độ công vụ. Nội dung đánh giá cán bộ, công chức, viên chức được bổ sung theo hướng khai thác kết quả thực hiện nhiệm vụ, trong đó có dữ liệu từ hệ thống đánh giá hiệu quả công việc (KPI) tại các bộ. Sự điều chỉnh này diễn ra trong thời điểm phương thức quản lý đội ngũ đang chuyển mạnh sang vị trí việc làm, năng lực và kết quả công việc. Yêu cầu đối với cán bộ, công chức vì thế được thể hiện cụ thể hơn qua tiến độ, chất lượng và sản phẩm thực hiện nhiệm vụ.

Sau sắp xếp tổ chức bộ máy, vấn đề này càng cần được phản ánh đầy đủ trong PAR INDEX. Tại cấp xã, nhiều nhiệm vụ và thẩm quyền đã được phân định lại theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Khối lượng công việc, yêu cầu chuyên môn và trách nhiệm của đội ngũ trực tiếp giải quyết thủ tục cho người dân cũng có những thay đổi tương ứng.

Tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu Bộ Nội vụ khẩn trương hoàn thiện Đề án về khung tổ chức bộ máy của nền hành chính từ Trung ương đến cấp xã, phục vụ xác định biên chế giai đoạn 2027 - 2031. Các địa phương tiếp tục rà soát tổ chức, đơn vị sự nghiệp và xây dựng phương án biên chế phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ.

Việc rà soát PAR INDEX vào thời điểm này cho phép hệ thống đánh giá cập nhật những thay đổi đã diễn ra trong tổ chức bộ máy. Kết quả cải cách tổ chức bộ máy sẽ gắn chặt hơn với khả năng vận hành sau sắp xếp; cải cách công vụ được xem xét trên kết quả thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ.

Chú trọng hơn đến phản hồi của người dân

Việc sửa đổi PAR INDEX lần này chú trọng hơn đến phản hồi của người dân, nhất là những đánh giá từ trải nghiệm thực tế trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. PAR INDEX những năm qua đã kết hợp giữa kết quả tự đánh giá, thẩm định của cơ quan có thẩm quyền và điều tra xã hội học. Việc tiếp tục đưa mức độ hài lòng vào các tiêu chí liên quan đến giải quyết thủ tục giúp đối chiếu kết quả báo cáo với cảm nhận của người trực tiếp sử dụng dịch vụ hành chính.

Chuyển đổi số cũng được cập nhật sâu hơn trong hệ thống tiêu chí. Dự thảo đề cập việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đào tạo kỹ năng AI cho công chức, bảo đảm an toàn và an ninh mạng. Đây là những nội dung đã xuất hiện ngày càng nhiều trong hoạt động của cơ quan hành chính và trực tiếp tác động đến cách xử lý công việc.

Việc sửa đổi PAR INDEX diễn ra khi Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030 đang được triển khai. Hệ thống chỉ số sau khi hoàn thiện sẽ tiếp tục là công cụ để Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương theo dõi kết quả cải cách hằng năm, nhận diện những lĩnh vực còn hạn chế và xác định nhiệm vụ cần tập trung.

Sau hơn một thập niên áp dụng, PAR INDEX đã tạo được hệ thống đánh giá tương đối ổn định trên phạm vi cả nước. Giai đoạn mới đòi hỏi thước đo này phải theo kịp những thay đổi của nền hành chính. Kết quả giải quyết công việc, hiệu quả vận hành bộ máy và sự hài lòng của người dân đang được đặt rõ hơn trong quá trình rà soát, để kết quả PAR INDEX phản ánh sát chất lượng cải cách tại từng bộ, ngành và địa phương./.