Siết giám sát an toàn thực phẩm nông sản dịp tết Nguyên đán 2026

Sức mua tết Bính Ngọ 2026 tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm; ngành Nông nghiệp và Môi trường siết chặt giám sát, tăng hậu kiểm để bảo vệ người tiêu dùng.

Đảm bảo nguồn cung, kiểm soát chặt từ chăn nuôi đến giết mổ

Thời điểm cận tết Nguyên đán 2026, ghi nhận tại nhiều hệ thống bán lẻ trên địa bàn Hà Nội cho thấy hàng hóa phục vụ mùa cao điểm đã được chuẩn bị khá dồi dào. Các quầy kệ thực phẩm, bánh kẹo, đồ uống được lấp đầy từ sớm, đi kèm nhiều chương trình khuyến mãi, kích cầu tiêu dùng. Không khí mua sắm nhộn nhịp phản ánh rõ xu hướng gia tăng mạnh mẽ của sức mua tháng cận Tết.

Đại diện Đoàn kiểm tra liên ngành số 01 của TP. Hà Nội kiểm tra nhãn, bao bì, hạn sử dụng của các sản phẩm Công ty cổ phần Việt Chef. Ảnh: Mai Hoa

Theo khảo sát và phân tích dữ liệu của nền tảng Metric, nhu cầu mua sắm dịp Tết dự kiến tăng hơn 72% so với mức trung bình năm. Trong đó, nhóm thực phẩm ngọt tăng gấp đôi, bia và nước giải khát tăng tới 3 lần. Đáng chú ý, chi tiêu trực tuyến hiện chiếm khoảng 48 - 50% tổng chi tiêu hằng tháng, tập trung vào thực phẩm, quà Tết, đồ trang trí và các sản phẩm phục vụ sinh hoạt gia đình.

Cơ cấu tiêu dùng cũng cho thấy sự dịch chuyển rõ nét. Khoảng 89% người mua thực phẩm là các hộ gia đình, trong khi gần 50% người tiêu dùng trẻ dự kiến mua quà biếu, quà tặng người thân, bạn bè. Việc kênh phân phối mở rộng, đặc biệt là thương mại điện tử, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm.

Ở chiều sản xuất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự báo, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm chăn nuôi trong dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 sẽ tăng khoảng 10 - 15% so với thời điểm bình thường. Đây là động lực để các cơ sở chăn nuôi tăng tốc sản xuất, song cũng làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu công tác kiểm soát không theo kịp tốc độ tăng trưởng của thị trường.

Để chủ động đáp ứng nhu cầu thị trường, tại nhiều địa phương, các trang trại chăn nuôi quy mô lớn đã xây dựng kế hoạch sản xuất từ sớm, đẩy mạnh tái đàn, nâng cao chất lượng con giống và cải thiện điều kiện chăn nuôi. Việc ứng dụng công nghệ cao, tự động hóa trong khâu cho ăn, kiểm soát nhiệt độ, xử lý chất thải và giám sát sức khỏe đàn vật nuôi đang được mở rộng, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí và hạn chế rủi ro dịch bệnh.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương bên lề họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết, trong bối cảnh dịch bệnh trên đàn vật nuôi đã và đang được kiểm soát chặt chẽ, người dân yên tâm tái đàn, sản lượng thịt hơi tăng khá. “Ngành chăn nuôi hoàn toàn có khả năng đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ, bảo đảm nguồn cung thực phẩm phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026”, ông Phạm Kim Đăng khẳng định.

Tuy nhiên, bảo đảm nguồn cung đi đôi với kiểm soát chất lượng được xác định là yêu cầu xuyên suốt. Theo ông Phạm Kim Đăng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai đồng bộ kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát trên phạm vi cả nước, kiểm soát chặt chẽ từ khâu chăn nuôi, giết mổ đến lưu thông sản phẩm ra thị trường. Trong đó, kiểm soát giết mổ được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, gắn với phòng, chống dịch bệnh và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Đối với các tỉnh, thành phố lớn, nơi tiêu thụ lượng thực phẩm rất lớn, các đoàn kiểm tra liên ngành được tăng cường, tập trung đánh giá thực tế tại cơ sở, kịp thời chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế. Việc huy động chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã cùng với lực lượng công an tham gia giám sát được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý trong giai đoạn cao điểm Tết.

Dù vậy, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y cũng nhìn nhận, khó khăn lớn hiện nay là thiếu nguồn lực, nhất là nhân lực tại cơ sở. Do đó, hiệu quả kiểm soát an toàn thực phẩm phụ thuộc rất lớn vào mức độ vào cuộc và trách nhiệm của từng địa phương.

Địa phương tăng cường hậu kiểm, công khai vi phạm

Nhằm siết chặt kỷ cương thị trường thực phẩm dịp Tết, ngày 12/1, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam đã ký công văn yêu cầu các đơn vị trực thuộc Bộ tăng cường kiểm tra, giám sát việc bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc phạm vi quản lý trong dịp Tết. Các hành vi vi phạm điều kiện an toàn thực phẩm phải được xử lý kịp thời và công khai theo quy định.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền pháp luật về an toàn thực phẩm được đẩy mạnh, hướng dẫn các cơ sở phòng ngừa ô nhiễm thực phẩm, bệnh lây truyền qua thực phẩm, đồng thời vận động người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm an toàn, nói không với hàng giả, hàng kém chất lượng.

Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, Bộ đề nghị triển khai nghiêm túc kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết và kịp thời công khai các trường hợp vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Tại Hà Nội, một trong những trung tâm tiêu thụ nông, lâm, thủy sản lớn nhất cả nước với hơn 10 triệu dân và hàng triệu lượt khách du lịch mỗi năm, áp lực bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết càng trở nên nặng nề. Theo kế hoạch số 04/KH-BCĐCTATTPTP của Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm Hà Nội, công tác hậu kiểm năm 2026 sẽ tập trung kiểm soát toàn bộ chuỗi từ nguồn gốc nguyên liệu, vận chuyển, bảo quản, sản xuất, chế biến, nhập khẩu đến lưu thông trên thị trường; đặc biệt chú trọng kiểm soát phụ gia, chất hỗ trợ chế biến, chất cấm trong chăn nuôi, dư lượng kháng sinh, thuốc bảo vệ thực vật và hoạt động giết mổ nhỏ lẻ.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế, Sở Công Thương triển khai đồng bộ các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm; đồng thời đẩy mạnh tổ chức sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ cao, nhân rộng các chuỗi cung ứng nông sản an toàn, áp dụng các tiêu chuẩn GAP, HACCP, ISO 22000. Bên cạnh đó, chuyển đổi số được xác định là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường giám sát chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc, cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn thực phẩm và xử lý vi phạm kịp thời, góp phần ổn định thị trường tiêu dùng dịp cao điểm.

Việc ngành Nông nghiệp và Môi trường tăng cường giám sát, cảnh báo nguy cơ mất an toàn thực phẩm nông sản dịp Tết không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tăng cao, mà còn góp phần giữ ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản trong nước trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.